ข้อควรระวังการใช้ยาแอสไพรินในเด็ก: เรื่องที่พ่อแม่ต้องรู้ก่อนหยิบยาให้ลูกกิน

หยิบยาแก้ปวดในบ้านให้ลูกกิน ทำไมต้องระวังยาแอสไพรินเป็นพิเศษ

เวลาลูกน้อยมีไข้ ไม่สบายตัว หรือปวดหัว สิ่งแรกที่พ่อแม่หลายคนนึกถึงคือการหายาลดไข้ติดบ้านมาให้ลูกกิน แต่รู้ไหมว่ามียอดคุณหมอหลายท่านมักจะเตือนเสมอว่า ห้ามให้เด็กกินยาแอสไพรินเด็ดขาดหากไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

หลายคนอาจสงสัยว่ายาแก้ปวดลดไข้ตัวนี้มีความอันตรายอย่างไรกับเด็ก ทั้งที่ผู้ใหญ่กินกันมาตั้งนาน เหตุผลก็เพราะร่างกายและระบบเผาผลาญของเด็กยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้ยาแอสไพรินอาจกลายเป็นดาบสองคมที่ส่งผลกระทบร้ายแรงต่ออวัยวะภายใน โดยเฉพาะตับและสมอง

อันตรายที่ซ่อนอยู่: ทำไมเด็กเป็นไข้จึงห้ามกินยาแอสไพริน

โรคที่น่ากลัวที่สุดเวลาเด็กเป็นไข้แล้วได้กินยาแอสไพรินเข้าไป คือ กลุ่มอาการเรย์ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า Reye Syndrome แม้จะเป็นโรคที่พบได้ไม่บ่อยนัก แต่ถ้าเกิดขึ้นแล้วมีความรุนแรงถึงชีวิตได้สูงมาก

กลุ่มอาการนี้มักเกิดขึ้นเมื่อเด็กที่เป็นโรคติดเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่ หรืออีสุกอีใส ได้รับยาแอสไพรินเข้าไปในช่วงเวลานั้นพอดี ตัวยาจะไปกระตุ้นให้เกิดความผิดปกติในตับและสมอง ทำให้เกิดการสะสมของไขมันในตับ และมีความดันในสมองสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

อาการแบบไหนที่เตือนว่าลูกกำลังรับมือกับภาวะอันตราย

หากลูกน้อยเพิ่งหายจากไข้หวัดหรืออีสุกอีใส แล้วบังเอิญได้รับยาแอสไพรินเข้าไป พ่อแม่ต้องคอยสังเกตอาการผิดปกติในช่วงไม่กี่วันหลังจากนั้นอย่างใกล้ชิด อาการเตือนเหล่านี้ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันที

• อาเจียนรุนแรงติดต่อกันหลายครั้งและหยุดไม่ได้
• ซึมลงอย่างผิดปกติ ง่วงนอนตลอดเวลาปลุกไม่ค่อยตื่น
• พฤติกรรมเปลี่ยนไป เช่น หงุดหงิดสับสน พูดจาไม่รู้เรื่อง หรือเพ้อ
• หายใจหอบถี่ ชักเกร็ง หรือหมดสติ

ยาแก้ปวดลดไข้ตัวไหนที่ปลอดภัยกว่าสำหรับเด็ก

เมื่อลูกมีไข้ พ่อแม่ไม่ต้องกังวลว่าจะหายาลดไข้ไม่ได้ เพราะมียาอื่นที่ปลอดภัยและเหมาะสมกับเด็กมากกว่ายาแอสไพรินอย่างชัดเจน

ตัวเลือกหลักที่แพทย์แนะนำคือ ยาพาราเซตามอล สำหรับเด็ก ซึ่งต้องคำนวณปริมาณยาตามน้ำหนักตัวของลูกอย่างเคร่งครัด หรือในกรณีที่จำเป็นต้องใช้ยาไอบูโปรเฟน ก็ควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรเช่นกัน

วิธีอ่านฉลากยาและเช็กส่วนผสมก่อนให้ลูกกิน

บางครั้งยาแก้ปวดลดไข้หรือยาแก้หวัดบางสูตร อาจมีส่วนผสมของยาแอสไพรินซ่อนอยู่โดยที่เราไม่รู้ตัว ดังนั้น ก่อนหยิบยาให้ลูกกินทุกครั้ง ควรมีเช็กลิสต์ง่ายๆ ในการตรวจสอบความปลอดภัย

• พลิกดูฉลากยาและควรอ่านส่วนประกอบสำคัญให้ละเอียดทุกครั้ง
• มองหาชื่อสามัญทางยาว่ามีคำว่า Aspirin หรือ Acetylsalicylic acid หรือไม่
• หลีกเลี่ยงยาสูตรผสมสำหรับผู้ใหญ่ที่นำมาแบ่งให้เด็กกิน
• ปรึกษาเภสัชกรทุกครั้งก่อนซื้อยาแก้หวัดหรือลดไข้ให้เด็กเล็ก

ทางเลือกที่ดีที่สุดเมื่อลูกไม่สบาย

การดูแลเด็กป่วยต้องอาศัยความระมัดระวังเป็นพิเศษ ยาแอสไพรินอาจเป็นยาที่ดีสำหรับผู้ใหญ่ในการลดความเสี่ยงโรคหัวใจ แต่สำหรับเด็กแล้วถือเป็นยาต้องห้ามเด็ดขาดหากไม่มีข้อบ่งชี้จากแพทย์เฉพาะทาง ทางที่ดีที่สุดคือการพาไปพบกุมารแพทย์เพื่อตรวจหาส สาเหตุที่แท้จริงของอาการป่วย และรับยาที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับลูกน้อยของคุณ