แยกให้ออก! ความแตกต่างระหว่างอาการปอดอักเสบและอาการหวัดธรรมดา ก่อนจะสายเกินไป

หวัดธรรมดาหรือปอดอักเสบกันแน่? ความต่างที่สังเกตได้จากคนใกล้ตัว

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาด้วยอาการไอ หรือมีไข้ต่ำๆ แล้วถามหมอด้วยความกังวลว่า นี่เป็นแค่หวัดธรรมดาหรือกำลังจะเป็นปอดอักเสบกันแน่ ความจริงแล้วอาการเริ่มต้นของทั้งสองโรคนี้มีความคล้ายคลึงกันจนแยกยากในวันแรกๆ แต่ถ้าเราหมั่นสังเกตสัญญาณเตือนจากร่างกาย เราจะรู้ว่าเมื่อไหร่ที่ควรดูแลตัวเองที่บ้าน หรือเมื่อไหร่ที่ต้องรีบมาพบหมอเพื่อเอกซเรย์ปอดครับ

หวัดธรรมดา สบายๆ แค่พักผ่อนก็หาย

อาการหวัดเกิดจากเชื้อไวรัสที่ทำให้ทางเดินหายใจส่วนบนอักเสบ สิ่งที่คนไข้มักเจอคือ:

• คัดจมูก มีน้ำมูกใสๆ ไหลออกมา
• เจ็บคอ หรือไอแห้งๆ เล็กน้อย
• อาจมีไข้ต่ำๆ ปวดเมื่อยตามตัวบ้าง แต่อาการเหล่านี้มักไม่รุนแรง
• พักผ่อนเพียงพอ ดื่มน้ำมากๆ อาการมักจะดีขึ้นเองภายใน 3 ถึง 7 วัน

ปอดอักเสบ อาการหนักกว่าที่คิดและอันตรายกว่ามาก

ปอดอักเสบหรือที่คนทั่วไปเรียกว่าปอดบวม คือการที่เนื้อปอดมีการติดเชื้อจนอักเสบ ทำให้การแลกเปลี่ยนออกซิเจนในร่างกายทำได้ไม่ดี ซึ่งเป็นเรื่องที่อันตรายกว่าหวัดหลายเท่า โดยมีข้อสังเกตดังนี้:

• ไข้สูงลอย ไข้ไม่ลดลงแม้จะกินยาลดไข้แล้ว หรือไข้กลับมาเป็นซ้ำหลังจากที่ดูเหมือนจะหายไปแล้ว
• ไอถี่ขึ้น ไอมีเสมหะสีเขียว สีเหลือง หรือปนเลือด
• หอบเหนื่อย หายใจเร็ว หายใจลำบาก หรือรู้สึกเหมือนหายใจไม่สุดปอด
• อาการเพลียมากจนลุกไม่ไหว กินอาหารไม่ได้ หรือซึมลง

เช็กด่วน! สัญญาณอันตรายที่บอกว่าต้องรีบมาหาหมอ

หากมีอาการหวัดแล้วไม่ยอมหาย หรือมีอาการเหล่านี้ปรากฏขึ้น หมอแนะนำว่าอย่ารอช้าที่จะเข้าพบแพทย์:

• อาการหวัดที่เป็นมาเกิน 1 สัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้น แต่กลับมีอาการไอหนักกว่าเดิม
• รู้สึกเหนื่อยหอบขณะทำกิจกรรมปกติ หรือแม้กระทั่งตอนพัก
• หายใจแล้วเจ็บหน้าอก หรือมีเสียงวี๊ดในปอด
• ในกลุ่มเสี่ยง เช่น ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำตัวอย่างเบาหวาน หรือโรคหัวใจ หากเริ่มมีไข้และไอควรรีบมาตรวจทันที ไม่ต้องรอดูอาการนาน

ดูแลตัวเองอย่างไรให้ห่างไกลการติดเชื้อลุกลาม

ไม่ว่าจะเป็นหวัดหรือปอดอักเสบ การป้องกันพื้นฐานคือหัวใจสำคัญครับ เริ่มจากการล้างมือบ่อยๆ สวมหน้ากากอนามัยเมื่อต้องอยู่ในที่ชุมชน พักผ่อนให้เพียงพอเพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และที่สำคัญที่สุดคือการดื่มน้ำสะอาดให้มากพอเพื่อช่วยละลายเสมหะและลดความเข้มข้นของเชื้อโรคในร่างกาย หากสงสัยว่าตนเองเข้าข่ายปอดอักเสบ การมาพบหมอเพื่อรับการตรวจร่างกายและฟังเสียงปอด คือวิธีที่ปลอดภัยที่สุดครับ