อกหักจากโรคระบาด: เข้าใจความเครียดและวิธีดูแลใจพ่อแม่ยุคนี้

ช่วงโรคระบาดที่ผ่านมา หมอเชื่อว่ารอยยิ้มของพ่อแม่หลายคนหายไป ความเครียดและความวิตกกังวลไม่ได้เกิดขึ้นแค่กับตัวโรคที่มองไม่เห็น แต่ภาพข่าวสารจำนวนมาก ความกังวลเรื่องปากท้อง และความปลอดภัยของลูกน้อยในบ้าน คอยกัดกินพลังใจของคนเป็นพ่อเป็นแม่ทีละน้อยจนแทบหมดแรง

ในฐานะหมอที่นั่งฟังเรื่องราวในห้องตรวจ หมอพบว่าอาการนอนไม่หลับ ใจสั่น หงุดหงิดง่าย หรือแม้แต่ความรู้สึกดิ่งดาวน์ เป็นเรื่องที่พ่อแม่ต้องเผชิญกันแทบทุกบ้าน อาการเหล่านี้ไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่มันคือ ผลกระทบทางจิตวิทยาและความวิตกก ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เมื่อมนุษย์ต้องอยู่ในภาวะกดดันต่อเนื่องยาวนาน

ทำไมพ่อแม่ถึงเครียดและวิตกกังวลมากกว่าคนอื่น

เวลาเกิดโรคระบาด สมองส่วนที่ทำหน้าที่เอาตัวรอดของเราจะทำงานหนักเป็นพิเศษ ยิ่งเรามีลูกที่ต้องปกป้อง สัญชาตญาณความเป็นแม่และพ่อจะถูกกระตุ้นให้ระแวดระวังภัยอยู่ตลอดเวลา พ่อแม่หลายคนแบกรับภาระความกลัวหลายชั้น:

• กลัวลูกติดโรค: ความไม่แน่นอนของเชื้อโรคทำให้กังวลทุกครั้งที่คนในบ้านต้องออกไปข้างนอก
• กลัวการสูญเสียรายได้: เศรษฐกิจที่สะดุดทำให้ภาระค่าใช้จ่ายกลายเป็นก้อนหินทับอก
• ความโดดเดี่ยว: การเว้นระยะห่างทางสังคมทำให้ขาดที่ปรึกษาและพื้นที่ระบายความเครียด

สัญญาณเตือนภัย: แบบไหนที่เรียกว่าเครียดเกินขีดจำกัด

ความเครียดชั่วคราวเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้ามันเริ่มลามจนกลายเป็นปัญหาสุขภาพจิต ร่างกายและจิตใจจะเริ่มส่งสัญญาณเตือนที่ชัดเจน ซึ่งหมอยากให้ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่

นอนไม่หลับและสะดุ้งตื่นกลางดึก

สมองยังคงคิดวนเวียนถึงเรื่องแย่ๆ แม้ในยามหลับ ทำให้ตื่นมาแล้วไม่สดชื่น ร่างกายอ่อนเพลียสะสม

หงุดหงิดใส่คนใกล้ตัว

ความอดทนลดลงอย่างเห็นได้ชัด บางครั้งเผลอเหวี่ยงใส่คู่สมองหรือลูกโดยไม่มีสาเหตุจริงจัง แล้วรู้สึกผิดทีหลัง

ใจสั่น แน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม

อาการทางกายที่เกิดจากความวิตกกังวลพุ่งสูง บางคนคิดว่าเป็นโรคหัวใจ แต่ตรวจแล้วพบว่ามาจากความเครียดล้วนๆ

วิธีดูแลใจตัวเองฉบับหมอแนะนำ

เราไม่สามารถควบคุมสถานการณ์ภายนอกได้ทั้งหมด แต่เราเลือกวิธีรับมือเพื่อรักษาพลังใจของตัวเองได้ ลองปรับพฤติกรรมเหล่านี้ทีละนิดในชีวิตประจำวัน

เสพข่าวสารอย่างมีสติและกำหนดเวลา

การไถฟีดข่าวโรคระบาดตลอดทั้งวันไม่ช่วยให้อะไรดีขึ้น มีแต่จะดึงให้เราจมดิ่งลงไป หมอแนะนำให้กำหนดเวลาดูข่าวแค่วันละครั้งในช่วงสั้นๆ พอให้รู้เท่าทันสถานการณ์ก็พอ

นอกจากนี้ การพูดคุยระบายความรู้สึกกับคู่ชีวิตหรือเพื่อนสนิท เป็นยาวิเศษที่ช่วยลดความอึดอัดในใจได้ดีที่สุด การรู้ว่าเราไม่ได้เผชิญปัญหาอยู่คนเดียว ช่วยให้ความกลัวลดลงไปครึ่งหนึ่งแล้ว

หากรู้สึกว่าความวิตกกังวลเริ่มเกินกว่าจะรับมือไหว การปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นการลงทุนเพื่อความสุขของตัวเราเองและครอบครัว เพราะบ้านจะอบอุ่นได้ พ่อแม่ต้องมีสุขภาพจิตที่แข็งแรงเสียก่อน