เตือนคุณพ่อคุณแม่: ทำไมเด็กมีไข้ ห้ามกินยาแอสไพรินเด็ดขาด?

เวลาลูกน้อยไม่สบาย ตัวร้อนรุมๆ สิ่งแรกที่คุณพ่อคุณแม่มักจะนึกถึงคงหนีไม่พ้นการหายาลดไข้มาป้อนให้ลูกอาการดีขึ้น แต่รู้ไหมว่ามียาสสามัญประจำบ้านตัวหนึ่งที่อันตรายมากสำหรับเด็ก โดยเฉพาะเวลาที่น้องกำลังมีไข้จากหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ นั่นก็คือยาแอสไพริน

ในฐานะหมอเด็กและคนดูแลครอบครัว เรื่องนี้คือสิ่งสำคัญอันดับต้นๆ ที่มักจะย้ำเตือนคุณพ่อคุณแม่เสมอ เพราะความรู้เท่าไม่ถึงการณ์อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงถึงชีวิตได้

อันตรายใกล้ตัว: รู้จักกลุ่มอาการเรย์ซินโดรมที่น่ากลัว

หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมยาที่ผู้ใหญ่กินแก้ปวดลดไข้กันเป็นปกติ ถึงกลายเป็นยาอันตรายสำหรับเด็ก เหตุผลหลักก็คือความเสี่ยงในการเกิดโรคที่ชื่อว่า เรย์ซินโดรม หรือ Reye's syndrome

โรคนี้เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้ยาก แต่มีความรุนแรงสูงมาก โดยมักเกิดขึ้นกับเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ที่กำลังป่วยเป็นโรคติดเชื้อไวรัส เช่น ไข้หวัดใหญ่ หรืออีสุกอีใส แล้วบังเอิญได้รับยาแอสไพรินเข้าไปในช่วงที่มีไข้ ตัวยาจะไปกระตุ้นให้เกิดความผิดปกติรุนแรงในตับและสมอง ทำให้เกิดอาการบวมที่สมองและมีการสะสมของไขมันจำนวนมากในตับ ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตหากรักษาไม่ทัน

ลูกเป็นไข้จากอะไรถึงห้ามกินแอสไพรินเด็ดขาด

โรคติดเชื้อไวรัสที่เป็นจุดเริ่มต้นของปัญหา ได้แก่

• ไข้หวัดใหญ่ ทั้งชนิด A และ B
• ไข้หวัดทั่วไปที่เกิดจากเชื้อไวรัส
• โรคอีสุกอีใส
• โรคติดเชื้อทางเดินหายใจอื่นๆ ที่ยังมีอาการไม่ชัดเจน

เนื่องจากในตอนแรกที่เราเห็นลูกตัวร้อน เรามักจะไม่รู้แน่ชัดว่าลูกติดเชื้อไวรัสชนิดใดอยู่ การเลี่ยงการใช้ยาแอสไพรินในเด็กที่มีไข้ทุกกรณีจึงเป็นวิธีป้องกันที่ดีที่สุด

สังเกตอาการอย่างไร ถกลูกได้รับยาแอสไพรินแล้วมีภาวะแทรกซ้อน

หากเด็กๆ เผลอได้รับยาแอสไพรินเข้าไปในช่วงที่มีไข้จากไวรัส อาการผิดปกติมักจะเริ่มปรากฏหลังจากไข้เริ่มลดลงแล้วประมาณ 2 ถึง 7 วัน โดยสัญญาณเตือนภัยที่ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลทันทีมีดังนี้

• อาเจียนไม่หยุด อาเจียนพุ่งติดต่อกันหลายครั้ง
• ซึมลงอย่างเห็นได้ชัด พูดจาไม่รู้เรื่อง หรือพฤติกรรมเปลี่ยนไปจากเดิม
• หงุดหงิด งอแงผิดปกติ กระสับกระส่าย
• ชัก หรือหมดสติ

ถ้าน้องมีอาการเหล่านี้หลังกินยาแก้ปวดลดไข้ ต้องรีบพาไปพบแพทย์ห้องฉุกเฉินโดยเร็วที่สุด

ทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าในการลดไข้ให้ลูกน้อย

เมื่อลูกมีไข้ คุณพ่อคุณแม่ควรเลือกใช้ยาที่ปลอดภัยและเหมาะสมกับวัยของเด็กมากกว่า เช่น ยาลดไข้พาราเซตามอล สำหรับเด็ก หรือยาไอบูโปรเฟน (ในกรณีที่เด็กอายุเกิน 6 เดือนขึ้นไปและอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร)

นอกจากนี้ การเช็ดตัวลดไข้ด้วยน้ำอุ่น ดื่มน้ำสะอาดมากๆ และสวมเสื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ดี ก็ช่วยบรรเทาอาการไข้ได้อย่างปลอดภัยโดยไม่ต้องพึ่งยาอันตราย

ความปลอดภัยของลูกน้อยเริ่มต้นได้ที่ความใส่ใจของคนใกล้ชิด เช็คฉลากยาให้ดีทุกครั้งก่อนหยิบให้ลูกกิน และถ้าไม่แน่ใจเรื่องขนาดยาหรือตัวยา ปรึกษาหมอหรือเภสัชกรทุกครั้งเพื่อความสบายใจ