กินของดิบเสี่ยงแค่ไหน ทำไมถึงเกิดภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหารดิบ

ของดิบที่หลายคนชอบ อาจกลายเป็นภัยเงียบใกล้ตัว

หลายคนมักมีความเชื่อว่าการทานอาหารดิบ ทั้งซาชิมิ ปลาร้า หรือเนื้อวัวดิบ เป็นเมนูโปรดที่ได้รสชาติสดใหม่และได้รับคุณค่าทางโภชนาการเต็มที่ แต่ในมุมมองของหมอ นี่คือความเสี่ยงที่น่ากังวลครับ เพราะอาหารที่ไม่ผ่านความร้อนมักเป็นแหล่งสะสมของเชื้อแบคทีเรียตัวร้าย หากร่างกายได้รับเชื้อเหล่านี้เข้าไปในปริมาณที่มากพอ หรือร่างกายของเรามีภูมิต้านทานต่ำ เชื้อเหล่านั้นอาจหลุดรอดจากทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือด จนนำไปสู่ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหารดิบ ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่อันตรายถึงชีวิต

เชื้อโรคตัวร้ายที่แฝงมากับอาหารดิบมีอะไรบ้าง

เมื่อเราทานอาหารดิบ เรากำลังเปิดโอกาสให้เชื้อจุลินทรีย์หลายชนิดเข้าสู่ร่างกายได้โดยตรง โดยตัวการหลักที่หมอมักพบเจอได้บ่อย ได้แก่:

• เชื้อวิบริโอ (Vibrio vulnificus): มักพบในอาหารทะเลดิบ เป็นแบคทีเรียที่รุนแรงมาก โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีโรคตับหรือโรคประจำตัว ซึ่งอาจทำให้เนื้อเยื่อเน่าตายหรือติดเชื้อในกระแสเลือดได้รวดเร็ว
• เชื้อซาลโมเนลลา (Salmonella): พบมากในเนื้อสัตว์ ไข่ดิบ หรือสัตว์ปีกที่ไม่สุก ทำให้เกิดอาการท้องร่วงรุนแรง หากเชื้อแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือดจะส่งผลกระทบต่ออวัยวะสำคัญ
• เชื้อลิสทีเรีย (Listeria monocytogenes): สามารถทนต่อความเย็นได้ดี พบได้ในเนื้อสัตว์แปรรูปหรือผลิตภัณฑ์นมที่ไม่ผ่านการพาสเจอไรซ์ ซึ่งอันตรายมากโดยเฉพาะในหญิงตั้งครรภ์และผู้สูงอายุ

สัญญาณเตือนที่ร่างกายบอกว่าคุณกำลังเผชิญกับภาวะติดเชื้อ

การติดเชื้อในกระแสเลือดไม่ได้เริ่มต้นด้วยอาการรุนแรงเสมอไป หลายครั้งเริ่มจากอาการทางระบบทางเดินอาหารก่อน เช่น คลื่นไส้ อาเจียน และถ่ายเหลว แต่หากสังเกตพบสัญญาณต่อไปนี้ ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันทีครับ:

• ไข้สูง หนาวสั่นอย่างรุนแรง
• ชีพจรเต้นเร็วผิดปกติ หรือหอบเหนื่อย
• ความดันโลหิตต่ำลงจนรู้สึกหน้ามืด วูบ หรือสับสนมึนงง
• ปัสสาวะน้อยลงอย่างผิดปกติ
• มีผื่นขึ้นตามตัว หรือมีรอยจ้ำเลือด

ทำไมภาวะนี้ถึงอันตรายจนต้องรีบรักษา

เมื่อเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่กระแสเลือด ร่างกายจะตอบสนองด้วยการปล่อยสารอักเสบออกมาจำนวนมากเพื่อสู้กับเชื้อ หากคุมไม่อยู่ สารเหล่านั้นจะทำลายอวัยวะต่างๆ ของเราเอง เกิดภาวะช็อกจากการติดเชื้อ (Septic Shock) ซึ่งหากได้รับการรักษาไม่ทันเวลาภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง อวัยวะสำคัญอย่างไต ปอด หรือหัวใจ อาจล้มเหลวตามมาได้ ซึ่งการรักษาที่ถูกต้องในโรงพยาบาลจะเน้นไปที่การให้ยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดดำและการประคองอาการอย่างใกล้ชิด

วิธีป้องกันง่ายๆ เพื่อความปลอดภัยของชีวิต

การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมคือเกราะป้องกันที่ดีที่สุดครับ หมอแนะนำให้ยึดหลักการกินอาหารที่ปรุงสุกใหม่ สะอาด และแยกอุปกรณ์ในการเตรียมอาหารดิบและอาหารสุกออกจากกัน หากต้องรับประทานเมนูดิบจริงๆ ควรเลือกแหล่งที่มาที่น่าเชื่อถือและมั่นใจในมาตรฐานความปลอดภัยสูง แต่ทางที่ดีที่สุดคือการเลี่ยงอาหารดิบโดยเฉพาะหากคุณมีโรคประจำตัวหรือภูมิคุ้มกันร่างกายไม่แข็งแรง เพราะไม่มีอะไรคุ้มค่าพอที่จะเอาสุขภาพไปเสี่ยงกับเชื้อโรคที่มองไม่เห็นครับ