ลูกร้องไห้ไม่หยุดหรือแค่โคลิก? วิธีรับมือฉบับคุณหมอเข้าใจหัวอกคนเป็นแม่

ลูกร้องไห้หนักช่วงเย็นทุกวัน สัญญาณเตือนอาการโคลิกในทารก

เชื่อว่าคุณพ่อคุณแม่มือใหม่หลายคนคงเคยเผชิญกับสถานการณ์ที่ลูกน้อยร้องไห้งอแงอย่างหนักในช่วงเวลาเดิมๆ โดยเฉพาะตอนเย็นหรือหัวค่ำ ปลอบเท่าไรก็ไม่หยุด อุ้มก็แล้วให้นมก็แล้วก็ยังไม่ยอมเงียบ จนบางครั้งทำให้คนดูแลรู้สึกเครียดและหมดแรง ซึ่งอาการที่ว่านี้ทางการแพทย์เราเรียกกันว่า อาการโคลิกในทารก โดยมักจะเกิดขึ้นในช่วงลูกอายุ 2 สัปดาห์ถึง 4 เดือน

อาการโคลิกในทารกสังเกตได้จากอะไรบ้าง

เราจะมีกฎเหล็กในการเช็กอาการโคลิกที่เรียกว่า กฎเลข 3 คือ ร้องไห้นานเกิน 3 ชั่วโมงต่อวัน เกิดขึ้นมากกว่า 3 วันต่อสัปดาห์ และเป็นต่อเนื่องนานกว่า 3 สัปดาห์ โดยลักษณะการร้องของทารกที่มีอาการโคลิกจะมีจุดสังเกตดังนี้

• ลูกมีท่าทางเกร็งตัว ขาอาจจะเหยียดตรงหรือดึงเข้าหาหน้าท้อง กำมือแน่น หรือบางครั้งจะแอ่นตัวไปมา
• ใบหน้าอาจจะแดงก่ำขณะร้อง
• แม้จะพยายามอุ้ม ปลอบ หรือให้นมแล้ว อาการร้องก็ไม่ดีขึ้น
• อาการมักเป็นช่วงเวลาเดิมๆ ของวัน โดยเฉพาะช่วงเย็นหรือก่อนนอน

ทำไมลูกถึงเป็นโคลิก ทั้งที่ไม่ได้ป่วยหรือหิว

จนถึงปัจจุบันเรายังไม่สามารถสรุปสาเหตุแน่ชัดได้ว่าเกิดจากอะไร แต่คุณหมอมักอธิบายว่าเป็นภาวะที่ระบบทางเดินอาหารและระบบประสาทของทารกกำลังปรับตัวเข้ากับโลกภายนอก อาจเกิดจากก๊าซในท้องมากเกินไป การย่อยน้ำตาลแลคโตสยังไม่สมบูรณ์ หรือแม้แต่การรับรู้สิ่งเร้าจากสภาพแวดล้อมที่มากเกินไปในระหว่างวัน ส่งผลให้ลูกรู้สึกไม่สบายตัวจนแสดงออกผ่านการร้องไห้

วิธีปลอบโยนและดูแลลูกน้อยช่วงโคลิก

สิ่งสำคัญที่สุดคือการตั้งสติ เพราะความเครียดจากคุณพ่อคุณแม่สามารถส่งต่อไปถึงลูกได้ ลองใช้วิธีเหล่านี้เพื่อลดความไม่สบายตัวของลูก

• การอุ้มท่าคว่ำ (Colic Carry): ให้ลูกนอนคว่ำบนแขนของคุณพ่อคุณแม่ โดยให้ท้องของลูกแนบกับแขน จะช่วยกดทับเบาๆ บริเวณหน้าท้องทำให้รู้สึกผ่อนคลาย
• สร้างบรรยากาศที่เงียบสงบ: ลดแสงไฟ เสียงรบกวน หรือลองใช้เสียงสีขาว (White Noise) เช่น เสียงพัดลม หรือเสียงเครื่องฟอกอากาศเบาๆ เพื่อให้ลูกรู้สึกเหมือนอยู่ในครรภ์
• การนวดท้องเบาๆ: ใช้ฝ่ามือนวดวนตามเข็มนาฬิกาเบาๆ บริเวณรอบสะดือ เพื่อช่วยให้ลมในท้องเคลื่อนตัวได้ดีขึ้น
• การแกว่งหรือโยกตัวเบาๆ: จังหวะการเคลื่อนไหวที่นุ่มนวลจะช่วยกล่อมให้ระบบประสาทของลูกสงบลงได้

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกมาหาหมอเพื่อความมั่นใจ

แม้โคลิกจะเป็นภาวะที่หายเองได้เมื่อลูกโตขึ้น แต่ก็มีบางอาการที่ผู้ปกครองไม่ควรละเลยและควรพามาตรวจให้แน่ใจว่าไม่ใช่โรคอื่นแอบแฝง ได้แก่

• ลูกมีไข้ตัวร้อนร่วมด้วย
• อาเจียนพุ่งอย่างรุนแรง หรือถ่ายเป็นเลือด
• น้ำหนักตัวไม่ขึ้น หรือมีพัฒนาการถดถอย
• ร้องไห้ติดต่อกันยาวนานผิดปกติจนดูอ่อนเพลียมาก หรือมีอาการซึมลง

การเข้าใจว่าอาการโคลิกในทารกเป็นเพียงช่วงเวลาหนึ่งของพัฒนาการจะช่วยลดความกังวลใจลงได้ ขอให้คุณพ่อคุณแม่เข้มแข็งและดูแลตัวเองควบคู่ไปกับการดูแลลูกน้อย เพราะช่วงเวลาเหล่านี้จะค่อยๆ ผ่านพ้นไปเมื่อลูกน้อยเติบโตขึ้นครับ