รู้จักกับไวรัสโรตา ตัวการท้องเสียรุนแรงในเจ้าตัวเล็กและวิธีรับมือ

ช่วงนี้ถ้าคุณพ่อคุณแม่สังเกตเห็นลูกน้อยมีอาการท้องเสียอย่างรุนแรง อาเจียนพุ่ง จนซึมลงไปอย่างเห็นได้ชัด หนึ่งในผู้ร้ายตัวฉกาจที่หมอมักนึกถึงเป็นอันดับแรกๆ คงหนีไม่พ้นเจ้าเชื้อไวรัสตัวนี้ครับ เพราะมันขึ้นชื่อเรื่องการเล่นงานระบบทางเดินอาหารของเด็กเล็กให้ปั่นป่วนได้ภายในเวลาอันรวดเร็ว

เชื้อไวรัสโรตาคืออะไร ทำไมถึงทำให้ท้องเสียรุนแรงขนาดนี้

เจ้าไวรัสตัวนี้เป็นเชื้อโรคที่ติดต่อกันได้ง่ายมากๆ ครับ แค่สัมผัสกับพื้นผิว ของเล่น หรือสิ่งของที่มีเชื้อปนเปื้อนแล้วเอาเข้าปาก หรือแม้แต่การรับประทานอาหารและน้ำดื่มที่ไม่สะอาด เชื้อก็จะเดินทางเข้าสู่ระบบทางเดินอาหารและตรงเข้าไปทำลายเซลล์เยื่อบุลำไส้เล็กทันที ทำให้ลำไส้ไม่สามารถดูดซึมน้ำและสารอาหารได้ตามปกติ จนเกิดอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำและอาเจียนออกมาอย่างต่อเนื่อง

สัญญาณเตือนภัย ลูกน้อยติดเชื้อไวรัสโรตาหรือยัง สังเกตอย่างไร

อาการมักจะเริ่มต้นด้วยไข้ต่ำๆ และอาเจียนออกมาก่อน ตามมาด้วยอาการท้องเสียอย่างรุนแรง จุดที่หมออยากให้คุณพ่อคุณแม่สังเกตให้ดีคือความถี่ในการถ่ายและอาเจียน ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้หลายครั้งต่อชั่วโมง ทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่ไปอย่างรวดเร็ว สังเกตได้จากริมฝีปากแห้ง ร้องไห้ไม่มีน้ำตา ปัสสาวะน้อยลง หรือซึมลง ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่าเด็กเริ่มมีภาวะขาดน้ำแล้ว

วิธีดูแลเบื้องต้นเมื่อลูกท้องเสียจากไวรัสโรตา

สำหรับการติดเชื้อไวรัสตัวนี้ ส่วนใหญ่เป็นการติดเชื้อที่หายได้เองตามวง การรักษาจึงเป็นการประคับประคองตามอาการ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย สิ่งสำคัญที่สุดคือการชดเชยน้ำและเกลือแร่ด้วยผงน้ำตาลเกลือแร่โออาร์เอส (ORS) ในปริมาณที่เหมาะสม ค่อยๆ จิบทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อไม่ให้กระเพาะอาหารระคายเคืองจนอาเจียนออกมาอีก งดอาหารมัน อาหารย่อยยาก และหลีกเลี่ยงนมวัวชั่วคราวในช่วงที่ลำไส้อยู่ระหว่างการฟื้นตัว

อาการแบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้ ต้องรีบพาไปหาหมอด่วน

แม้ว่าการดูแลที่บ้านจะทำได้ แต่หากเด็กมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย หมอแนะนำว่าอย่านิ่งนอนใจ ควรพาไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทันทีเพื่อรับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ

• อาเจียนหรือท้องเสียรุนแรงจนดื่มน้ำหรือเกลือแร่ไม่ได้เลย
• มีไข้สูงมากร่วมกับอาการซึม ผิวหนังแห้ง หรือกระหม่อมบุ๋มลงไปในเด็กเล็ก
• ถ่ายอุจจาระมีมูกเลือดปน หรือปวดท้องรุนแรงผิดปกติ
• อาเจียนออกมาเป็นน้ำสีเขียวหรือมีเลือดปน

วิธีป้องกันการติดเชื้อไวรัสโรตาที่เราทำได้

เนื่องจากเชื้อนี้มีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมและเจลแอลกอฮอล์ล้างมือทั่วไป การล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดทุกครั้งก่อนเตรียมอาหารและหลังเข้าห้องน้ำจึงเป็นเรื่องสำคัญมาก นอกจากนี้ในปัจจุบันยังมีการหยอดวัคซีนป้องกันโรคท้องเสียจากไวรัสโรตาตั้งแต่ช่วงวัยทารก ซึ่งช่วยลดความรุนแรงของโรคและการนอนโรงพยาบาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ คุณพ่อคุณแม่สามารถปรึกษากุมารแพทย์เรื่องตารางการรับวัคซีนนี้เพิ่มเติมได้ครับ