เจาะลึก อาการปวดจากพังผืดกดทับเส้นประสาทส่วนปลาย ที่หลายคนอาจเข้าใจผิดว่าเป็นแค่ปวดเมื่อย

อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่าเรากำลังโดนพังผืดกดทับเส้นประสาท

หลายคนมักเดินเข้ามาปรึกษาด้วยความกังวลว่ามีอาการปวดแปล๊บๆ เหมือนไฟช็อต หรือบางครั้งก็รู้สึกมือชาเหมือนมีมดไต่ตามปลายนิ้ว อาการเหล่านี้มักถูกมองข้ามว่าเป็นเพียงความเหนื่อยล้าจากการทำงาน แต่หากสังเกตดีๆ จะพบว่าอาการปวดจากพังผืดกดทับเส้นประสาทส่วนปลายมักมีความเฉพาะตัว คือมักปวดรุนแรงขึ้นเมื่อมีการขยับข้อมือหรือข้อศอกในท่าเดิมซ้ำๆ และอาการมักจะชัดเจนขึ้นในตอนกลางคืนจนอาจทำให้สะดุ้งตื่นได้

กลไกที่ซ่อนอยู่ ทำไมร่างกายถึงสร้างพังผืดมาทำร้ายตัวเอง

ลองจินตนาการว่าเส้นประสาทของเราเหมือนสายไฟที่เดินอยู่ตามช่องว่างต่างๆ ในร่างกาย แต่เมื่อมีการใช้งานข้อต่อส่วนนั้นหนักเกินไป หรือมีภาวะอักเสบเรื้อรัง ร่างกายจะตอบสนองด้วยการสร้างเนื้อเยื่อพังผืดขึ้นมาพยุงส่วนที่บาดเจ็บ ปัญหาคือพังผืดเหล่านี้ไม่ได้รู้เรื่องรู้ราว มันดันไปเบียดพื้นที่ในช่องแคบๆ ที่มีเส้นประสาทวิ่งผ่านอยู่ เมื่อพื้นที่แคบลง แรงกดทับจึงเกิดขึ้น ส่งผลให้สัญญาณไฟฟ้าในเส้นประสาททำงานผิดปกติ จนเราเริ่มรู้สึกปวด ชา หรือกล้ามเนื้อบริเวณนั้นอ่อนแรงลงในที่สุด

พฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้พังผืดถามหาโดยไม่รู้ตัว

โรคนี้ไม่ได้เลือกปฏิบัติว่าจะเกิดกับใคร แต่มักจะมาเยือนกลุ่มคนที่มีพฤติกรรมบางอย่างซ้ำๆ ดังนี้

• การใช้ข้อมือซ้ำซาก เช่น การพิมพ์งานติดต่อกันนานๆ หรือการใช้เมาส์คอมพิวเตอร์ที่ไม่ได้ระดับ
• นักกีฬาหรือผู้ที่ต้องยกของหนักด้วยมือเป็นประจำ ทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อหุ้มเส้นเอ็น
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวอย่างเบาหวานหรือรูมาตอยด์ ซึ่งจะทำให้เนื้อเยื่อรอบเส้นประสาทมีความเปราะบางและเกิดพังผืดได้ง่ายกว่าปกติ

เช็กให้ชัวร์ก่อนรักษา อาการปวดจากพังผืดกดทับเส้นประสาทส่วนปลาย มีวิธีตรวจอย่างไร

ในการวินิจฉัย หมอไม่ได้ดูแค่ตำแหน่งที่ปวด แต่จะมีการทดสอบแรงกดหรือการเคาะบริเวณเส้นประสาทเพื่อดูว่ามีอาการไฟช็อตวิ่งลงปลายนิ้วหรือไม่ ในบางกรณีที่อาการไม่ชัดเจน หมออาจส่งตรวจคลื่นไฟฟ้ากล้ามเนื้อที่เรียกว่า EMG เพื่อวัดความเร็วในการนำสัญญาณไฟฟ้าของเส้นประสาท วิธีนี้จะช่วยให้บอกได้แม่นยำว่าเส้นประสาทถูกกดทับรุนแรงแค่ไหนและอยู่ในตำแหน่งใด

วิธีรักษาที่เน้นการปรับตัวและการบำบัด

ข่าวดีคืออาการนี้ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดเสมอไป ในระยะเริ่มต้นเราสามารถจัดการได้ด้วยการพักการใช้งานส่วนนั้นชั่วคราว การใช้เฝือกอ่อนดามข้อมือเพื่อลดแรงกดทับขณะนอนหลับ รวมถึงการทำกายภาพบำบัดเพื่อยืดเหยียดกล้ามเนื้อที่ตึงเกร็ง หากอาการปวดรบกวนชีวิตประจำวันมาก การกินยาเพื่อลดการอักเสบและลดความไวของเส้นประสาทจะช่วยให้คุณภาพชีวิตดีขึ้นอย่างชัดเจน

เมื่อไหร่ที่ต้องพิจารณาเรื่องการผ่าตัด

หากเราลองปรับพฤติกรรมและรักษาด้วยวิธีพื้นฐานมาสักระยะแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือที่น่ากังวลที่สุดคือการเริ่มมีกล้ามเนื้อฝ่อลีบและหยิบจับของหลุดมือบ่อยครั้ง นั่นเป็นสัญญาณเตือนว่าเส้นประสาทถูกกดทับจนเสียหายมากเกินกว่าจะรอได้ การผ่าตัดเล็กเพื่อเปิดช่องพังผืดให้เส้นประสาทกลับมามีพื้นที่หายใจอีกครั้งจึงเป็นทางเลือกสุดท้ายที่ได้ผลลัพธ์ค่อนข้างดีเยี่ยมและช่วยป้องกันความเสียหายถาวรของเส้นประสาทได้