กินอาหารปนเปื้อนจนติดเชื้อในกระแสเลือด: เรื่องใกล้ตัวที่อันตรายกว่าที่คิด

จากท้องเสียธรรมดา ทำไมถึงกลายเป็นภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดได้

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์กินอาหารผิดสำแดงแล้วเกิดอาการท้องเสีย ถ่ายเหลว หรือคลื่นไส้อาเจียน ซึ่งโดยปกติแล้วร่างกายมักจะจัดการกับเชื้อโรคเหล่านั้นได้เองภายในไม่กี่วัน แต่ในบางกรณี เชื้อแบคทีเรียหรือสารพิษจากอาหารที่เรารับประทานเข้าไปนั้นไม่ได้หยุดอยู่แค่ในลำไส้ เมื่อเชื้อเหล่านี้หลุดรอดผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือดได้ ร่างกายจะเกิดการตอบสนองอย่างรุนแรงจนนำไปสู่ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากอาหารปนเปื้อน ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ต้องได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที

สัญญาณเตือนภัยแบบไหนที่บอกว่าเริ่มไม่ปกติ

การแยกอาการท้องเสียจากการติดเชื้อทั่วไปกับภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดทำได้ไม่ยากหากสังเกตให้ดี อาการที่บ่งบอกว่าเชื้ออาจกระจายเข้าสู่กระแสเลือดแล้ว ได้แก่

• มีไข้สูง หนาวสั่นอย่างรุนแรงแบบควบคุมไม่ได้
• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หรือหายใจหอบเหนื่อย
• ความดันโลหิตต่ำลง ทำให้รู้สึกหน้ามืด วิงเวียน หรือยืนไม่ไหว
• สับสน มึนงง หรือดูซึมลงผิดปกติจากเดิม
• ปัสสาวะน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด

ทำไมอาหารบางอย่างถึงกลายเป็นตัวการอันตราย

อาหารที่เรากินเข้าไปในชีวิตประจำวัน หากผ่านกระบวนการปรุงไม่สุก หรือจัดเก็บไม่ถูกหลักอนามัย จะกลายเป็นแหล่งสะสมชั้นดีของเชื้อแบคทีเรีย เช่น ซาลโมเนลลา (Salmonella) หรืออีโคไล (E. coli) โดยเฉพาะในกลุ่มอาหารประเภทเนื้อสัตว์ดิบ อาหารทะเล ไข่กึ่งสุกกึ่งดิบ หรือผักผลไม้ที่ล้างไม่สะอาด เชื้อเหล่านี้ไม่ได้สร้างแค่สารพิษที่ทำให้เราปวดท้อง แต่หากผู้ที่มีภูมิคุ้มกันร่างกายอ่อนแอ เช่น ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่มีโรคประจำตัวได้รับเชื้อเข้าไป ความเสี่ยงที่เชื้อจะทะลุผ่านด่านป้องกันของลำไส้เข้าสู่กระแสเลือดจะสูงกว่าคนปกติทั่วไปมาก

เมื่อสงสัยว่าติดเชื้อในกระแสเลือด ควรปฏิบัติตัวอย่างไร

หากพบว่าตนเองหรือคนใกล้ชิดมีอาการถ่ายเหลวบ่อยครั้งร่วมกับอาการไข้สูง หนาวสั่น หรือเริ่มมีอาการซึมลง การรอคอยให้หายเองไม่ใช่ทางเลือกที่ปลอดภัย สิ่งที่ควรทำคือ

• รีบไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทันที โดยเฉพาะหากมีอาการความดันตกหรือสับสน
• งดการซื้อยาหยุดถ่ายกินเอง เพราะยาบางชนิดอาจกักเก็บเชื้อโรคไว้ในลำไส้และทำให้เชื้อแพร่กระจายเข้าสู่กระแสเลือดได้ง่ายขึ้น
• หากยังมีสติพอ ให้จดจำประวัติอาหารที่ทานในช่วง 24-48 ชั่วโมงที่ผ่านมา เพื่อช่วยให้แพทย์ประเมินความเสี่ยงได้แม่นยำขึ้น

การป้องกันเพื่อไม่ให้เชื้อร้ายเข้าสู่กระแสเลือด

หลักการกินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ ยังคงเป็นหัวใจสำคัญ แต่การระมัดระวังเรื่องแหล่งที่มาของอาหารก็สำคัญไม่แพ้กัน ควรหลีกเลี่ยงเนื้อสัตว์ที่ปรุงไม่สุก ไม่ควรดื่มน้ำที่ไม่ได้ผ่านการต้มหรือกรองที่ได้มาตรฐาน และหมั่นล้างมือก่อนหยิบจับอาหารทุกครั้ง การใส่ใจกับสิ่งเล็กน้อยเหล่านี้ช่วยลดโอกาสที่จะต้องเผชิญกับภาวะวิกฤตจากการติดเชื้อได้ดีที่สุด