ร่างกายพังเพราะแบกความเครียด: สัญญาณเตือนที่มากกว่าแค่ความรู้สึก

ทำไมความเครียดเรื้อรังถึงทำร้ายร่างกายได้มากกว่าที่คิด

หลายคนมักเข้าใจว่าความเครียดเป็นเรื่องของจิตใจ เป็นอารมณ์ที่เกิดขึ้นแล้วเดี๋ยวก็หายไป แต่ในมุมมองของแพทย์ ความเครียดที่สะสมต่อเนื่องเป็นเวลานานจนกลายเป็นความเครียดเรื้อรัง เปรียบเสมือนการเปิดสวิตช์ระบบป้องกันตัวของร่างกายทิ้งไว้ตลอดเวลา ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนความเครียดอย่างคอร์ติซอลและอะดรีนาลีนออกมาไม่หยุด จนสุดท้ายระบบภายในที่เคยสมดุลต้องพังทลายลง ส่งผลให้เกิด ความผิดปกติทางกายจากความเครียด ซึ่งหลายครั้งคนไข้ไม่รู้ตัวเลยว่าอาการป่วยที่ตัวเองเป็นอยู่ แท้จริงแล้วมีจุดเริ่มต้นมาจากความเครียดในใจ

เมื่อความเครียดเปลี่ยนเป็นอาการปวดตามร่างกาย

อาการยอดฮิตที่หมอมักพบในคนไข้กลุ่มนี้คือ ความปวดที่ไม่ยอมหายเสียที แม้จะทานยาหรือทำกายภาพบำบัดแล้วก็ตาม ความเครียดทำให้กล้ามเนื้อเกิดอาการเกร็งตัวโดยที่เราไม่รู้ตัว ไม่ว่าจะเป็นอาการปวดคอ บ่า ไหล่เรื้อรัง ปวดขมับคล้ายไมเกรน หรือแม้แต่ปวดหลังส่วนล่าง หากลองสังเกตดูดีๆ จะพบว่าอาการเหล่านี้มักจะกำเริบหนักในช่วงที่ชีวิตมีความกดดันสูง

ระบบทางเดินอาหารแปรปรวน สัญญาณเตือนจากลำไส้

เรามักเรียกกันว่าสมองที่สอง เพราะลำไส้มีเซลล์ประสาทหนาแน่นมาก เมื่อสมองเครียด ลำไส้จะรับรู้ทันที คนไข้หลายรายมีอาการจุกเสียด แน่นท้อง ท้องอืด หรือบางคนมีอาการท้องผูกสลับกับท้องเสียอย่างรุนแรงโดยไม่มีสาเหตุจากโรคติดเชื้อ หลายครั้งการรักษาด้วยยาแก้ท้องอืดเพียงอย่างเดียวจึงไม่หาย เพราะต้นตอที่แท้จริงคือความเครียดที่ส่งผลกระทบต่อการทำงานของลำไส้โดยตรง

อาการทางกายอื่นๆ ที่มักถูกมองข้าม

• การนอนไม่หลับ หรือนอนหลับไม่สนิทตื่นมาแล้วรู้สึกอ่อนเพลีย
• ความดันโลหิตสูงขึ้นโดยหาสาเหตุจากอาหารหรือพันธุกรรมไม่ได้
• ประจำเดือนมาไม่ปกติในผู้หญิง
• ภูมิคุ้มกันต่ำลง เป็นหวัดบ่อยหรือติดเชื้อง่ายกว่าปกติ

รับมืออย่างไรไม่ให้ความเครียดกัดกินสุขภาพ

การแก้ไขความผิดปกติทางกายจากความเครียดไม่ได้จบแค่ที่การกินยา แต่เป็นการปรับเปลี่ยนระบบการทำงานของร่างกายใหม่ สิ่งที่หมออยากแนะนำคือการดึงตัวเองออกมาจากจุดที่กดดันบ้าง ลองฝึกเทคนิคการหายใจเพื่อกระตุ้นระบบประสาทส่วนที่ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลาย การขยับร่างกายเพื่อระบายฮอร์โมนความเครียดที่ค้างอยู่ในกระแสเลือด และการจัดลำดับความสำคัญในชีวิตใหม่ หากอาการปวดหรือความผิดปกติทางกายเริ่มรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน การปรึกษาแพทย์เพื่อหาทางออกที่เหมาะสม ทั้งการใช้ยาช่วยปรับสมดุลหรือการพูดคุยเพื่อหาแนวทางลดระดับความเครียด ถือเป็นก้าวแรกที่สำคัญที่สุดในการกลับมามีสุขภาพดีอีกครั้ง