ทำไมเวลามาหาหมอถึงมีอาการใจสั่นและเหงื่อออก ทั้งที่ไม่ได้ทำอะไรหนัก

ความรู้สึกประหม่าที่เกิดขึ้นเวลาต้องนั่งรอหน้าห้องตรวจ

หลายคนมักเจอกับเหตุการณ์ที่น่าแปลกใจ คือทันทีที่ก้าวเท้าเข้ามาในคลินิกหรือโรงพยาบาล กลับรู้สึกใจสั่น มือไม้สั่น หรือมีเหงื่อซึมออกมาตามฝ่ามือและใบหน้า ทั้งที่ก่อนหน้านี้ยังปกติดีอยู่ อาการใจสั่นและเหงื่อออกขณะพบแพทย์เป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมาก และไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาดแต่อย่างใด มันคือปฏิกิริยาตอบสนองตามธรรมชาติของร่างกายเมื่อเผชิญกับสถานการณ์ที่รู้สึกกดดันหรือกังวลโดยไม่รู้ตัว

กลไกของร่างกายเมื่อสภาวะตื่นเต้นทำงาน

เมื่อสมองรับรู้ถึงความกดดัน ไม่ว่าจะเป็นการกังวลเรื่องผลตรวจ การนึกถึงเข็มฉีดยา หรือแม้แต่ความเกรงใจคุณหมอ ระบบประสาทอัตโนมัติจะสั่งการให้ร่างกายเข้าสู่โหมดสู้หรือหนี (Fight-or-Flight) โดยมีการหลั่งฮอร์โมนอะดรีนาลีนออกมา ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้ส่งผลโดยตรงต่อร่างกายดังนี้

• หัวใจเต้นเร็วขึ้นเพื่อให้เลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อและอวัยวะสำคัญมากขึ้น ทำให้เรารู้สึกใจสั่น
• หลอดเลือดขยายตัวและเกิดกระบวนการเผาผลาญพลังงานที่รวดเร็วขึ้น ทำให้ร่างกายระบายความร้อนผ่านเหงื่อ
• ม่านตาขยายและระบบหายใจทำงานเร็วขึ้นเพื่อเตรียมรับมือกับสิ่งที่คาดการณ์ว่าอาจจะเกิดขึ้น

ทำไมต้องตื่นเต้นจนคุมอาการตัวเองไม่ได้

อาการใจสั่นและเหงื่อออกขณะพบแพทย์บางครั้งเกิดจากสภาวะที่เรียกว่า White Coat Hypertension หรือความดันโลหิตสูงจากการพบหมอ เกิดจากความวิตกกังวลที่ฝังอยู่ในจิตใต้สำนึก แม้ปากจะบอกว่าไม่กลัว แต่ร่างกายของเราตอบสนองไวกว่าความคิด เมื่อต้องอยู่ต่อหน้าบุคลากรทางการแพทย์หรือในสภาพแวดล้อมที่ดูตึงเครียด ร่างกายจะมีความตื่นตัวสูงกว่าปกติโดยอัตโนมัติ

วิธีจัดการความกังวลก่อนเข้าพบหมอ

หากรู้ตัวว่าเป็นคนที่มักจะมีอาการเหล่านี้ทุกครั้งที่ต้องตรวจสุขภาพ ลองปรับจูนร่างกายและจิตใจด้วยวิธีง่ายๆ ต่อไปนี้

• ฝึกหายใจเข้าลึกๆ แบบช้าๆ ให้ท้องพองและยุบอย่างสม่ำเสมอ วิธีนี้จะช่วยปรับสมดุลระบบประสาทให้ผ่อนคลายลงได้ดีที่สุด
• เตรียมข้อมูลที่ต้องการปรึกษาจดใส่กระดาษไปล่วงหน้า เพื่อลดความกังวลว่าลืมบอกอาการสำคัญไป
• ลองพูดคุยกับเจ้าหน้าที่หรือพยาบาลหน้าห้องตรวจถึงความกังวลที่มี เพื่อให้คนดูแลได้รับทราบและช่วยผ่อนคลายบรรยากาศให้เป็นกันเองมากขึ้น
• ทำความเข้าใจว่าหมอคือผู้ช่วย ไม่ใช่ผู้ตัดสิน การเปิดใจรับฟังจะช่วยลดความเกร็งลงได้มาก

เมื่อไหร่ที่อาการใจสั่นไม่ใช่แค่ความตื่นเต้น

แม้ว่าอาการใจสั่นและเหงื่อออกขณะพบแพทย์ส่วนใหญ่จะเป็นผลมาจากความตื่นเต้น แต่ก็มีบางกรณีที่อาจเป็นสัญญาณของโรคหัวใจหรือภาวะเจ็บป่วยอื่น หากคนไข้พบว่าอาการเหล่านี้เกิดขึ้นแม้ไม่ได้อยู่ในสถานการณ์กดดัน หรือมีอาการร่วมที่น่ากังวล เช่น เจ็บแน่นหน้าอกร้าวไปที่กรามหรือแขน หายใจไม่ออก หรือหน้ามืดเป็นลมบ่อยครั้ง ควรแจ้งคุณหมออย่างตรงไปตรงมาเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมและแยกอาการออกจากภาวะความวิตกกังวลทั่วไป