รู้จักเชื้อคลาไมเดีย โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เงียบเชียบและอันตรายกว่าที่คิด

เวลาที่ตรวจเจอโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หลายคนมักจะนึกถึงโรคที่มีอาการชัดเจน เจ็บปวด หรือมีแผลให้เห็นทันที แต่มีโรคหนึ่งที่แอบแฝงเข้ามาในร่างกายเราแบบเงียบกริบ แทบไม่มีสัญญาณเตือนอะไรเลยจนกว่าจะเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง นั่นคือการติดเชื้อแบคทีเรียที่ชื่อว่าคลาไมเดีย

ในฐานะแพทย์ที่ตรวจคนไข้มานาน ผมมักจะเจอคำถามบ่อยครั้งว่าติดเชื้อนี้ได้อย่างไรและทำไมถึงน่ากลัว วันนี้เรามาทำความเข้าใจโรคนี้กันแบบง่ายๆ เหมือนหมอมานั่งเล่าให้ฟังที่ห้องตรวจครับ

คลาไมเดียคืออะไรและติดเชื้อได้อย่างไร

คลาไมเดีย (Chlamydia) เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เชื้อนี้ชอบอาศัยอยู่ตามเยื่อบุต่างๆ เช่น ช่องคลอด ท่อปัสสาวะ ทวารหนัก หรือแม้แต่ในลำคอ เราสามารถรับเชื้อนี้ได้จากการมีเพศสัมพันธ์ทางช่องคลอด ทางทวารหนัก หรือทางปาก โดยที่ไม่จำเป็นต้องมีการหลั่งน้ำอสุจิ แค่การสัมผัสเสียดสีกันก็เพียงพอแล้วสำหรับการส่งต่อเชื้อ

กลุ่มคนที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อมากที่สุดคือคนที่มีอายุน้อยกว่า 25 ปี และกลุ่มคนที่เปลี่ยนู้นอนบ่อยโดยไม่ใช้ถุงยางอนามัย แต่คนทุกวัยก็มีโอกาสติดได้ทั้งหมดหากไม่มีการป้องกันที่ถูกต้อง

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่มักถูกมองข้าม

ความน่ากลัวที่สุดของเชื้อตัวนี้คือ ส่วนใหญ่แล้วคนไข้ร้อยละเจ็ดสิบถึงแปดสิบมักจะไม่มีอาการอะไรเลย ทำให้ใช้ชีวิตได้ตามปกติโดยไม่รู้ตัวว่ากำลังแพร่เชื้อหรือรับเชื้ออยู่ แต่สำหรับคนที่เริ่มมีอาการ ร่างกายจะส่งสัญญาณเตือนที่แตกต่างกันไปตามเพศ

อาการที่มักเจอในผู้หญิง

• มีตกขาวผิดปกติ เช่น มีสีเหลืองหรือเขียว มีกลิ่นแปลกไปจากเดิม
• รู้สึกแสบขัดเวลาปัสสาวะ
• ปวดท้องน้อยหรือปวดหลังส่วนล่างแบบหาสสาเหตุไม่ชัดเจน
• มีเลือดออกกะปริบกะปรอยนอกรอบเดือน หรือมีเลือดออกหลังมีเพศสัมพันธ์

อาการที่มักเจอในผู้ชาย

• มีมูกใสหรือมูกขุ่นไหลออกจากท่อปัสสาวะ โดยเฉพาะในช่วงเช้า
• แสบขัดเวลาปัสสาวะ
• รู้สึกเจ็บ ตึง หรือบวมบริเวณลูกอัณฑะข้างใดข้างหนึ่ง

ปล่อยไว้ไม่รักษา อันตรายถึงขั้นมีบุตรยาก

เนื่องจากอาการมักจะไม่รุนแรง หลายคนจึงปล่อยทิ้งไว้คิดว่าเดี๋ยวคงหายเอง แต่ในความเป็นจริง เชื้อแบคทีเรียนี้จะค่อยๆ ลุกลามจากอวัยวะเพศเข้าไปสู่มดลูกและปีกมดลูกในผู้หญิง จนเกิดเป็นโรคอุ้งเชิงกรานอักเสบ ซึ่งนำไปสู่พังผืด ท่อน้ำไข่ตีบตัน และกลายเป็นภาวะมีบุตรยาก หรือเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์นอกมดลูกในอนาคต

ส่วนในผู้ชาย เชื้ออาจลามไปที่ท่อนำอสุจิหรือต่อมลูกหมาก ทำให้เกิดอาการอักเสบเรื้อรังและส่งผลต่อคุณภาพของอสุจิได้เช่นกัน

การตรวจวินิจฉัยและการรักษาที่ง่ายกว่าที่คิด

ข่าวดีคือโรคนี้ตรวจวินิจฉัยได้ง่ายมากและรักษาให้หายขาดได้ด้วยยาปฏิชีวนะครับ แพทย์อาจจะใช้วิธีเก็บตัวอย่างปัสสาวะช่วงต้นของการปัสสาวะ หรือใช้ก้านสำลีป้ายเบาๆ บริเวณช่องคลอดหรือท่อปัสสาวะ เพื่อนำไปตรวจหาพันธุกรรมของเชื้อ ใช้เวลาไม่นานก็รู้ผล

หากตรวจพบว่าติดเชื้อ แพทย์จะจ่ายยาปฏิชีวนะให้รับประทาน ซึ่งมีทั้งแบบกินครั้งเดียวจบหรือแบบกินต่อเนื่องเจ็ดวัน สิ่งสำคัญที่สุดคือ คู่นอนทุกคนในช่วงหกเดือนที่ผ่านมาต้องได้รับการตรวจและรักษาพร้อมกันด้วย เพื่อป้องกันการติดเชื้อวนกลับมาซ้ำสอง

วิธีป้องกันความเสี่ยงจากเชื้อคลาไมเดีย

การป้องกันที่ดีที่สุดคือการลดความเสี่ยงจากการรับเชื้อ

• ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ไม่ว่าจะเป็นทางช่องคลอด ทวารหนัก หรือออรัลเซ็กส์
• หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนู้นอนบ่อย
• หากมีเพศสัมพันธ์แบบมีความเสี่ยง ควรอเข้ารับการตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เป็นประจำทุกปี แม้ว่าจะไม่มีอาการใดๆ เพื่อความปลอดภัยของตัวเราเองและคนที่เรารัก