การปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัดต้อหิน: เคล็ดลับดูแลดวงตาให้หายไวและปลอดภัย

เพิ่งผ่าตัดต้อหินมา ต้องระวังอะไรเป็นพิเศษบ้าง

หลายคนมักกังวลใจหลังจากเข้ารับการผ่าตัดต้อหินว่าชีวิตประจำวันจะเปลี่ยนไปอย่างไร หรือต้องดูแลดวงตาเป็นพิเศษแค่ไหน การผ่าตัดต้อหินเป็นการผ่าตัดเพื่อลดความดันในลูกตาเพื่อรักษาประสาทตาของเราไว้ ดังนั้นช่วงหลังผ่าตัดจึงสำคัญมาก เพื่อให้แผลหายดีและผลการรักษาออกมาดีที่สุด หมออยากให้มองว่านี่เป็นการดูแลตัวเองเพื่อถนอมดวงตาให้ใช้งานได้นานขึ้น โดยมีหลักปฏิบัติที่ไม่ซับซ้อนแต่ต้องทำอย่างเคร่งครัด

ช่วง 1 สัปดาห์แรกหลังผ่าตัด: อย่าให้ตากระทบกระเทือน

ในช่วงสัปดาห์แรก แผลผ่าตัดยังบอบบางมาก สิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันการกระทบกระเทือนและการติดเชื้อ

• ห้ามน้ำเข้าตา: เวลาอาบน้ำหรือสระผม ต้องระวังไม่ให้น้ำเข้าตาเด็ดขาด แนะนำให้เช็ดหน้าแทนการล้างหน้าด้วยฝักบัว และสระผมโดยให้คนอื่นช่วยในลักษณะนอนหงายไปด้านหลัง
• สวมที่ครอบตา: ต้องสวมที่ครอบตา (Eye shield) ทุกครั้งที่นอนหลับ ทั้งกลางวันและกลางคืน เพื่อป้องกันการเผลอขยี้ตาโดยไม่รู้ตัว
• เลี่ยงการก้มหรือยกของหนัก: การก้มต่ำหรือยกของหนักจะทำให้ความดันในลูกตาสูงขึ้น ซึ่งส่งผลเสียต่อแผลผ่าตัด ควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมเหล่านี้อย่างน้อย 2 สัปดาห์

หยอดตาและกินยาให้ตรงเวลา: กุญแจสำคัญสู่การหายไว

ยาหยอดตาที่ได้รับไปหลังผ่าตัดส่วนใหญ่จะเป็นยาปฏิชีวนะเพื่อป้องกันการติดเชื้อและยาลดการอักเสบ การใช้ยาให้ถูกวิธีจะช่วยให้แผลสมานตัวได้ดี

• ล้างมือก่อนทุกครั้ง: ก่อนหยอดตาต้องล้างมือให้สะอาดและเช็ดให้แห้งเสมอ เพื่อป้องกันเชื้อโรคเข้าสู่ดวงตา
• เทคนิคการหยอดตา: ให้เงยหน้าขึ้นหรือนอนราบ ดึงเปลือกตาล่างลงเล็กน้อย แล้วหยอดลงในช่องว่างระหว่างเปลือกตา ระวังไม่ให้ปลายหลอดหยอดสัมผัสกับขนตาหรือเปลือกตา
• ห้ามเว้นระยะการใช้ยา: แม้จะรู้สึกว่าอาการดีขึ้นแล้ว ก็ต้องหยอดยาให้ครบตามที่หมอสั่งจนกว่าจะถึงวันนัดตรวจติดตาม

กิจกรรมที่ทำได้และกิจกรรมที่ต้องงดในช่วงแรก

การใช้ชีวิตประจำวันกลับมาทำได้เกือบปกติ แต่มีข้อควรระวังบางประการ

การใช้สายตา

สามารถดูโทรทัศน์หรืออ่านหนังสือได้บ้าง แต่ถ้าเริ่มรู้สึกล้าหรือปวดตาให้หยุดพักทันที อย่าฝืนใช้สายตานานเกินไปในช่วง 1-2 สัปดาห์แรก

การออกกำลังกาย

งดการออกกำลังกายหนักๆ การว่ายน้ำ หรือการเล่นกีฬาที่เสี่ยงต่อการโดนกระแทกจนกว่าหมอจะอนุญาต ซึ่งโดยทั่วไปมักอยู่ที่ประมาณ 1 เดือน

อาการแบบไหนหลังผ่าตัด ที่ต้องรีบกลับมาพบหมอทันที

หากมีอาการเหล่านี้เกิดขึ้น ควรรีบติดต่อคลินิกหรือโรงพยาบาลโดยไม่ต้องรอถึงวันนัด

• มีอาการปวดตาอย่างรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนรู้สึกว่ายาแก้ปวดเอาไม่อยู่
• การมองเห็นลดลงอย่างกะทันหัน หรือมีม่านสีดำบดบังสายตา
• ดวงตาแดงจัด มีหนอง หรือมีอาการบวมอย่างชัดเจน
• เห็นแสงไฟวูบวาบเหมือนฟ้าแลบในตาตลอดเวลา

การปฏิบัติตัวหลังการผ่าตัดต้อหินไม่ใช่เรื่องยาก หากเรามีความเข้าใจและระมัดระวังในช่วงแรก ดวงตาจะฟื้นตัวได้ดีและกลับมาใช้งานได้อย่างมีความสุขอีกครั้งครับ