ลาบ-ก้อยดิบ เมนูโปรดที่อาจแถมพยาธิและเชื้อโรคมาให้แบบไม่รู้ตัว

ความเสี่ยงของการประกอบอาหารประเภทลาบหรือก้อยดิบที่คนกินมักมองข้าม

เวลาไปงานสังสรรค์หรือกลับบ้านต่างจังหวัด หลายคนมักจะชื่นชอบเมนูลาบหรือก้อยดิบเป็นพิเศษด้วยรสชาติที่จัดจ้านและเนื้อสัมผัสที่สดใหม่ แต่ในฐานะหมอ ผมมักจะเจอคนไข้เข้ามาปรึกษาเรื่องอาการปวดท้องรุนแรงหรือมีไข้ไม่ทราบสาเหตุ หลังจากเพิ่งไปรับประทานอาหารกลุ่มนี้มา ความจริงแล้วการกินเนื้อสัตว์ดิบมีความเสี่ยงที่อันตรายกว่าที่เราคิดมาก เพราะเนื้อสัตว์ดิบเป็นแหล่งสะสมชั้นดีของเชื้อโรคและพยาธิที่พร้อมจะเข้าสู่ร่างกายเราได้ทันที

พยาธิใบไม้ตับและพยาธิตัวตืด แขกไม่ได้รับเชิญที่มากับเนื้อดิบ

เมื่อเรากินลาบหรือก้อยดิบ เรามีโอกาสสูงที่จะได้รับไข่พยาธิหรือตัวอ่อนพยาธิเข้าสู่ร่างกาย พยาธิที่พบบ่อยที่สุดคือพยาธิใบไม้ตับ ซึ่งมักพบในปลาน้ำจืด หรือพยาธิตัวตืดที่แฝงอยู่ในเนื้อวัวและเนื้อหมู เมื่อพยาธิเหล่านี้เข้าสู่ระบบทางเดินอาหาร มันไม่ได้แค่แย่งสารอาหารเราเท่านั้น แต่มันสามารถไชเข้าไปฝังตัวในอวัยวะภายใน เช่น ตับหรือลำไส้ จนนำไปสู่ภาวะตับอักเสบ ท่อน้ำดีอุดตัน หรือร้ายแรงถึงขั้นเป็นมะเร็งท่อน้ำดีได้ในระยะยาว

เชื้อแบคทีเรียตัวร้ายที่ทำลายระบบทางเดินอาหาร

นอกจากพยาธิแล้ว เนื้อสัตว์ดิบยังเป็นแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อแบคทีเรียที่น่ากลัวอย่าง ซาลโมเนลลา (Salmonella) และ อีโคไล (E. coli) ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของอาการอาหารเป็นพิษรุนแรง คนไข้มักจะมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือถ่ายเป็นมูกเลือดร่วมกับไข้สูง บางรายที่มีภูมิต้านทานต่ำ เชื้อเหล่านี้อาจลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดจนกลายเป็นภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ทำไมการล้างหรือใส่เครื่องเทศแรงๆ ถึงฆ่าเชื้อไม่ได้จริง

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือ การใส่พริกป่น ข้าวคั่ว หรือมะนาวเยอะๆ จะช่วยฆ่าเชื้อในเนื้อดิบได้ ซึ่งผมขอยืนยันว่าไม่เป็นความจริงเลยครับ เครื่องปรุงรสเหล่านั้นทำได้เพียงแค่กลบกลิ่นคาวและเพิ่มรสชาติเท่านั้น ส่วนการล้างเนื้อสัตว์ด้วยน้ำเปล่าก็ไม่สามารถกำจัดตัวอ่อนพยาธิหรือแบคทีเรียที่แทรกซึมอยู่ในชั้นเนื้อได้ วิธีเดียวที่จะทำลายเชื้อโรคเหล่านี้ให้ตายสนิทคือการใช้ความร้อนที่เพียงพอและการปรุงสุกเท่านั้น

ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า เพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาว

ผมไม่ได้ห้ามให้เลิกกินเมนูลาบหรือก้อย แต่ขอให้เปลี่ยนจากเนื้อดิบมาเป็นการปรุงสุกแทน ซึ่งในปัจจุบันร้านอาหารหลายแห่งหันมาให้ความสำคัญกับการรวนเนื้อหรือปลาให้สุกก่อนนำมาคลุกเครื่องลาบ ซึ่งก็ยังคงรสชาติความอร่อยแบบต้นตำรับไว้ได้โดยที่ไม่ต้องเอาชีวิตไปเสี่ยงกับโรคร้าย หากใครที่เคยรับประทานอาหารดิบเป็นประจำและเริ่มมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดท้องเรื้อรัง ตัวเหลือง ตาเหลือง หรือถ่ายผิดปกติ แนะนำให้รีบมาพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายและตรวจหาพยาธิทันทีครับ