ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหารปนเปื้อน: เรื่องใกล้ตัวที่อันตรายกว่าที่คิด

กินข้าวอยู่ดีๆ ทำไมถึงเสี่ยงติดเชื้อในกระแสเลือด?

หลายคนอาจจะเคยคิดว่าการกินอาหารไม่สะอาดก็แค่ทำให้ท้องเสียหรืออาหารเป็นพิษ ซึ่งเดี๋ยวก็คงหายเองได้ แต่ในมุมของหมอ ผมอยากเตือนว่าความประมาทในการเลือกทานอาหารอาจนำไปสู่ภาวะที่รุนแรงกว่านั้น คือ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหารปนเปื้อน ซึ่งหากเชื้อโรคหลุดรอดจากทางเดินอาหารเข้าสู่กระแสเลือดได้ ร่างกายจะเกิดการอักเสบอย่างรุนแรงและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ในเวลาอันรวดเร็ว

เชื้อโรคตัวร้ายที่แฝงมากับจานอาหาร

เชื้อแบคทีเรียหลายชนิดที่เราคุ้นเคยกันดีอย่าง Salmonella, E. coli หรือ Listeria มักปนเปื้อนมากับเนื้อสัตว์ดิบ ไข่ที่ปรุงไม่สุก หรือแม้แต่ผักสดที่ล้างไม่สะอาด เมื่อเราทานเข้าไป เชื้อเหล่านี้จะเข้าไปป่วนระบบทางเดินอาหารก่อน หากร่างกายอ่อนแอหรือเชื้อมีปริมาณมากจนผนังลำไส้ทนไม่ไหว เชื้อจะสามารถซึมผ่านเข้าสู่กระแสเลือดและกระจายไปทั่วร่างกายได้ทันที

สังเกตอย่างไรว่าอาการเริ่มไม่ปกติแล้ว

อาการเริ่มแรกมักดูคล้ายอาหารเป็นพิษทั่วไป แต่ต้องระวังหากเริ่มมีสัญญาณเตือนเหล่านี้ที่บอกว่าเชื้ออาจเริ่มลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดแล้ว:

• ไข้สูง หนาวสั่นอย่างรุนแรง
• ชีพจรเต้นเร็วผิดปกติ หรือหัวใจเต้นแรง
• หายใจหอบเหนื่อย
• มีอาการสับสน กระสับกระส่าย หรือซึมลง
• ความดันโลหิตเริ่มตกลง

ทำไมบางคนถึงเสี่ยงมากกว่าคนอื่น

ร่างกายคนเรามีเกราะป้องกันที่แตกต่างกัน โดยกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงกว่าปกติที่จะเกิด ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหารปนเปื้อน ได้แก่:

• ผู้สูงอายุที่มีระบบภูมิคุ้มกันถดถอย
• เด็กเล็กที่ระบบทางเดินอาหารยังพัฒนาไม่เต็มที่
• ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หรือโรคไต
• ผู้ที่ทานยากดภูมิคุ้มกัน หรือมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการถ่ายเหลวรุนแรง ร่วมกับมีไข้สูงเกิน 38 องศาเซลเซียส หรือมีอาการหน้ามืด ใจสั่น หายใจหอบเหนื่อย หรือปัสสาวะน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด อย่ารอดูอาการอยู่ที่บ้านเด็ดขาด นี่คือสัญญาณอันตรายที่บ่งบอกว่าภาวะการติดเชื้อกำลังคุกคามระบบอวัยวะภายใน การถึงมือหมอเพื่อรับยาปฏิชีวนะทางหลอดเลือดและน้ำเกลือโดยเร็วที่สุด คือทางรอดที่ดีที่สุดของคนไข้ในสถานการณ์นี้

ป้องกันไว้ก่อน ด้วยวิธีง่ายๆ ในครัว

การป้องกันทำได้ไม่ยากและเป็นเรื่องที่เราต้องทำจนเป็นนิสัย:

• แยกเขียงและมีดสำหรับเนื้อดิบและผักสดออกจากกันเสมอ
• ปรุงอาหารให้สุกด้วยความร้อนสูง โดยเฉพาะเนื้อสัตว์และไข่
• ล้างผักผลไม้ให้สะอาดผ่านน้ำไหล ก่อนนำมาปรุงหรือรับประทาน
• ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนหยิบจับอาหารหรือหลังเข้าห้องน้ำ
• หากอาหารวางทิ้งไว้นานเกิน 2-4 ชั่วโมงในอุณหภูมิห้อง ควรทิ้งทันที อย่าเสียดายเพราะอาจมีเชื้อโรคสะสมแล้ว