เจาะลึกวัคซีนรวมสำหรับลูกน้อย: ความแตกต่างระหว่างวัคซีนรวม 4 โรค 5 โรค และ 6 โรค เลือกแบบไหนดี?

เวลาที่คุณพ่อคุณแม่พาลูกน้อยวัยแบเบาะมาฉีดวัคซีนตามนัด สิ่งหนึ่งที่มักสร้างความสับสนอยู่เสมอคือเรื่องของวัคซีนเสริม โดยเฉพาะตระกูลวัคซีนรวมที่มีให้เลือกหลายแบบ ทั้งแบบ 4 โรค 5 โรค และ 6 โรค ในฐานะหมอเด็กที่ต้องตอบคำถามนี้ให้ฟังบ่อยๆ วันนี้ขอมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายว่าวัคซีนเหล่านี้ต่างกันอย่างไร และตัวไหนจะเหมาะกับลูกรักและกระเป๋าเงินของคุณพ่อคุณแม่มากที่สุด

ทำความรู้จักวัคซีนรวม ทำไมหมอถึงแนะนำให้ฉีด

ก่อนจะไปดูว่าแต่ละแบบต่างกันอย่างไร อยากให้เข้าใจภาพรวมก่อนว่า วัคซีนรวม คือการรวมเอาวัคซีนป้องกันโรคหลายๆ ชนิดมาฉีดไว้ในเข็มเดียว เพื่อลดจำนวนครั้งที่ลูกต้องถูกเข็มฉีดยาแทงลงบนผิวหนังอันบอบบาง ลดอาการเจ็บตัว และช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ไม่ต้องลางานบ่อยๆ เพื่อพาลูกมาโรงพยาบาล ซึ่งตัวยาที่อยู่ในวัคซีนรวมทุกตัวจะประกอบด้วยโรคพื้นฐานหลักๆ คือ คอตีบ ไอกรน บาดทะยัก และโปลิโอ

วัคซีนรวม 4 โรค ปกป้องอะไรบ้างและเหมาะกับใคร

วัคซีนรวม 4 โรค หรือที่หมอเรียกกันติดปากว่าเป็นกลุ่มป้องกันคอตีบ ไอกรน บาดทะยัก และโปลิโอแบบฉีด ตัวนี้เป็นทางเลือกเริ่มต้นสำหรับครอบครัวที่ต้องการความคุ้มครองโรคพื้นฐานที่จำเป็นครบถ้วน แต่ยังไม่อยากเพิ่มตัวยาอื่นๆ เข้าไปในเข็มเดียว เหมาะสำหรับเด็กที่อาจจะมีข้อจำกัดบางประการ หรือคุณพ่อคุณแม่ที่ต้องการควบคุมงบประมาณค่าใช้จ่ายวัคซีนเสริมในแต่ละเข็ม

ขยับมาดูวัคซีนรวม 5 โรค เพิ่มเกราะป้องกันตับอักเสบ B หรือฮิป

พอขยับขึ้นมาเป็นวัคซีนรวม 5 โรค ความคุ้มครองจะเริ่มกว้างขึ้น โดยมักจะเพิ่มตัวยาป้องกันโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อฮิป (Hib) หรือโรคตับอักเสบชนิดบีเข้ามาด้วย จุดเด่นของเข็มนี้คือช่วยป้องกันโรคร้ายแรงที่มักพบในเด็กเล็กได้อย่างครอบคลุมมากขึ้น โดยที่จำนวนเข็มที่ลูกต้องโดนฉีดยังคงเท่าเดิม ลูกเจ็บตัวน้อยลงแต่ได้ภูมิคุ้มกันเพิ่มขึ้น ถือเป็นตัวยอดฮิตที่คุณพ่อคุณแม่ส่วนใหญ่เลือกใช้

วัคซีนรวม 6 โรค ครบจบในเข็มเดียว ไม่ต้องเจ็บตัวเพิ่ม

สำหรับวัคซีนรวม 6 โรค ถือเป็นทางเลือกที่ครอบคลุมมากที่สุดในปัจจุบัน เพราะรวมเอา คอตีบ ไอกรน บาดทะยัก โปลิโอ เยื่อหุ้มสมองอักเสบฮิป และโรคตับอักเสบชนิดบี มาไว้ในเข็มเดียวแบบเบ็ดเสร็จ ข้อดีคือลูกน้อยไม่ต้องถูกฉีดยาแยกหลายเข็มในวันนัดเดียว ลดความเครียดและอาการงอแงหลังฉีดได้ดีมาก แม้ว่าจะมีค่าใช้จ่ายที่สูงกว่าแบบอื่นๆ แต่ก็แลกมาด้วยความสะดวกสบายและความครอบคลุมสูงสุด

ความต่างของเชื้อไอกรนแบบไร้เซลล์กับแบบเต็มเซลล์ที่ต้องรู้

อีกหนึ่งเรื่องสำคัญที่ทำให้วัคซีนแต่ละแบบมีราคาต่างกัน คือชนิดของเชื้อไอกรนที่ใช้ผสมในวัคซีน โดยวัคซีนรวมมักจะใช้ชนิดไร้เซลล์ (Acellular Pertussis) ซึ่งผ่านการสกัดเอาเฉพาะส่วนที่กระตุ้นภูมิคุ้มกันมาใช้ ทำให้เด็กๆ มีโอกาสเกิดอาการข้างเคียงหลังฉีด เช่น ไข้สูง บวมแดง หรือปวดระบมที่ขา น้อยกว่าวัคซีนพื้นฐานของรัฐที่เป็นแบบเต็มเซลล์อย่างเห็นได้ชัด

เลือกวัคซีนแบบไหนดีให้ตอบโจทย์ลูกน้อยและครอบครัว

การตัดสินใจเลือกความแตกต่างระหว่างวัคซีนรวม 4 โรค 5 โรค และ 6 โรค ไม่มีคำตอบที่ตายตัวว่าแบบไหนดีที่สุด เพราะขึ้นอยู่กับความพร้อมของแต่ละครอบครัวเป็นหลัก หมอแนะนำให้ลองปรึกษากุมารแพทย์ประจำตัวของลูกน้อยดูว่า วัคซีนตัวไหนที่เหมาะสมกับช่วงวัย ประวัติสุขภาพ และงบประมาณที่คุณพ่อคุณแม่วางไว้ เพื่อให้ลูกได้รับภูมิคุ้มกันที่ดีที่สุดโดยที่ครอบครัวไม่เดือดร้อนเรื่องค่าใช้จ่าย