ลูกไข้สูง งอแง ไม่รู้สาเหตุ ระวังโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะในเด็ก

ลูกน้อยปวดท้อง ฉี่แสบขัด หรือไข้ขึ้นสูงโดยไม่รู้สาเหตุ อาจไม่ใช่แค่ไข้หวัดธรรมดา

เวลาที่ลูกตัวร้อนขึ้นมา คุณพ่อคุณแม่หลายคนมักจะนึกถึงไข้หวัด ทอนซิลอักเสบ หรือท้องเสียเป็นอันดับแรก แต่รู้ไหมครับว่า มีอีกหนึ่งโรคซ่อนเร้นที่พบบ่อยมากในเด็กเล็ก แต่กลับถูกมองข้ามบ่อยที่สุด นั่นคือการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะในเด็ก ซึ่งถ้าปล่อยไว้ไม่รีบรักษา อาจลุกลามจนเชื้อโรคขึ้นไปทำลายเนื้อไตถาวรได้เลยทีเดียว

ทำไมเด็กเล็กถึงเสี่ยงติดเชื้อทางเดินปัสสาวะได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่?

โรคนี้เกิดขึ้นได้เมื่อมีเชื้อแบคทีเรียจากผิวหนังรอบๆ ก้นหรืออุจจาระ เล็ดลอดเข้าไปในท่อปัสสาวะของลูก แล้วเดินทางขึ้นไปสู่กระเพาะปัสสาวะหรือไต ในเด็กเล็กโดยเฉพาะช่วงขวบปีแรก โครงสร้างทางกายวิภาคยังพัฒนาไม่เต็มที่ แถมเด็กที่ยังใส่ผ้าอ้อมอยู่ตลอดเวลา ความอับชื้นและแบคทีเรียก็ยิ่งมารวมตัวกันได้ง่าย ทำให้เชื้อโรคบุกรุกเข้าไปได้สบายๆ

สังเกตอย่างไรดีว่าลูกกำลังส่งสัญญาณเตือนเรื่องการติดเชื้อ?

ในเด็กโตมักจะบอกเราได้ตรงๆ ว่าเจ็บเวลาฉี่ หรือปวดท้องน้อย แต่สำหรับเด็กเล็กที่ยังพูดไม่ได้ อาการมักจะมาแบบกั๊กๆ และชวนสับสนครับ มาดูจุดสังเกตที่หมออยากให้คุณพ่อคุณแม่ลองเช็กกันดูครับ

• ไข้สูงลอยโดยหาต้นตอไม่เจอ: ลูกตัวร้อนจัดแต่ไม่มีน้ำมูก ไม่ไอ ไม่ท้องเสีย
• งอแงผิดปกติเวลาฉี่: เด็กบางคนอาจจะร้องไห้งอแงทุกครั้งที่ถึงเวลาเปลี่ยนผ้าอ้อมหรือกำลังฉี่
• กลิ่นฉี่แปลกไป: ฉี่ของลูกมีกลิ่นฉี่ฉุนจัด หรือมีลักษณะขุ่นกว่าปกติ
• เบื่ออาหาร อาเจียน น้ำหนักไม่ขึ้น: ในทารกบางคนอาจมีอาการซึม อาเจียน และกินนมน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพามาพบหมอเพื่อตรวจปัสสาวะด่วน?

หากคุณพ่อคุณแม่พบว่าลูกมีไข้สูงโดยหาสาเหตุไม่ได้นานเกิน 24 ชั่วโมง ร่วมกับมีอาการฉี่มีกลิ่นแรง หรือลูกดูเจ็บปวดทรมานเวลาขับถ่าย ควรรีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจปัสสาวะทันทีครับ การวินิจฉัยทำได้ไม่ยาก แค่คุณหมอได้ตรวจวิเคราะห์ตัวอย่างปัสสาวะของน้อง ก็จะรู้ผลและสามารถเริ่มให้ยาปฏิชีวนะรักษาได้อย่างทันท่วงที

วิธีดูแลและป้องกันไม่ให้ลูกรักกลับมาป่วยซ้ำ

การป้องกันไม่ให้ลูกต้องทรมานจากการติดเชื้อซ้ำๆ นั้นทำได้ไม่ยาก เริ่มต้นจากการปรับพฤติกรรมดูแลความสะอาดในชีวิตประจำวันครับ

• เปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อยๆ: อย่าปล่อยให้ลูกใส่ผ้าอ้อมเปียกแฉะเป็นเวลานาน เพื่อลดการสะสมของแบคทีเรีย
• เช็ดก้นให้ถูกวิธี: สำหรับเด็กผู้หญิง ต้องเช็ดจากด้านหน้าไปด้านหลังเสมอ เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อโรคจากก้นหลุดเข้าไปใกล้ท่อปัสสาวะ
• ฝึกให้ลูกดื่มน้ำสะอาดเยอะๆ: การดื่มน้ำเปล่าช่วยขับล้างแบคทีเรียออกจากกระเพาะปัสสาวะได้ดีที่สุด
• ฝึกนิสัยการเข้าห้องน้ำ: อย่าปล่อยให้ลูกกลั้นฉี่นานเกินไปเมื่อเริ่มโตพอที่จะบอกความต้องการได้แล้ว