เมื่อความกังวลกัดกินใจพ่อแม่: รับมือผลกระทบทางจิตวิทยาในช่วงการระบาด

เข้าใจความรู้สึกเหนื่อยล้าที่เกิดขึ้นกับคนเป็นพ่อแม่

ช่วงเวลาที่เกิดการระบาดใหญ่ ไม่ใช่แค่เรื่องของเชื้อโรคที่น่ากลัว แต่สิ่งที่หมอพบเจอในห้องตรวจบ่อยครั้ง คืออาการเครียดสะสมของบรรดาคุณพ่อคุณแม่ หลายคนเข้ามาปรึกษาด้วยอาการนอนไม่หลับ ใจสั่น หรือกังวลจนเกินเหตุเกี่ยวกับความปลอดภัยของลูก ความรู้สึกเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่มันคือ ผลกระทบทางจิตวิทยาและความวิตกกังวล ที่เกิดขึ้นจริงจากสภาวะกดดันที่สะสมมาเป็นเวลานาน

สัญญาณเตือนว่าความเครียดกำลังเล่นงานคุณพ่อคุณแม่

ร่างกายและจิตใจคนเรามีขีดจำกัด เมื่อต้องรับมือกับความไม่แน่นอนนานๆ จะเริ่มแสดงออกผ่านทางร่างกายและอารมณ์ ดังนี้

• มีอาการนอนไม่หลับ หลับๆ ตื่นๆ หรือฝันร้ายเกี่ยวกับความปลอดภัยของครอบครัว
• อารมณ์แปรปรวนง่าย หงุดหงิดกับเรื่องเล็กน้อย หรือรู้สึกเศร้าโดยไม่มีสาเหตุ
• หมกมุ่นอยู่กับการหาข้อมูลเรื่องการระบาดจนไม่ได้ทำกิจกรรมอื่นในชีวิตประจำวัน
• รู้สึกเหนื่อยล้าทางร่างกายตลอดเวลา แม้ไม่ได้ทำกิจกรรมที่ใช้แรงมาก

ทำไมการเลี้ยงลูกในสถานการณ์วิกฤตถึงกดดันกว่าปกติ

การเป็นพ่อแม่คือหน้าที่ที่ต้องตัดสินใจตลอดเวลา แต่เมื่อมีปัจจัยเรื่องโรคระบาดเข้ามาเกี่ยวข้อง ความกังวลจึงทวีคูณ ไม่ว่าจะเป็นการกังวลเรื่องการไปโรงเรียน การพบปะผู้คน หรือแม้แต่ความสะอาดในบ้าน ความพยายามที่จะควบคุมทุกอย่างให้ปลอดภัยร้อยเปอร์เซ็นต์กลายเป็นดาบสองคมที่ย้อนกลับมาทำร้ายสุขภาพจิตของตัวคุณเอง

วิธีดูแลจิตใจตัวเองเพื่อให้เป็นเกราะป้องกันให้ลูก

หมอมักจะบอกคนไข้เสมอว่า การจะดูแลลูกให้ดีได้ พ่อแม่ต้องดูแลใจตัวเองให้แข็งแรงก่อน ลองปรับวิธีคิดและพฤติกรรมง่ายๆ ดังนี้

• จำกัดเวลาเสพข่าวสาร: เลือกรับข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือได้และจำกัดเวลาดูข่าว ไม่ควรหมกมุ่นอยู่กับหน้าจอทั้งวัน
• ยอมรับในความไม่สมบูรณ์แบบ: ความเครียดมักเกิดจากการพยายามคุมทุกอย่าง ปล่อยวางในเรื่องที่เกินกำลังและเน้นการป้องกันตามคำแนะนำทางการแพทย์ที่จำเป็นก็เพียงพอ
• หาเวลาพักเบรกให้ตัวเอง: แม้จะเป็นช่วงเวลาสั้นๆ ในแต่ละวัน ให้มีช่วงเวลาที่ได้ทำสิ่งที่ชอบ หรือนั่งนิ่งๆ โดยไม่มีภาระเรื่องลูกมาเกี่ยวข้อง
• สื่อสารความรู้สึกกับคนใกล้ชิด: อย่าเก็บความกังวลไว้คนเดียว การระบายความรู้สึกกับคู่ชีวิตหรือเพื่อนสนิทช่วยลดความหนักอึ้งในใจได้ดีมาก

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

หากอาการความวิตกกังวลเริ่มรบกวนชีวิตประจำวันอย่างหนัก เช่น ไม่สามารถออกไปทำงานได้ ขาดสมาธิในการดูแลลูก หรือมีอาการซึมเศร้าต่อเนื่องเกินสองสัปดาห์ หมอแนะนำว่าการพูดคุยกับจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาไม่ใช่เรื่องใหญ่โตหรือน่ากลัว แต่เป็นการหาเครื่องมือช่วยให้เราผ่านพ้นสถานการณ์ที่ยากลำบากไปได้โดยไม่ทิ้งแผลในใจไว้ในระยะยาว