คุณแม่เครียด-ซึมเศร้าหลังคลอด ส่งผลต่อลูกน้อยอย่างไรและรับมือได้แบบไหน

ทำไมอารมณ์ของคุณแม่ถึงแปรปรวนหนักหลังคลอด

หลายคนมักเข้าใจว่าช่วงเวลาหลังคลอดควรจะเป็นช่วงที่เปี่ยมไปด้วยความสุข แต่ในความเป็นจริง คุณแม่หลายท่านต้องเผชิญกับพายุอารมณ์ที่ถาโถมเข้ามา ทั้งจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกายอย่างรวดเร็ว ความเหนื่อยล้าจากการอดนอน และความกดดันในการปรับตัวเป็นคุณแม่มือใหม่ ภาวะอารมณ์เหล่านี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และไม่ใช่เรื่องที่ต้องรู้สึกผิดหากเกิดขึ้นกับใคร

สัญญาณเตือนที่บอกว่าคุณแม่กำลังเข้าสู่ภาวะวิตกกังวลหรือซึมเศร้า

เมื่อพูดถึงปัญหาภาวะวิตกกังวลและภาวะซึมหลังคลอด บางครั้งมันไม่ได้แสดงออกแค่การร้องไห้เสมอไป แต่ความรู้สึกเหล่านี้นำมาซึ่งความเปลี่ยนแปลงทางพฤติกรรมที่คุณแม่ควรรู้ทันตนเอง เช่น

• มีความกังวลเกินเหตุเกี่ยวกับสุขภาพของลูกตลอดเวลา
• รู้สึกหงุดหงิดง่าย อารมณ์เสียกับเรื่องเล็กน้อย
• นอนไม่หลับแม้ลูกจะหลับไปแล้ว
• รู้สึกโดดเดี่ยวหรือไม่อยากเข้าใกล้ลูก
• ขาดความมั่นใจในการเลี้ยงดูลูก

เชื่อมโยงความรู้สึกแม่สู่ลูกน้อย: อารมณ์ส่งผ่านถึงกันได้อย่างไร

ทารกแรกเกิดมีความไวต่อความรู้สึกของคุณแม่สูงมากครับ งานวิจัยพบว่าเมื่อคุณแม่มีภาวะเครียดหรือวิตกกังวลต่อเนื่อง ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมา ซึ่งทารกสามารถรับรู้ได้ผ่านทางการแสดงออกทางสีหน้า น้ำเสียง หรือจังหวะการอุ้มที่เปลี่ยนไป หากคุณแม่จมอยู่กับความทุกข์ใจนานเกินไป อาจส่งผลให้ลูกน้อยมีอาการโยเยง่าย หลับยาก หรือพัฒนาการทางอารมณ์และความผูกพันอาจล่าช้ากว่าที่ควรจะเป็น

วิธีดูแลจิตใจคุณแม่เพื่อลูกน้อยที่สดใส

การดูแลจิตใจตัวเองถือเป็นส่วนหนึ่งของการเลี้ยงลูก ไม่ใช่เรื่องเห็นแก่ตัวครับ หากคุณแม่เริ่มรู้สึกว่าควบคุมอารมณ์ไม่ได้ ลองนำวิธีเหล่านี้ไปปรับใช้

• เปิดใจพูดคุยกับคนรอบข้าง ไม่ว่าจะเป็นคุณพ่อหรือคนในครอบครัว เพื่อแบ่งเบาภาระงานบ้าน
• หาเวลาพักผ่อนสั้นๆ ให้ตัวเองได้มีพื้นที่ส่วนตัวบ้าง
• ฝึกหายใจหรือทำสมาธิในช่วงเวลาที่ลูกหลับ
• ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากความรู้สึกเศร้าหรือกังวลเริ่มรุนแรงจนกระทบการใช้ชีวิตประจำวัน

เมื่อไหร่ที่ควรพาตัวเองไปพบคุณหมอ

หากอาการวิตกกังวลหรือความเศร้าเริ่มเปลี่ยนเป็นความสิ้นหวัง รู้สึกไม่อยากมีชีวิตอยู่ หรือมีความคิดที่อยากทำร้ายตัวเองหรือลูก นี่คือสัญญาณเตือนอันตรายระดับสูงสุดที่ต้องรีบเข้าพบแพทย์ทันทีโดยไม่ต้องลังเล การรักษาภาวะซึมเศร้าหลังคลอดไม่ได้น่ากลัว และการได้รับความช่วยเหลือที่ถูกต้องจะช่วยให้คุณแม่กลับมามีความสุขและทำหน้าที่แม่ได้อย่างเต็มศักยภาพอีกครั้ง