เล่นโซเชียลมีเดียอย่างไร ไม่ให้สุขภาพจิตพัง

ทำไมไถฟีดบ่อยๆ แล้วถึงรู้สึกเหนื่อยล้าทางใจ

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาหมอว่า ทำไมช่วงนี้รู้สึกนอนไม่หลับ คิดมาก หรือรู้สึกว่าชีวิตตัวเองไม่ดีเท่าคนอื่น ทั้งที่ในความเป็นจริงชีวิตเราก็ปกติสุขดี คำตอบส่วนใหญ่มักซ่อนอยู่ในมือถือที่เราหยิบขึ้นมาดูตั้งแต่ตื่นนอนจนถึงก่อนเข้านอน โซเชียลมีเดียเป็นดาบสองคมที่เข้ามาเปลี่ยนวิธีการสื่อสาร แต่ในขณะเดียวกันก็สร้างความกดดันทางจิตวิทยาโดยที่เราไม่ทันตั้งตัว

เมื่อชีวิตในจอสร้างความเปรียบเทียบจนเราลืมความสุขตัวเอง

กลไกสำคัญที่ทำให้โซเชียลมีเดียส่งผลเสียต่อใจ คือการที่เราเผลอเอาชีวิตหลังม่านของตัวเองไปเทียบกับไฮไลต์ชีวิตของคนอื่น เมื่อเราเห็นแต่ภาพความสำเร็จ ความสุข หรือรูปร่างหน้าตาที่ดีเกินจริงของคนอื่น สมองจะหลั่งฮอร์โมนที่ตอบสนองต่อความไม่พึงพอใจในตัวเองออกมา

การเสพติดยอดไลค์และความรู้สึกต้องการการยอมรับ

การรอคอยยอดไลค์หรือคอมเมนต์เปรียบเสมือนการได้รับรางวัลทางใจระยะสั้น ซึ่งจะทำให้สมองเสพติด หากวันไหนโพสต์แล้วไม่มีคนสนใจ เราจะเริ่มตั้งคำถามถึงคุณค่าในตัวเอง นี่คือจุดเริ่มต้นของภาวะซึมเศร้าและวิตกกังวลที่หมอพบได้บ่อยขึ้นในคนไข้รุ่นใหม่

สัญญาณเตือนว่าสุขภาพจิตเริ่มส่งเสียงร้องขอความช่วยเหลือ

หากคุณเริ่มสังเกตเห็นพฤติกรรมเหล่านี้ นั่นเป็นสัญญาณว่าควรเริ่มถอยห่างจากหน้าจอ:

• รู้สึกหงุดหงิดหรือกระวนกระวายใจเมื่อไม่ได้จับโทรศัพท์
• เสียเวลาไปกับการไถฟีดจนกระทบต่อการนอนหลับหรือการทำงาน
• รู้สึกแย่กับตัวเองทุกครั้งหลังจากเปิดดูเรื่องราวของผู้อื่น
• มีอาการนอนไม่หลับหรือสะดุ้งตื่นมาเช็กข้อความบ่อยครั้ง

ปรับสมดุลชีวิตให้มีความสุขโดยไม่ต้องพึ่งพาหน้าจอมากเกินไป

การเลิกใช้โซเชียลมีเดียทันทีอาจเป็นเรื่องยาก หมอแนะนำให้เริ่มจากวิธีง่ายๆ ที่ทำได้จริง:

• ตั้งเวลาหยุดพัก: กำหนดเวลาปิดการแจ้งเตือนในช่วงก่อนนอนอย่างน้อยหนึ่งชั่วโมง
• เลือกติดตามสิ่งที่สร้างพลังบวก: อันฟอลโลว์หรือซ่อนโพสต์ของคนที่ทำให้เรารู้สึกด้อยค่า
• ฝึกอยู่กับปัจจุบัน: ลองหากิจกรรมที่ไม่ต้องใช้มือถือ เช่น การออกกำลังกาย การอ่านหนังสือ หรือการพูดคุยกับคนรอบข้างแบบเผชิญหน้า
• ตระหนักว่าทุกอย่างคือภาพจำลอง: เตือนตัวเองเสมอว่าสิ่งที่เห็นบนโลกออนไลน์คือด้านที่ดีที่สุดของคนอื่น ไม่ใช่ชีวิตทั้งหมดของพวกเขา

สุขภาพจิตเป็นเรื่องละเอียดอ่อน การหันกลับมาดูแลความรู้สึกข้างในสำคัญกว่าการสร้างตัวตนบนโลกออนไลน์ หากลองปรับพฤติกรรมแล้วยังรู้สึกว่าความทุกข์ใจนั้นมีมากจนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นการดูแลตัวเองอย่างหนึ่งที่ถูกต้องและตรงจุดที่สุด