ลูกน้อยแพ้อะไรหรือเปล่า? ทำความเข้าใจเรื่องการตรวจภูมิแพ้แฝดในทารกแบบเข้าใจง่าย

ลูกน้อยร้องกวน งอแง ผื่นขึ้นบ่อย เป็นเพราะภูมิแพ้แฝดหรือเปล่า?

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนพาเจ้าตัวเล็กมาปรึกษาที่คลินิกด้วยปัญหาเดิมๆ ลูกน้อยวัยแบเบาะมีอาการผิวแห้ง ผื่นแดงขึ้นตามแก้ม ข้อพับ หรือบางคนมีอาการท้องอืด ถ่ายเหลวบ่อย และนอนหลับไม่สนิท พอถามไถ่กันดูก็มักจะสงสัยว่าลูกกำลังแพ้อะไรอยู่หรือเปล่า และในยุคนี้เราก็มักจะได้ยินคำว่า การตรวจภูมิแพ้แฝดในทารก กันบ่อยขึ้น หมอเลยอยากชวนคุณพ่อคุณแม่มานั่งคุยกันสบายๆ ถึงเรื่องนี้ว่ามันคืออะไร จำเป็นแค่ไหน และลูกเราต้องตรวจหรือเปล่า

ภูมิแพ้แฝดคืออะไร ต่างจากภูมิแพ้ทั่วไปอย่างไร?

เวลาพูดถึงภูมิแพ้ หลายคนมักจะนึกถึงอาการแพ้เฉียบพลัน เช่น กินไข่ปุ๊บปากบวมปั๊บ หายใจไม่ออก หรือสัมผัสฝุ่นแล้วจามไม่หยุด แบบนั้นคือภูมิแพ้ชนิดที่ร่างกายแสดงอาการทันที

แต่เจ้า การตรวจภูมิแพ้แฝดในทารก หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่าภูมิแพ้ชนิดแฝง (Delayed Food Allergy หรือ IgG-mediated food intolerance) จะมีความต่างออกไป อาการมันจะไม่แสดงทันทีทันใด แต่จะค่อยๆ ซ่อนอยู่ ใช้เวลาเป็นชั่วโมงหรือเป็นวันกว่าจะแสดงอาการออกมา ลูกอาจจะแค่หงุดหงิดง่าย ท้องอืด ผื่นขึ้นเรื่อยๆ เรื้อรัง จนคุณพ่อคุณแม่เดาไม่ออกว่าเกิดจากอะไรกันแน่

วิธีเช็กลูกน้อย: ตรวจแบบไหนถึงจะเจอตัวการที่ซ่อนอยู่?

เมื่อสงสัยว่าลูกอาจจะมีภาวะแพ้แฝง คุณพ่อคุณแม่อาจเคยได้ยินเกี่ยวกับการเจาะเลือดตรวจหาภูมิแพ้ ซึ่งหลักๆ จะแบ่งออกเป็นสองแบบที่หมออยากอธิบายให้ฟังเข้าใจง่ายๆ ดังนี้

เจาะเลือดดูภูมิแพ้แบบฉับพลัน

เป็นการตรวจหาภูมิต้านทานชนิด IgE ซึ่งบอกได้ว่าแพ้อาหารหรือสารก่อภูมิแพ้ตัวนั้นแบบทันทีทันใด เหมาะกับเด็กที่มีอาการรุนแรง

เจาะเลือดตรวจภูมิแพ้แฝง

เป็นการตรวจหาภูมิต้านทานชนิด IgG ต่ออาหารหลายๆ ชนิด เพื่อดูว่าร่างกายของเด็กมีปฏิกิริยาต่ออาหารตัวไหนบ้างในระยะยาว ซึ่งนี่แหละคือสิ่งที่เราเรียกว่าการตรวจภูมิแพ้แฝดในทารก แต่ในทางการแพทย์ปัจจุบัน การตรวจแบบนี้ในเด็กเล็กมากๆ ยังต้องพิจารณาเป็นรายเคสไป เพราะระบบภูมิคุ้มกันของทารกยังพัฒนาไม่เต็มที่ ผลที่ออกมาอาจยังไม่นิ่งพอ

แนวทางดูแลเบื้องต้นก่อนตัดสินใจเจาะเลือดตรวจ

ก่อนที่เราจะรีบพาเด็กๆ ไปเจาะเลือดชุดใหญ่ หมอแนะนำให้ลองสังเกตและจัดการตามขั้นตอนนี้ดูก่อน:

• บันทึกสิ่งแวดล้อมและอาหาร: หากน้องกินนมแม่ คุณแม่อาจต้องลองสังเกตอาหารที่ตัวเองกินเข้าไป เพราะโปรตีนบางชนิดผ่านทางน้ำนมได้
• ปรึกษาหมอเด็กด้านภูมิแพ้: เพื่อประเมินความจำเป็นอย่างละเอียดว่าลูกน้อยจำเป็นต้องตรวจเลือดจริงๆ หรือใช้วิธีงดอาหารทีละชนิดเพื่อดูอาการจะดีกว่า
• ดูแลผิวพรรณลูกให้ชุ่มชื้น: เด็กที่มีแนวโน้มแพ้ง่าย ผิวจะแห้งมาก การทาโลชั่นที่ปราศจากน้ำหอมและสารระคายเคืองช่วยลดอาการผื่นกำเริบได้ดีมาก

ส่งท้ายจากห้องตรวจ

เรื่องภูมิแพ้ในเด็กเล็กเป็นเรื่องละเอียดอ่อน การเข้าใจร่างกายของลูกน้อยและการสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดคือหัวใจสำคัญที่สุด หากคุณพ่อคุณแม่ท่านไหนกำลังกังวลใจว่าลูกอาจเข้าข่ายภาวะนี้ แวะมาพูดคุยปรึกษากับหมอที่คลินิกได้เลยครับ เรามาช่วยกันหาทางออกที่ดีที่สุดให้เจ้าตัวเล็กเติบโตอย่างแข็งแรงและมีความสุขกันดีกว่า