ทำไมเข่าถึงเริ่มเย็นและปวดบ่อย: ความเข้าใจเรื่องการไหลเวียนโลหิตรอบข้อเข่าลดลง

อาการแบบไหนที่บอกว่าการไหลเวียนโลหิตรอบข้อเข่าลดลง

คนไข้หลายคนที่เดินเข้ามาหาหมอด้วยอาการปวดเข่า มักจะบอกว่ารู้สึกเหมือนเข่าไม่ค่อยมีแรง ขยับแล้วฝืด หรือบางครั้งรู้สึกว่าผิวหนังรอบหัวเข่าเย็นกว่าจุดอื่น อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องปกติที่เกิดขึ้นตามวัยเพียงอย่างเดียว แต่เป็นสัญญาณเตือนว่าการไหลเวียนโลหิตรอบข้อเข่าลดลง ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อการซ่อมแซมส่วนสึกหรอและการนำสารอาหารไปเลี้ยงกระดูกอ่อนรอบข้อเข่า

เหตุผลที่เลือดไปเลี้ยงเข่าไม่ค่อยพอ

หัวเข่าเป็นข้อต่อที่ต้องรับน้ำหนักมากที่สุดในร่างกาย และมีระบบหลอดเลือดที่ซับซ้อน หากมีการอักเสบเรื้อรังเกิดขึ้น ร่างกายจะสร้างพังผืดหรือมีอาการบวมจนไปกดทับเส้นเลือดฝอยรอบๆ ทำให้เลือดไหลผ่านได้ยากขึ้น นอกจากนี้ ปัจจัยเรื่องการไม่ได้ขยับร่างกายเป็นเวลานาน ความอ้วน หรือภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง ก็เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้การส่งผ่านเลือดไปยังเนื้อเยื่อรอบเข่าทำได้ไม่เต็มประสิทธิภาพเหมือนตอนอายุน้อย

ทำไมการไหลเวียนไม่ดีถึงทำให้เข่าเสื่อมเร็วขึ้น

เมื่อเลือดไหลเวียนได้น้อยลง สารอาหารและออกซิเจนที่จะเข้าไปซ่อมแซมกระดูกอ่อนก็เข้าไปไม่ถึง ส่งผลให้กระดูกอ่อนเปราะบางและสึกกร่อนง่ายขึ้น นอกจากนี้ ของเสียจากการเผาผลาญในเซลล์ที่ควรจะถูกกำจัดออกไปผ่านกระแสเลือดกลับคั่งค้างอยู่ ทำให้เกิดอาการปวดตื้อๆ และอักเสบเรื้อรัง กลายเป็นวงจรที่ทำให้คนไข้ยิ่งไม่กล้าขยับเข่า เพราะยิ่งขยับยิ่งปวด

วิธีขยับเข่าแบบปลอดภัยเพื่อกระตุ้นเลือดลม

การจะช่วยให้เลือดกลับมาไหลเวียนดีขึ้น ไม่จำเป็นต้องออกกำลังกายหนักจนปวดเข่าเพิ่ม หมอแนะนำวิธีง่ายๆ ดังนี้

• การขยับเข่าบนเตียง: ใช้วิธีนอนหงายแล้วเหยียดขาตรง กระดกปลายเท้าเข้าหาตัวสลับกับเหยียดออก เพื่อกระตุ้นปั๊มเลือดจากกล้ามเนื้อขา
• การแช่น้ำอุ่น: อุณหภูมิที่พอเหมาะจะช่วยขยายหลอดเลือดฝอยรอบเข่าได้ชั่วคราว ทำให้เลือดไหลเวียนสะดวกขึ้นและลดความตึงของกล้ามเนื้อ
• การนวดเบาๆ: หลีกเลี่ยงการกดลงบนจุดที่ปวดโดยตรง แต่ให้ใช้การลูบไล้เบาๆ รอบข้อเข่าในทิศทางเข้าหาหัวใจ เพื่อช่วยไล่ของเสียในระบบน้ำเหลือง

เมื่อไหร่ที่ต้องเข้ามาให้หมอตรวจละเอียด

หากลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือมีสัญญาณอันตรายดังต่อไปนี้ ควรมาพบหมอเพื่อตรวจดูหลอดเลือดและข้อเข่าอย่างละเอียด

• มีอาการบวมแดงที่ข้อเข่าอย่างเห็นได้ชัดและกดแล้วรู้สึกร้อน
• อาการปวดรุนแรงจนเดินกะเผลก หรือลงน้ำหนักไม่ได้เลย
• รู้สึกปลายเท้าเย็นจัด ร่วมกับอาการปวดเข่า ซึ่งอาจบ่งบอกถึงความผิดปกติของหลอดเลือดส่วนปลาย
• มีประวัติโรคเบาหวานหรือไขมันในเลือดสูง เพราะกลุ่มนี้มีความเสี่ยงสูงต่อการตีบตันของหลอดเลือด