ภาวะไขมันในเลือดสูง เรื่องใกล้ตัวที่ไม่ควรรอให้แสดงอาการ

ตรวจสุขภาพทีไรผลเลือดปริ่มตลอด: ภาวะไขมันในเลือดสูงคืออะไรกันแน่

เวลาที่หมอตรวจผลเลือดประจำปีแล้วชี้ให้คนไข้ดูตัวเลขคอเลสเตอรอล หลายคนมักจะทำหน้าเครียดแล้วถามว่ามันเกิดจากอะไร ทั้งที่ไม่ได้กินของมันเยอะเลย คำว่า ภาวะไขมันในเลือดสูง แท้จริงแล้วคือภาวะที่ร่างกายมีระดับไขมันในกระแสเลือดสูงเกินกว่าเกณฑ์มาตรฐาน โดยแบ่งออกเป็นไขมันไม่ดีอย่างแอลดีแอล ไตรกลีเซอไรด์ และไขมันดีอย่างเอชดีแอล ซึ่งถ้าตัวไม่ดีมันล้นทะลักเกินไป มันก็จะค่อยๆ ไปเกาะตามผนังหลอดเลือดโดยที่เราไม่รู้ตัวเลย

ต้นเหตุที่ทำให้หลอดเลือดอุดตัน: ทำไมไขมันถึงพุ่งสูงโดยไม่รู้ตัว

หลายคนชอบคิดว่าคนอ้วนเท่านั้นที่จะเจอภาวะนี้ แต่ในความเป็นจริง คนผอมก็เป็นได้เหมือนกัน เพราะสาเหตุของมันไม่ได้มาจากอาหารมันๆ เพียงอย่างเดียว แต่มันมาจากหลายปัจจัยประกอบกัน

กรรมพันธุ์และอายุที่เพิ่มขึ้น

บางครั้งต่อให้เราดูแลตัวเองดีแค่ไหน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ แต่ถ้าคุณพ่อคุณแม่มีประวัติไขมันในเลือดสูง ตับของเราก็อาจจะมีกระบวนการสร้างและจัดการไขมันที่บกพร่องตามพันธุกรรม บวกกับอายุที่มากขึ้นระบบเผาผลาญในร่างกายก็ทำงานช้าลงด้วย

พฤติกรรมการกินและไลฟ์สไตล์

อาหารประเภทฟาสต์ฟู้ด ของทอด เบเกอรี่ที่มีไขมันทรานส์ รวมถึงการดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ ล้วนเป็นตัวการหลักที่เข้าไปเพิ่มระดับไขมันไม่ดีในเลือด ยิ่งถ้ารวมกับการนั่งทำงานนานๆ ไม่ยอมขยับร่างกาย ยิ่งทำให้ไขมันถูกเผาผลาญได้น้อยลงไปอีก

สัญญาณเตือนเงียบๆ ที่ร่างกายพยายามบอก

ความน่ากลัวจริงๆ ของภาวะไขมันในเลือดสูงคือ มันไม่มีอาการเตือนอะไรเลย เราจะไม่รู้สึกปวดหัว ตัวชา หรือเหนื่อยง่ายจากไขมันโดยตรง คนไข้หลายคนมารู้ตัวอีกทีก็ตอนที่หลอดเลือดมันตีบตันจนเกิดโรคแทรกซ้อนรุนแรงไปแล้ว เช่น กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หรือโรคหลอดเลือดสมอง ดังนั้น การตรวจสุขภาพเจาะเลือดเช็กระดับไขมันทุกปีจึงเป็นเรื่องที่ละเลยไม่ได้เลย

ปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตอย่างไรให้ตัวเลขไขมันกลับมาปกติ

ถ้าผลเลือดออกมาว่าเกินเกณฑ์ หมอยังไม่อยากให้รีบตกใจกลัวจนต้องกินยาตั้งแต่แรก เพราะในหลายๆ เคสเราสามารถลดไขมันลงได้ด้วยการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอย่างจริงจัง

• เลือกกินไขมันดีและลดแป้งน้ำตาล: หันมาเน้นปลาทะเล อะโวคาโด น้ำมันมะกอก และลดพวกแป้งขัดขาว ขนมหวาน ชานมไข่มุก ที่ตับจะเปลี่ยนให้กลายเป็นไตรกลีเซอไรด์
• เพิ่มไฟเบอร์จากผักผลไม้: ใยอาหารชนิดละลายน้ำในผักและธัญพืชจะช่วยดักจับไขมันในทางเดินอาหารไม่ให้ดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด
• ขยับร่างกายให้หัวใจได้สูบฉีด: การออกกำลังกายแบบคาร์ดิโอ เช่น การเดินเร็ว วิ่งเหยาะๆ หรือปั่นจักรยาน อย่างน้อยสัปดาห์ละ 150 นาที จะช่วยเพิ่มระดับไขมันดีและเผาผลาญไตรกลีเซอไรด์ได้ดีมาก

เมื่อไหร่ที่แพทย์จำเป็นต้องจ่ายยาลดไขมัน

ถ้าปรับพฤติกรรมแล้วผ่านไปสามถึงหกเดือนแต่ตัวเลขยังสูงปรี๊ด หรือในกรณีที่คนไข้มีความเสี่ยงสูง เช่น มีโรคประจำตัวอย่างเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือสูบบุหรี่จัด หมอจะพิจารณาจ่ายยากลุ่มสแตตินให้ทานร่วมด้วย เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์หลอดเลือดอุดตันเฉียบพลัน ซึ่งการกินยาภายใต้การดูแลของแพทย์นั้นมีความปลอดภัยและช่วยชีวิตคนไข้มานักต่อนักแล้ว