เจาะลึกบาดแผลลึกแค่ไหนถึงน่ากังวล: วิธีประเมินความรุนแรงของบาดแผลตามระดับชั้นของเนื้อเยื่อ

เวลาเป็นแผล ต้องดูอย่างไรว่าลึกแค่ไหน?

เวลาเกิดอุบัติเหตุจนมีบาดแผล หลายคนมักกังวลว่าแผลแค่นี้ต้องไปโรงพยาบาลไหม ต้องเย็บหรือเปล่า หรือจะติดเชื้อรุนแรงหรือไม่ ความจริงแล้วการประเมินความรุนแรงของบาดแผลตามระดับชั้นของเนื้อเยื่อเป็นทักษะพื้นฐานที่ช่วยให้เราตัดสินใจได้แม่นยำขึ้นว่าควรดูแลเองที่บ้านหรือควรไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม

แผลถลอกตื้นๆ ที่ชั้นผิวหนังกำพร้า

แผลประเภทนี้คือการบาดเจ็บที่ชั้นนอกสุดของร่างกาย ซึ่งก็คือผิวหนังกำพร้า แผลมักจะมีลักษณะเป็นรอยถลอก มีเลือดซึมออกมาเพียงเล็กน้อยหรือมีน้ำเหลืองปนเลือด แผลแบบนี้มักไม่ลึกถึงชั้นเส้นประสาทจึงรู้สึกแสบมากกว่าปวดร้าว การดูแลเบื้องต้นเพียงแค่ทำความสะอาดด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือล้างแผล และใส่ยาฆ่าเชื้อก็มักจะหายได้เองภายในไม่กี่วัน

เมื่อแผลลึกถึงชั้นหนังแท้

หากแผลเริ่มลึกผ่านชั้นผิวหนังกำพร้าลงไปถึงชั้นหนังแท้ จะสังเกตเห็นว่าเลือดออกมากกว่าเดิมและหยุดยากขึ้น แผลในระดับนี้อาจเริ่มมีอาการปวดร้าวเนื่องจากมีการบาดเจ็บของปลายประสาทที่อยู่ในชั้นหนังแท้ หากแผลมีความกว้างหรือขอบแผลไม่เรียบ มีโอกาสสูงที่จะทิ้งรอยแผลเป็นไว้ และควรพิจารณาเรื่องการล้างแผลให้สะอาดเพื่อป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียที่อาจฝังตัวลึกลงไปได้

อันตรายแค่ไหนเมื่อแผลลึกถึงชั้นไขมันและกล้ามเนื้อ

ถ้าบาดแผลลึกจนมองเห็นเนื้อเยื่อสีเหลืองๆ ซึ่งคือชั้นไขมัน หรือเห็นเนื้อเยื่อสีแดงสดที่เป็นชั้นกล้ามเนื้อ นี่ถือเป็นบาดแผลที่มีความรุนแรงระดับสูง บาดแผลลักษณะนี้เสี่ยงต่อการติดเชื้อเข้าสู่กระแสเลือดได้ง่าย และมักจะมีเส้นเลือดขนาดใหญ่ที่ได้รับความเสียหาย ทำให้เลือดไหลออกมาก หากเจอแผลระดับนี้ ห้ามพยายามล้างแผลด้วยตัวเองจนเกินความจำเป็น ให้ใช้ผ้าสะอาดกดทับไว้เพื่อห้ามเลือดและรีบไปโรงพยาบาลเพื่อให้แพทย์ทำการประเมินความลึกและการเย็บปิดแผลที่ถูกต้อง

สัญญาณเตือนที่บอกว่าแผลนี้ต้องให้แพทย์ดูแล

• แผลที่มีเลือดไหลพุ่งออกมาหรือไหลไม่หยุดแม้จะกดไว้เกินสิบนาที
• บาดแผลที่มีสิ่งสกปรก เศษดิน เศษแก้ว หรือเศษโลหะฝังลึกอยู่ภายใน
• แผลที่เกิดจากของมีคมสกปรกหรือสนิม เพราะเสี่ยงต่อการเกิดโรคบาดทะยัก
• แผลที่มีอาการปวดบวมแดงร้อนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ หลังจากผ่านไปแล้วหลายวัน
• คนไข้มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ซึ่งส่งผลต่อกระบวนการหายของแผลที่ช้ากว่าคนปกติ

การเข้าใจระดับความลึกของบาดแผลไม่ได้ช่วยแค่เรื่องการปฐมพยาบาล แต่ยังช่วยให้เรารู้ว่าควรพาตัวเองไปหาหมอเมื่อไหร่ การประเมินความรุนแรงของบาดแผลตามระดับชั้นของเนื้อเยื่ออย่างถูกต้องจะช่วยลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนและทำให้แผลหายได้ไวขึ้น