ปวดหลังส่วนล่างเรื้อรังแบบนี้... อาจไม่ใช่แค่หมอนรองกระดูกทับเส้น แต่ระวังเรื่องเนื้องอก

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาที่ห้องตรวจแล้วบอกว่ามีอาการปวดหลังส่วนล่างเรื้อรังมานานหลายเดือน โดยที่ลองไปนวดฝังเข็ม กินยาคลายกล้ามเนื้อ หรือทำกายภาพบำบัดสารพัดวิธีแล้วอาการก็ยังไม่ดีขึ้น หมอจะเริ่มเอะใจและต้องซักประวัติอย่างละเอียดมากกว่าปกติครับ เพราะอาการปวดหลังส่วนใหญ่ที่เราเจอกันมักจะเกิดจากกล้ามเนื้ออักเสบหรือหมอนรองกระดูกเสื่อม แต่ในบางกรณีที่น้อยกว่านั้น อาการปวดหลังเรื้อรังอาจซ่อนสาเหตุที่น่ากลัวกว่านั้น นั่นก็คือการมีก้อนเนื้องอกไปกดทับเส้นประสาทบริเวณไขสันหลัง

สัญญาณเตือนภัยที่หมออยากให้สังเกต: ปวดหลังแบบไหนที่แปลกไปจากเดิม

อาการปวดหลังจากเนื้องอกมักจะมีคาแรคเตอร์บางอย่างที่ต่างจากอาการปวดกล้ามเนื้อทั่วไปครับ คนไข้หลายคนมักจะบอกหมอว่าอาการปวดนี้ไม่ได้ดีขึ้นเลยแม้ว่าจะได้นอนพักผ่อนเต็มที่ หรือบางคนปวดมากจนต้องตื่นขึ้นมากลางดึก ซึ่งในภาวะปกติ ถ้าเป็นกล้ามเนื้ออักเสบทั่วไป การนอนราบหรือการพักผ่อนควรจะช่วยบรรเทาอาการให้ดีขึ้นได้บ้าง แต่ถ้ามีเนื้องอกไปเบียด อาการปวดมักจะเป็นต่อเนื่องและรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนเริ่มลามลงไปที่ขา หรือมีอาการชาและอ่อนแรงร่วมด้วย

เนื้องอกกดทับเส้นประสาทเกิดขึ้นได้อย่างไรและอันตรายแค่ไหน

เพื่อให้เห็นภาพง่ายๆ ไขสันหลังของเราเปรียบเสมือนสายเคเบิลเส้นใหญ่ที่ส่งสัญญาณความรู้สึกและคำสั่งจากสมองไปทั่วร่างกาย ซึ่งสายเคเบิลเส้นนี้ถูกห่อหุ้มด้วยกระดูกสันหลัง เมื่อมีก้อนเนื้อ ไม่ว่าจะเป็นเนื้อร้ายหรือเนื้อดี เกิดโตขึ้นภายในช่องไขสันหลัง หรือลุกลามมาจากกระดูกสันหลังส่วนเอว ก้อนเนื้อนี้จะไปเบียดพื้นที่ ทำให้เส้นประสาทหรือรากประสาทถูกกดทับ ยิ่งปล่อยไว้นาน แรงกดทับนี้จะทำให้เส้นประสาทขาดเลือดไปเลี้ยงและเริ่มเสียหายถาวร

เช็กลิสต์อาการร่วมที่ฟ้องว่าเส้นประสาทกำลังแย่

นอกจากอาการปวดหลังส่วนล่างเรื้อรังแล้ว ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วยหรือไม่:

• มีอาการชาแปล๊บๆ หรือรู้สึกเหมือนมีเข็มมาแทงที่ขาข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง
• ขาสั่น ขาไม่มีแรง รู้สึกเดินแล้วลากขา หรือสะดุดบ่อยขึ้น
• เริ่มควบคุมการขับถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระได้ยากขึ้น เช่น กลั้นไม่อยู่ หรือปัสสาวะไม่ออก ซึ่งถือเป็นภาวะเร่งด่วน

วิธีตรวจวินิจฉัยของแพทย์เพื่อหาความจริง

เมื่อหมอตรวจร่างกายเบื้องต้นแล้วพบความผิดปกติที่ชวนสงสัย ขั้นตอนต่อไปคือการส่งตรวจทางรังสีวิทยาเพื่อให้เห็นภาพโครงสร้างภายในได้อย่างชัดเจน การเอ็กซเรย์ธรรมดาอาจจะไม่เพียงพอสำหรับการมองเห็นเนื้อเยื่ออ่อนหรือก้อนเนื้องอกขนาดเล็ก ดังนั้น วิธีมาตรฐานที่หมอเลือกใช้คือการทำเอ็มอาร์ไอ (MRI) กระดูกสันหลัง ซึ่งจะช่วยให้เห็นรายละเอียดของเส้นประสาท ไขสันหลัง และตำแหน่งของก้อนเนื้องอกได้อย่างแม่นยำว่าเป็นอะไร อยู่ตรงไหน และกดทับมากแค่ไหน

วิธีดูแลรักษาเมื่อพบว่ามีก้อนเนื้อกดทับ

เมื่อผลตรวจยืนยันแน่ชัดว่าอาการปวดหลังเรื้อรังเกิดจากเนื้องอกกดทับ วิธีการรักษาจะขึ้นอยู่กับชนิด ขนาด และตำแหน่งของก้อนเนื้อนั้นๆ ครับ ในบางกรณีที่เป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรงและมีขนาดเล็ก แพทย์อาจนัดติดตามอาการอย่างใกล้ชิด แต่หากก้อนเนื้อมีขนาดใหญ่ ส่งผลต่อการทำงานของเส้นประสาท หรือเป็นเนื้องอกชนิดร้ายแรง การผ่าตัดเพื่อเอาออกและลดแรงกดทับ จะเป็นแนวทางหลักในการรักษา เพื่อคืนความปลอดภัยให้กับระบบประสาทและทำให้คนไข้กลับมาเดินได้เป็นปกติโดยเร็วที่สุด