ทำไมเราถึงกลัวการถูกทอดทิ้ง ทั้งที่ไม่มีใครอยากไปไหน

ในห้องตรวจของคลินิก หลายครั้งที่หมอมักจะได้ยินเรื่องเล่าจากคนไข้ที่มาด้วยอาการนอนไม่หลับ ใจสั่น หรือกังวลจนใช้ชีวิตประจำวันไม่ได้ เมื่อคุยลึกgressลงไปถึงต้นตอ หลายคนไม่ได้ป่วยด้วยโรคทางกาย แต่กำลังแบกรับบาดแผลในใจที่ชื่อว่า ความกลัวการถูกทอดทิ้ง ซึ่งเป็นความรู้สึกเจ็บปวดที่ซ่อนอยู่ลึกๆ และมักจะแสดงออกมาในรูปแบบที่เราเองก็คาดไม่ถึง

ความกลัวการถูกทอดทิ้ง คืออะไร ทำไมมันถึงมีอิทธิพลกับใจเราขนาดนี้

พูดง่ายๆ ความกลัวการถูกทอดทิ้ง หรือ Abandonment Issue คือความกังวลลึกๆ ว่าคนสำคัญในชีวิตจะเดินจากไป ไม่รักเราแล้ว หรือไม่เห็นความสำคัญของเราอีกต่อไป ความกลัวนี้ไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ แต่มักจะมีรากฐานมาจากประสบการณ์ในอดีต โดยเฉพาะช่วงวัยเด็ก เช่น การสูญเสียคนที่รัก การที่พ่อแม่ต้องห่างไกล หรือการเติบโตมาในสภาพแวดล้อมที่ความรักความอบอุ่นไม่สม่ำเสมอ ทำให้สมองจดจำว่าความสัมพันธ์เป็นสิ่งที่ไม่มั่นคง และพร้อมจะพังทลายได้ตลอดเวลา

สัญญาณเตือนแบบนี้ อาการเริ่มเข้าข่ายความกลัวการถูกทอดทิ้งแล้วหรือยัง

คนที่มีความรู้สึกนี้อยู่ในใจ มักจะมีพฤติกรรมบางอย่างที่สะท้อนความกลัวออกมาโดยไม่รู้ตัว เพื่อพยายามรักษาความสัมพันธ์ให้อยู่รอด ลองสังเกตตัวเองหรือคนใกล้ตัวจากพฤติกรรมเหล่านี้ดู

• ยอมทนทุกอย่างเพื่อไม่ให้เขาไป: ยอมถูกเอาเปรียบ ยอมเป็นฝ่ายผิดเสมอ หรือยอมทำทุกวิถีทางเพื่อแลกกับการที่อีกฝ่ายจะไม่เดินหนี
• ระแวงและเช็กตลอดเวลา: โทรตาม ส่งข้อความยิกๆ หรือคอยตรวจสอบโซเชียลมีเดียของคนรักอยู่ตลอดเวลาเพราะกลัวเขาแอบไปหาคนอื่น
• สร้างกำแพงป้องกันตัวเอง: บางคนเลือกที่จะเป็นฝ่ายบอกเลิกหรือเดินหนีเสียเอง ทั้งที่ยังรัก เพื่อตัดหน้าก่อนที่จะถูกทอดทิ้ง
• เกาะติดหนึบในความสัมพันธ์: ต้องการความใส่ใจและการยืนยันคำว่ารักซ้ำๆ ว่าจะไม่หายไปไหน

เมื่อความกลัวนี้กลายเป็นชนวนทำลายความสัมพันธ์

ความย้อนแย้งของความกลัวการถูกทอดทิ้งคือ ยิ่งเรากลัวมากเท่าไร พฤติกรรมของเรา ไม่ว่าจะเป็นการหึงหวงอย่างไร้เหตุผล การเรียกร้องความสนใจ หรือการควบคุมชีวิตอีกฝ่าย ก็มักจะผลักไสให้คนรอบข้างรู้สึกอึดอัดและอยากถอยห่างออกไปจริงๆ กลายเป็นวงจรอุบาทว์ที่ทำให้ความกลัวของเรากลายเป็นจริงขึ้นมาซ้ำๆ

วิธีฮีลใจและก้าวข้ามความกลัวการถูกทอดทิ้งไปทีละนิด

การจะหายจากความกลัวนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะมันฝังรากลึกอยู่ในใจมานาน แต่เราสามารถเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับมันและปรับเปลี่ยนมุมมองใหม่ได้ด้วยวิธีเหล่านี้

หันกลับมารักและพึ่งพาตัวเองให้เป็น

ความกลัวมักเกิดจากการที่เราเอาคุณค่าและความสุขทั้งหมดไปผูกไว้กับคนอื่น การฝึกมีความสุขด้วยตัวเอง ทำงานอดิเรกที่ชอบ และดูแลจิตใจตัวเองให้แข็งแรง จะช่วยลดความโหยหาความรักจากคนอื่นลงได้บ้าง

สื่อสารความรู้สึกออกมาตรงๆ แทนการใช้อารมณ์

เวลากลัวหรือกังวล แทนที่จะเหวี่ยงใส่หรือประชดประชัน ลองเปลี่ยนมาบอกอีกฝ่ายตรงๆ ด้วยความเปราะบาง เช่น ฉันกำลังรู้สึกไม่มั่นคงและกลัวจังเลย ช่วยกอดฉันหน่อยได้ไหม วิธีนี้ช่วยให้อีกฝ่ายเข้าใจและเข้าหาเราด้วยความเห็นอกเห็นใจมากกว่าเดิม

ลองพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต

หากแผลในใจนี้ใหญ่เกินกว่าจะเยียวยาด้วยตัวเอง การพบจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเพื่อทำจิตบำบัด จะช่วยให้เรามองเห็นปมในอดีต เข้าใจกลไกการทำงานของสมอง และเรียนรู้วิธีจัดการกับความวิตกกังวลได้อย่างยั่งยืน