ภาวะถุงน้ำบริเวณข้อมือ: ก้อนนูนที่ข้อมือคืออะไร อันตรายไหม

คลำเจอก้อนนูนที่ข้อมือ อย่าเพิ่งตกใจ

หลายคนมักจะตกใจเมื่อจู่ๆ ก็คลำเจอก้อนนูนขึ้นมาบริเวณหลังข้อมือหรือใต้ข้อมือ ก้อนพวกนี้บางครั้งก็ยุบไปเอง บางครั้งก็ใหญ่ขึ้นจนเห็นได้ชัดจนคนไข้กังวลว่าจะเป็นเนื้องอกหรือโรคร้ายแรงหรือไม่ ในทางการแพทย์เราเรียกภาวะนี้ว่า ภาวะถุงน้ำบริเวณข้อมือ หรือที่คนทั่วไปมักเรียกว่า ก้อนถุงน้ำข้อมือ (Ganglion Cyst)

ก้อนถุงน้ำข้อมือ เกิดจากอะไรกันแน่

ภาวะถุงน้ำบริเวณข้อมือไม่ใช่เนื้อร้ายครับ แต่มันคือถุงที่บรรจุของเหลวลักษณะคล้ายเจลใสๆ เกิดจากการที่ปลอกหุ้มเอ็นข้อต่อหรือเยื่อหุ้มข้อเกิดการระคายเคือง หรือมีการใช้งานข้อมือหนักซ้ำๆ จนสารหล่อลื่นภายในข้อรั่วออกมาสะสมกลายเป็นถุงน้ำขึ้นมา มักพบได้บ่อยในกลุ่มคนวัยทำงานที่ใช้คอมพิวเตอร์นานๆ หรือคนที่ต้องขยับข้อมือซ้ำๆ เป็นประจำ

จุดสังเกตว่าเป็นถุงน้ำข้อมือจริงไหม

• ลักษณะก้อนมักจะกลม ผิวเรียบ และกดแล้วรู้สึกหยุ่นๆ ไม่แข็งเหมือนกระดูก
• ก้อนอาจมีการเปลี่ยนแปลงขนาดได้ บางวันใหญ่ บางวันเล็กลง หรือหายไปเองได้
• หากก้อนไปเบียดเส้นประสาท อาจมีอาการปวดร้าวหรือรู้สึกชาบริเวณนิ้วมือร่วมด้วย
• มักไม่ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรง แต่จะสร้างความรำคาญเวลาใช้งานข้อมือ

ต้องรักษาอย่างไรถ้าก้อนเริ่มกวนใจ

หากก้อนถุงน้ำไม่มีอาการปวดและไม่ได้ขัดขวางการใช้งานชีวิตประจำวัน หมอมักแนะนำให้สังเกตอาการไปก่อนครับ หลายครั้งที่มันยุบไปเองได้ แต่หากก้อนเริ่มโตจนปวดหรือขยับข้อมือลำบาก เรามีแนวทางการรักษาดังนี้

การปรับพฤติกรรมการใช้งานข้อมือ

เบื้องต้นควรลดการใช้งานข้อมือในท่าเดิมซ้ำๆ พักการใช้งานข้อมือ หรืออาจใช้ที่พยุงข้อมือ (Wrist Splint) เพื่อช่วยลดการอักเสบภายในข้อลง

การเจาะระบายน้ำออก

ในกรณีที่ก้อนใหญ่และสร้างความเจ็บปวด หมออาจพิจารณาใช้เข็มสะอาดเจาะเพื่อดูดน้ำในถุงออก แต่ต้องบอกไว้ก่อนว่าวิธีนี้มีโอกาสที่ถุงน้ำจะกลับมาเกิดขึ้นใหม่ได้อีก เพราะตัวถุงยังมีอยู่

การผ่าตัดเอาถุงน้ำออก

หากรักษาด้วยวิธีอื่นแล้วไม่ได้ผล หรือก้อนกลับมาเป็นซ้ำบ่อยจนรบกวนการทำงาน แพทย์อาจแนะนำให้ผ่าตัดนำตัวถุงน้ำออก ซึ่งเป็นวิธีที่มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำน้อยที่สุด

อาการแบบไหนที่ควรตัดสินใจมาพบหมอ

หากก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว มีอาการปวดรุนแรงจนใช้งานมือไม่ได้ มีอาการชาหรือกล้ามเนื้อมืออ่อนแรง หรือก้อนมีการเปลี่ยนสีและดูอักเสบติดเชื้อ ขอแนะนำให้เข้ามาตรวจที่คลินิก เพื่อให้หมอประเมินอย่างละเอียดด้วยการตรวจร่างกายหรืออัลตราซาวนด์ เพื่อแยกโรคอื่นๆ ที่อาจมีลักษณะคล้ายกันออกไปครับ