เจ็บข้อมือจนขยับลำบาก: ทำความรู้จักโรคปลอกหุ้มเอ็นอักเสบ

ทำไมจู่ๆ ถึงขยับข้อมือแล้วปวดจี๊ดขึ้นมา

หลายคนมักมาปรึกษาหมอด้วยอาการเดียวกัน คือเจ็บแปลบที่ข้อมือด้านหัวแม่มือ ยิ่งเวลาจะหยิบจับของหรือบิดข้อมือทีไร เหมือนมีใครเอาเข็มมาทิ่ม ยิ่งในช่วงที่ต้องใช้งานมือหนักๆ เช่น พิมพ์งานนานๆ หรือเล่นสมาร์ทโฟนตลอดทั้งวัน อาการเหล่านี้มักบ่งบอกถึงภาวะการอักเสบของปลอกหุ้มเอ็นบริเวณข้อมือ หรือที่ทางการแพทย์เรียกว่า De Quervain's tenosynovitis ซึ่งไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อ แต่เกิดจากการเสียดสีของเส้นเอ็นกับปลอกที่หุ้มอยู่จนเกิดการบวมและอักเสบนั่นเอง

สาเหตุที่ทำให้ปลอกหุ้มเอ็นเกิดการบาดเจ็บ

ปกติแล้วเส้นเอ็นที่ทำหน้าที่ขยับนิ้วหัวแม่มือจะวิ่งผ่านอุโมงค์ปลอกหุ้มเอ็นที่มีขนาดพอดีตัว หากมีการใช้งานซ้ำๆ เป็นเวลานาน โดยเฉพาะท่าทางที่ต้องกระดกข้อมือหรือหักข้อมือไปมาบ่อยครั้ง จะทำให้ปลอกหุ้มเอ็นหนาตัวขึ้นจนเบียดเส้นเอ็น ทำให้ทุกครั้งที่เคลื่อนไหวจะรู้สึกติดขัดและเจ็บปวด โดยปัจจัยกระตุ้นหลักๆ ได้แก่

• การใช้งานข้อมือและนิ้วมือในท่าเดิมซ้ำๆ นานเกินไป
• การอุ้มเด็กทารกที่ต้องใช้ฝ่ามือรองรับน้ำหนักนานๆ
• นักกีฬาหรือคนที่ต้องใช้ข้อมือออกแรงสะบัด หรือจับอุปกรณ์กีฬาเป็นประจำ
• พนักงานออฟฟิศที่ใช้เมาส์หรือพิมพ์คีย์บอร์ดต่อเนื่องหลายชั่วโมงโดยไม่มีจุดพัก

วิธีสังเกตตัวเองว่าใช่โรคปลอกหุ้มเอ็นอักเสบไหม

คุณสามารถลองทดสอบเบื้องต้นได้ง่ายๆ ด้วยตัวเอง คือกำมือโดยให้นิ้วหัวแม่มืออยู่ด้านใน แล้วค่อยๆ โน้มข้อมือลงไปทางด้านนิ้วก้อย หากรู้สึกเจ็บจี๊ดขึ้นมาทันทีบริเวณโคนนิ้วหัวแม่มือ นั่นเป็นสัญญาณชัดเจนว่าปลอกหุ้มเอ็นของคุณกำลังฟ้องว่ามันกำลังอักเสบอยู่

ดูแลตัวเองอย่างไรให้หายปวดในเบื้องต้น

เมื่อรู้ตัวว่าเริ่มมีอาการ สิ่งสำคัญที่สุดคือการหยุดพักการใช้งานในท่าที่เจ็บทันที อย่าฝืนขยับหรือนวดคลึงรุนแรงเพราะจะทำให้อักเสบมากกว่าเดิม หมอแนะนำขั้นตอนดังนี้

• พักการใช้งาน: งดกิจกรรมที่ต้องออกแรงข้อมืออย่างน้อย 1-2 สัปดาห์
• ประคบเย็น: หากรู้สึกปวดหรือบวมร้อน ให้ใช้เจลเย็นประคบครั้งละ 15 นาที วันละ 3-4 รอบเพื่อลดการอักเสบของเนื้อเยื่อ
• ใช้อุปกรณ์พยุงข้อมือ: การใส่เฝือกอ่อนหรือปลอกพยุงนิ้วหัวแม่มือจะช่วยให้เอ็นได้พักอย่างเต็มที่ ลดการเคลื่อนไหวที่ไม่จำเป็น

เมื่อไหร่ที่ควรตัดสินใจมาพบแพทย์

หากปรับพฤติกรรมและดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือปวดจนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ควรซื้อยากินเองต่อเนื่องเป็นเวลานานเกินไป เพราะการอักเสบเรื้อรังอาจทำให้เส้นเอ็นยึดติดหรือเปื่อยยุ่ยได้ หมออาจพิจารณาการฉีดยาเฉพาะจุดหรือในรายที่รุนแรงจริงๆ อาจต้องพิจารณาผ่าตัดเล็กเพื่อคลายปลอกหุ้มเอ็นออก เพื่อให้เส้นเอ็นกลับมาขยับได้ลื่นไหลเหมือนเดิมโดยไม่มีอาการปวดกวนใจอีก