เข้าใจเรื่องความดันทางเดินหายใจและวิธีพ่นยาขยายหลอดลมให้ได้ผลจริง

ทำไมเวลาหอบเหนื่อย หมอถึงต้องพูดเรื่องความดันทางเดินหายใจ

เวลาที่คนไข้มาหาด้วยอาการแน่นหน้าอก หายใจมีเสียงหวีด หรือเหนื่อยหอบ สิ่งที่หมอมักจะอธิบายให้ฟังเสมอคือเรื่องของท่อลมในร่างกายเราครับ ท่อลมหรือหลอดลมของเรานี้ไม่ได้เป็นแค่ท่อโล่งๆ แต่มันมีกล้ามเนื้อรอบๆ ที่คอยควบคุมการเข้าออกของอากาศ ภาวะที่หลอดลมตีบเกร็งไม่ว่าจะเป็นจากหอบหืดหรือโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง จะทำให้แรงดันภายในทางเดินหายใจเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก การเข้าใจเรื่องแนวทางการบริหารจัดการความดันทางเดินหายใจจึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้คนไข้กลับมาหายใจได้โล่งอีกครั้งโดยไม่ต้องทรมาน

หลอดลมตีบแคบลง เกิดอะไรขึ้นกับแรงดันลมหายใจข้างใน

ลองนึกภาพตามง่ายๆ นะครับ หลอดลมของเราก็เหมือนหลอดดูดน้ำ ถ้าเราบีบหลอดให้แคบลง เวลาเราดูดน้ำหรือเป่าลมผ่านมัน จะต้องใช้แรงมากกว่าปกติหลายเท่าตัว เวลาที่เกิดอาการหอบ หลอดลมจะหดเกร็งตัวอย่างรวดเร็ว มีเสมหะมาอุดกั้น ทำให้แรงดันในทางเดินหายใจช่วงหายใจออกสูงขึ้นผิดปกติ ลมที่ควรจะถูกขับออกมาได้หมดกลับติดค้างอยู่ข้างในปอด ทำให้เรารู้สึกแน่นอึดอัด เหมือนหายใจเท่าไหร่ก็ไม่เต็มอิ่ม การใช้ยาจึงเข้ามามีบทบาทสำคัญในการคลายกล้ามเนื้อตรงนี้ เพื่อปรับแรงดันให้กลับสู่ภาวะสมดุล

เทคนิคการพ่นยาขยายหลอดลมอย่างไรให้อยู่หมัด

การพ่นยาให้ได้ผลดี ไม่ได้ขึ้นอยู่กับแค่ตัวยาแพงหรือยี่ห้อดีเท่านั้นนะครับ แต่ขึ้นอยู่กับวิธีใช้ล้วนๆ เลย หมอเจอคนไข้หลายคนพ่นยามาเป็นปีแต่ออาการไม่ดีขึ้น พอมาดูวิธีใช้ถึงรู้ว่าพ่นผิดจังหวะ

ขั้นตอนการใช้ยาพ่นชนิดกด (MDI) แบบถูกต้อง

• หายใจออกให้สุดปอด: ก่อนพ่นยาต้องไล่อากาศเก่าออกจากปอดให้หมดก่อน เพื่อเปิดพื้นที่ให้ยาเดินทางเข้าไปได้ลึกที่สุด
• อมปากกระบอกให้สนิท: เม้มริมฝีปากรอบปากกระบอกยาให้แน่น อย่าให้มีลมรั่วออกทางมุมปาก
• กดแล้วสูดพร้อมกัน: กดกระป๋องยาหนึ่งครั้งพร้อมกับสูดหายใจเข้าทางปากช้าๆ และลึกๆ เปรียบเสมือนการสูดกลิ่นดอกไม้
• กลั้นหายใจนับ 1 ถึง 10: เมื่อสูดจนเต็มปอดแล้ว ให้กลั้นหายใจไว้ประมาณ 10 วินาที เพื่อให้ละอองยาตกลงสู่เยื่อบุหลอดลมและออกฤทธิ์ได้เต็มที่

การดูแลตัวเองในระยะยาวเพื่อป้องกันลมหายใจติดขัด

นอกจากการพ่นยาเวลาที่มีอาการกำับแล้ว การป้องกันไม่ให้หลอดลมกลับมาตีบซ้ำคือหัวใจของการใช้ชีวิตร่วมกับโรคทางเดินหายใจครับ การหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น ไม่ว่าจะเป็นฝุ่นควัน ควันบุหรี่ อากาศที่เย็นจัด หรือสารเคมีระคายเคือง เป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม นอกจากนี้ การหมั่นสังเกตตัวเองว่าช่วงไหนเริ่มหายใจลำบาก หรือต้องใช้ยาพ่นถี่ขึ้นกว่าปกติ นั่นคือสัญญาณเตือนว่าหลอดลมเริ่มมีความดันผิดปกติสะสม และควรเข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อปรับแผนการรักษาครับ