วิธีสังเกตและรับมือเมื่อคนใกล้ตัวมีอาการหายใจลำบากและออกซิเจนในเลือดต่ำ

ความรู้สึกอึดอัดเวลาหายใจที่ไม่ควรนิ่งนอนใจ

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการเหนื่อยหอบ รู้สึกเหมือนหายใจไม่สุด หรือแน่นหน้าอก อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องปกติที่ควรปล่อยผ่าน โดยเฉพาะเมื่อร่างกายเริ่มส่งสัญญาณว่าได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ภาวะหายใจลำบากมักเป็นสัญญาณเตือนว่าระบบทางเดินหายใจหรือหัวใจกำลังมีปัญหา ซึ่งหากจัดการไม่ทันท่วงที อาจนำไปสู่ภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำที่อันตรายต่ออวัยวะสำคัญได้

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่บอกว่าออกซิเจนกำลังต่ำลง

การสังเกตอาการผิดปกติด้วยตัวเองหรือคนรอบข้างเป็นจุดเริ่มต้นของการช่วยเหลือที่สำคัญ สัญญาณที่บ่งบอกว่าร่างกายกำลังขาดออกซิเจน ได้แก่:

• อาการหอบเหนื่อยแม้จะนั่งพักอยู่เฉยๆ
• การหายใจเร็วและตื้นกว่าปกติ
• ริมฝีปาก เล็บ หรือผิวหนังเริ่มมีสีคล้ำหรือเขียว
• รู้สึกมึนงง สับสน หรือตัดสินใจช้าลง
• ชีพจรเต้นเร็วผิดปกติ

การดูแลเบื้องต้นเมื่อเริ่มรู้สึกหายใจไม่คล่อง

หากคุณหรือคนใกล้ตัวเริ่มมีอาการหายใจลำบาก สิ่งแรกที่ควรทำคือการตั้งสติและปรับสภาพแวดล้อมรอบตัว เพื่อช่วยให้ปอดทำงานได้ดีขึ้น

จัดท่านั่งอย่างไรให้ปอดขยายตัวได้ดีที่สุด

พยายามนั่งตัวตรงหรือนั่งพิงพนักเก้าอี้ หลีกเลี่ยงการนอนราบเพราะจะทำให้กระบังลมถูกกดทับจากอวัยวะในช่องท้อง ให้โน้มตัวไปข้างหน้าเล็กน้อยโดยวางแขนไว้บนโต๊ะ วิธีนี้จะช่วยให้กล้ามเนื้อช่วยหายใจทำงานได้สะดวกขึ้นและเพิ่มพื้นที่ในช่องอกสำหรับขยายปอด

เปิดทางเดินหายใจให้โล่งที่สุด

กำจัดปัจจัยที่ทำให้ระคายเคืองทางเดินหายใจ เช่น ควันบุหรี่ กลิ่นน้ำหอมแรงๆ หรือฝุ่นละออง และหากอยู่ในห้องที่ปิดมิดชิด ให้เปิดประตูหรือหน้าต่างเพื่อระบายอากาศให้ถ่ายเทได้สะดวกที่สุด เพราะการได้รับอากาศบริสุทธิ์ที่มีออกซิเจนเพียงพอจะช่วยลดภาระการทำงานของปอดลงได้

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบไปพบแพทย์โดยด่วน

การจัดการภาวะหายใจลำบากและระดับออกซิเจนในเลือดต่ำด้วยตัวเองมีขีดจำกัด หากพบอาการดังต่อไปนี้ แนะนำให้ติดต่อโรงพยาบาลหรือหน่วยแพทย์ฉุกเฉินทันที:

• หายใจลำบากอย่างรุนแรงจนพูดเป็นประโยคไม่ได้
• มีอาการเจ็บหน้าอกร่วมด้วยอย่างรุนแรง
• สติสัมปชัญญะลดลง หรือดูง่วงซึมผิดปกติ
• วัดค่าออกซิเจนปลายนิ้วได้ต่ำกว่า 94 เปอร์เซ็นต์อย่างต่อเนื่อง
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มเปลี่ยนเป็นสีเขียวคล้ำ

ความเข้าใจเรื่องการจัดการอาการเบื้องต้นจะช่วยซื้อเวลาและลดความเสี่ยงได้มาก แต่หัวใจสำคัญที่สุดคือการไม่ละเลยความผิดปกติที่ร่างกายส่งสัญญาณออกมา เพราะยิ่งพบสาเหตุเร็วเท่าไร โอกาสในการรักษาให้กลับมาหายใจได้อย่างเป็นปกติก็ยิ่งสูงมากขึ้นเท่านั้น