โรคหูน้ำหนวกอักเสบ: อาการเตือนและวิธีดูแลไม่ให้เรื้อรัง

หลายคนที่มาหาหมอด้วยอาการปวดหูข้างเดียว หรือมีน้ำหนวกไหลออกมาจากรูหู มักจะตกใจและกังวลว่าตัวเองจะเป็นอะไรร้ายแรงไหม ส่วนใหญ่แล้วเมื่อตรวจดูมักจะพบกับโรคหูน้ำหนวกอักเสบ ซึ่งเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยตั้งแต่เด็กเล็กจนถึงผู้ใหญ่ อาการนี้ไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ แต่มักจะมีจุดเริ่มต้นมาจากการเป็นหวัด หรือภูมิแพ้ที่ลามเข้าไปในหูชั้นกลาง วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟังว่าโรคนี้คืออะไร สังเกตอย่างไร และต้องดูแลรักษาตัวอย่างไรถึงจะหายขาด

หูน้ำหนวกอักเสบเกิดขึ้นได้อย่างไร ทำไมจู่ๆ ถึงมีน้ำไหลออกมาจากหู

เวลาที่เราเป็นหวัด คัดจมูก หรือเจ็บคอ เชื้อโรคหรือน้ำมูกพวกนั้นไม่ได้อยู่แค่ในโพรงจมูกครับ แต่มันสามารถเดินทางผ่านท่อเล็กๆ ที่เรียกว่าท่อปรับความดันหู ซึ่งเชื่อมระหว่างหลังโพรงจมูกกับหูชั้นกลาง เมื่อท่อนี้บวมตัน น้ำมูกหรือหนองก็จะไปคั่งอยู่ข้างใน ดันเยื่อแก้วหูจนปวดตุบๆ และถ้ารุนแรงมากขึ้น แรงดันนั้นจะทำให้เยื่อแก้วหูทะลุ มีหนองหรือน้ำใสปนเลือดไหลทะลักออกมาด้านนอก ซึ่งเป็นจังหวะที่คนไข้หลายคนตกใจมากที่สุด แต่ในแง่ของความดันในหู การทะลุนี้ช่วยลดอาการปวดลงได้ชั่วคราว

เช็กด่วน อาการแบบไหนใช่โรคหูน้ำหนวกอักเสบแน่ๆ

อาการของโรคนี้จะแบ่งออกเป็นช่วงๆ ตามความรุนแรง ตั้งแต่เริ่มเป็นจนถึงเรื้อรัง โดยสังเกตได้จากสัญญาณเหล่านี้

• ปวดหูตื้อๆ ด้านใน: มักปวดมากตอนนอนราบ หรือเวลากลืนน้ำลาย
• การได้ยินลดลง: รู้สึกเหมือนมีน้ำอุดอยู่ในหู ฟังเสียงคนอื่นไม่ค่อยชัด
• มีของเหลวไหลออกจากหู: อาจเป็นน้ำใสๆ สีเหลือง หรือมีกลิ่นเหม็นถ้าเป็นการอักเสบนานแล้ว
• มีไข้ร่วมด้วย: โดยเฉพาะในเด็กเล็ก งอแงบ่อย เอามือจับหูตัวเองบ่อยๆ

ปล่อยทิ้งไว้ไม่รักษา อันตรายกว่าที่คิด

คนไข้หลายคนคิดว่าแค่มีน้ำไหลออกมาเดี๋ยวก็แห้งเอง หรือซื้อยาหยอดหูตามร้านขายยามารingเอง ซึ่งเป็นเรื่องที่อันตรายมากครับ เพราะหากเยื่อแก้วหูทะลุแล้วไปซื้อยาหยอดที่มีส่วนผสมของยาบางชนิด อาจทำให้ประสาทหูเสื่อมถาวรได้ นอกจากนี้ โรคหูน้ำหนวกอักเสบที่ปล่อยเรื้อรัง อาจลามไปติดเชื้อที่กระดูกหลังใบหู เยื่อหุ้มสมอง หรือทำให้แก้วหูไม่สามารถปิดเองได้ จนสูญเสียการได้ยินไปเลย

วิธีดูแลรักษาและการปฏิบัติตัวเมื่อเป็นโรคหูน้ำหนวกอักเสบ

เมื่อมาพบแพทย์ หมอจะทำการตรวจดูเยื่อแก้วหูด้วยกล้องส่องหู เพื่อดูว่ามีการทะลุมากน้อยแค่ไหน และให้การรักษาที่ตรงจุด ดังนี้

• การใช้ยาปฏิชีวนะ: ถ้าเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย หมอจะให้กินยาฆ่าเชื้อให้ครบโดส ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาดแม้ว่าจะหายปวดแล้วก็ตาม
• การทำความสะอาดหู: แพทย์อาจจะต้องดูดหนองออกให้สะอาด เพื่อให้ยาหยอดหูทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ระวังน้ำเข้าหูเด็ดขาด: ช่วงนี้เวลากล อาบน้ำ หรือสระผม ต้องใช้สำลีชุบวาสลีนอุดรูหูไว้ก่อน เพื่อไม่ให้ความชื้นเข้าไปกระตุ้นให้เชื้อโรคเติบโตซ้ำ
• รักษาโรคภูมิแพ้หรือหวัดร่วมด้วย: เพื่อไม่ให้ท่อปรับความดันหูบวมตันอีก

อาการแบบไหนที่ควรกลับมาพบแพทย์ก่อนนัด

ระหว่างการรักษาที่บ้าน หากมีอาการเหล่านี้เกิดขึ้น เช่น มีไข้สูงขึ้นเรื่อยๆ ปวดหัวรุนแรง เวียนศีรษะบ้านหมุน หน้าเบี้ยว หรือมีอาการบวมแดงร้อนบริเวณหลังใบหู ขอให้รีบกลับมาพบแพทย์ทันที เพราะนั่นอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อที่ลุกลามครับ