ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากเชื้อแบคทีเรียกลุ่มก่อโรคในอาหาร: เรื่องใกล้ตัวที่อันตรายกว่าที่คิด

กินอาหารแล้วท้องเสีย ทำไมถึงกลายเป็นภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากเชื้อแบคทีเรียกลุ่มก่อโรคในอาหารได้

หลายคนมักคิดว่าอาการท้องเสียจากการกินของไม่สะอาดเป็นเรื่องปกติที่เดี๋ยวก็หายเองได้ แต่ในบางครั้ง เชื้อแบคทีเรียที่ปนเปื้อนมากับอาหารไม่ได้หยุดอยู่แค่ในทางเดินอาหารเท่านั้น หากร่างกายมีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ หรือได้รับเชื้อในปริมาณที่มากเกินไป เชื้อเหล่านั้นสามารถหลุดรอดเข้าสู่กระแสเลือดและกระจายไปทั่วร่างกาย นำไปสู่ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากเชื้อแบคทีเรียกลุ่มก่อโรคในอาหาร ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่อันตรายถึงชีวิตและต้องการการรักษาอย่างเร่งด่วน

เชื้อโรคตัวร้ายที่แฝงตัวมาในจานโปรด

เชื้อแบคทีเรียกลุ่มก่อโรคในอาหารที่พบได้บ่อยและสามารถลุกลามจนเข้าสู่กระแสเลือดได้ เช่น ซัลโมเนลลา (Salmonella), อีโคไล (E. coli), และลิสเทอเรีย (Listeria) เชื้อเหล่านี้มักปนเปื้อนอยู่ในอาหารที่ไม่ผ่านการปรุงสุก เนื้อสัตว์ดิบ ไข่ดิบ ผักสดที่ไม่ผ่านการล้างอย่างสะอาด หรืออาหารที่ตั้งทิ้งไว้นานจนบูดเสีย เมื่อเราทานเข้าไป เชื้อจะเข้าไปรบกวนเยื่อบุลำไส้ หากระบบป้องกันของร่างกายมีจุดโหว่ เชื้อจะด่านแรกและเข้าสู่กระแสเลือดได้ในที่สุด

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าเชื้อเริ่มเข้าสู่กระแสเลือดแล้ว

อาการเริ่มแรกมักจะดูเหมือนอาหารเป็นพิษทั่วไป แต่หากมีอาการต่อไปนี้ร่วมด้วย ให้สันนิษฐานว่าอาจเกิดการติดเชื้อรุนแรง:

• มีไข้สูง หนาวสั่นอย่างรุนแรง
• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หายใจหอบเหนื่อย
• ความดันโลหิตเริ่มต่ำลง รู้สึกมึนงง หรือหน้ามืด
• ซึมลง สับสน หรือพูดจาไม่รู้เรื่อง
• ปวดท้องรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ แทนที่จะค่อยๆ ดีขึ้น

ทำไมคนกลุ่มนี้ถึงเสี่ยงกว่าคนอื่น

แม้ว่าใครก็สามารถติดเชื้อได้ แต่กลุ่มที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษคือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมน้ำตาลไม่ดี ผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ได้รับเคมีบำบัด ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก รวมถึงผู้ที่ทานยากดภูมิคุ้มกันเป็นประจำ เพราะร่างกายคนกลุ่มนี้ไม่มีกำลังมากพอที่จะสกัดกั้นไม่ให้เชื้อแบคทีเรียแพร่กระจายออกจากลำไส้เข้าสู่ระบบไหลเวียนโลหิต

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาโรงพยาบาลทันที

หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการท้องเสียรุนแรงร่วมกับไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียส หรือมีอาการซึมลง ไม่ตอบสนอง หรือความดันเลือดต่ำจนเป็นลม ต้องถือเป็นเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ทันที ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดดำเนินไปเร็วมากภายในไม่กี่ชั่วโมง การได้รับยาปฏิชีวนะทางเส้นเลือดและการประคับประคองอาการจากแพทย์อย่างรวดเร็ว คือวิธีเดียวที่จะช่วยรักษาชีวิตและลดโอกาสเกิดความเสียหายต่ออวัยวะภายใน

ป้องกันไว้ก่อน ด้วยวิธีง่ายๆ ในครัวบ้านเรา

การป้องกันภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากเชื้อแบคทีเรียกลุ่มก่อโรคในอาหาร เริ่มต้นได้จากสิ่งใกล้ตัว:

• กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ: เป็นหลักการที่ใช้ได้จริงและสำคัญที่สุด
• ปรุงอาหารให้สุกทั่วถึง: โดยเฉพาะเนื้อสัตว์และไข่ ไม่ควรทานดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบ
• แยกเขียง: ใช้เขียงสำหรับเนื้อดิบแยกจากเขียงสำหรับหั่นผักหรือผลไม้ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนข้าม
• เก็บอาหารในอุณหภูมิที่เหมาะสม: อย่าปล่อยให้อาหารปรุงสุกวางทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องนานเกิน 2 ชั่วโมง