กินอย่างไรให้แผลหายไว: เปิดคัมภีร์อาหารเร่งสมานแผลจากหมอ

เวลาที่คนไข้มีแผลผ่าตัด แผลอุบัติเหตุ หรือแม้แต่แผลกดทับ สิ่งแรกๆ ที่มักจะถามหมอเสมอคือ หมอคะ/ครับ กินอะไรได้บ้าง กินอะไรแผลถึงจะหายไว ไม่เป็นแผลเป็นนูน เพราะทุกคนรู้ดีว่า ร่างกายจะซ่อมแซมตัวเองได้ดีแค่ไหน วัตถุดิบที่เราส่งเข้าไปในปากนี่แหละคือตัวกำหนดหลักเลย

ในฐานะหมอที่เห็นแผลมาเยอะ วันนี้เลยอยากมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายๆ ว่าเบื้องหลังการสมานแผล ร่างกายต้องการสารอาหารอะไรบ้าง และเราจะเลือกกินอย่างไรให้แผลปิดสนิท แข็งแรง จากภายในสู่ภายนอก

โปรตีนคือพระเอกตัวจริงของการสร้างเนื้อเยื่อใหม่

ถ้าเปรียบการสร้างแผลเป็นการสร้างบ้าน โปรตีนก็คืออิฐและปูนครับ ร่างกายต้องใช้กรดอะมิโนจากโปรตีนในการสร้างเนื้อเยื่อใหม่ สร้างคอลลาเจน และซ่อมแซมเซลล์ที่เสียหาย คนไข้หลายคนกลัวแผลนูนเลยงดเนื้อสัตว์ บอกเลยว่าเป็นความเชื่อที่ผิดมหันต์

แหล่งโปรตีนที่หมอแนะนำสำหรับคนเป็นแผล:

• เนื้อปลาย่อยง่ายและมีไขมันดี
• ไข่ขาว แหล่งโปรตีนคุณภาพสูงที่ร่างกายนำไปใช้สร้างเนื้อเยื่อได้ทันที
• เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ไก่ หรือหมู
• ถั่วและธัญพืชต่างๆ สำหรับคนที่ไม่ทานเนื้อสัตว์

วิตามินซีตัวช่วยสร้างคอลลาเจนและต้านการอักเสบ

หลายคนอาจจะนึกถึงวิตามินซีตอนเป็นหวัด แต่รู้ไหมครับว่า วิตามินซีมีความสำคัญมากๆ ในกระบวนการสร้างคอลลาเจน ซึ่งเป็นโครงสร้างหลักของผิวหนังและเนื้อเยื่อที่กำลังประสานกัน นอกจากนี้ วิตามินซียังทำหน้าที่เป็นสารต้านอนุมูลอิสระชั้นดี ช่วยลดการอักเสบและทำให้หลอดเลือดฝอยที่มาหล่อเลี้ยงแผลแข็งแรงขึ้นด้วย

ผลไม้ที่มีวิตามินซีสูงที่ควรกินช่วงแผลหาย:

• ฝรั่ง ส้ม มะนาว
• กีวีและเบอร์รี่ต่างๆ
• ผักใบเขียวสดที่ไม่ผ่านการต้มจนเปื่อยเกินไป

ธาตุเหล็กและสังกะสี ตัวช่วยส่งออกซิเจนและภูมิคุ้มกัน

แผลจะหายได้ต้องใช้ออกซิเจนจำนวนมากในการหายใจระดับเซลล์ ธาตุเหล็กทำหน้าที่สร้างฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดงเพื่อขนส่งออกซิเจนไป1ยังแผล ส่วนสังกะสีหรือซิงค์ (Zinc) มีบทบาทสำคัญมากในการแบ่งเซลล์และการสังเคราะห์โปรตีน หากขาดสังกะสี แผลจะสมานตัวช้ามาก

อาหารที่มีสังกะสีและธาตุเหล็กสูง:

• เนื้อแดงตับ (ในปริมาณที่พอเหมาะ)
• หอยนางรมและอาหารทะเลอื่นๆ
• เมล็ดฟักทองและงา

ดื่มน้ำเปล่าให้เยอะๆ เรื่องง่ายๆ ที่มักมองข้าม

น้ำเป็นส่วนประกอบหลักในทุกกระบวนการของร่างกาย รวมถึงการไหลเวียนเลือดที่นำสารอาหารและออกซิเจนไปเลี้ยงแผล การดื่มน้ำน้อยจะทำให้ผิวหนังแห้ง เซลล์ทำงานได้ไม่เต็มที่ และของเสียในร่างกายขับออกได้ยาก ช่วงมีแผลจึงควรจิบน้ำเปล่าสะอาดให้บ่อยตลอดวัน เลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และของหมักดอง เพราะอาจกระตุ้นให้เกิดการอักเสบและทำให้เลือดออกง่ายขึ้น

สุดท้ายนี้ การดูแลแผลไม่ได้อาศัยแค่อาหารที่ดีอย่างเดียว การพักผ่อนให้เพียงพอและการทำตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด ก็เป็นหัวใจสำคัญที่จะทำให้แผลหายสนิทได้อย่างปลอดภัยครับ