ภาวะชักจากไข้สูง เรื่องที่พ่อแม่ต้องตั้งสติให้มั่น

ลูกมีไข้สูงจนชัก พ่อแม่ต้องรับมืออย่างไร

เวลาเห็นลูกตัวร้อนจี๋แล้วจู่ๆ เกิดอาการเกร็ง กระตุก หรือตาค้างไปต่อหน้าต่อตา เชื่อเลยว่าหัวใจคนเป็นพ่อเป็นแม่แทบสลายครับ ความตื่นตระหนกเป็นเรื่องปกติ แต่การรู้เท่าทันว่าเกิดอะไรขึ้นจะช่วยให้เราตัดสินใจได้ถูกต้องที่สุด ภาวะชักจากไข้สูง หรือที่เรียกกันว่า Febrile Seizure คืออาการชักที่เกิดขึ้นในเด็กอายุระหว่าง 6 เดือนถึง 5 ปี ซึ่งมักจะเกิดตอนที่ไข้ขึ้นสูงแบบรวดเร็วครับ

ทำไมไข้สูงถึงทำให้ลูกชักได้

สมองของเด็กเล็กยังพัฒนาไม่เต็มที่เหมือนผู้ใหญ่ครับ เมื่อร่างกายอุณหภูมิพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ระบบประสาทที่ยังอ่อนไหวอยู่จึงอาจเกิดการสื่อสารผิดพลาดชั่วคราว จนส่งสัญญาณให้กล้ามเนื้อเกร็งหรือกระตุกขึ้นมา แต่นี่ไม่ได้แปลว่าลูกเป็นโรคลมชักถาวรนะครับ ส่วนใหญ่แล้วเด็กจะกลับมาเป็นปกติได้เองหลังจากไข้ลดลง

ตั้งสติและรับมือเมื่อลูกเริ่มชักตรงหน้า

เมื่อเห็นลูกชัก ห้ามทำในสิ่งที่เราเคยได้ยินคนเฒ่าคนแก่บอกมา เช่น การงัดปากลูก หรือการนำช้อนไปใส่ในปาก เพราะอาจทำให้ฟันหักหรือเศษของเข้าหลอดลมได้ครับ สิ่งที่ควรทำมีขั้นตอนดังนี้:

• ให้ลูกนอนตะแคงบนพื้นราบ เพื่อป้องกันการสำลักน้ำลายหรืออาเจียน
• เอาของมีคมหรือของแข็งรอบตัวลูกออก เพื่อป้องกันการกระแทก
• ห้ามกอดรัดหรือพยายามหยุดการชักด้วยแรง เพราะอาจทำให้กระดูกหักหรือบาดเจ็บได้
• คอยดูเวลาว่าชักนานแค่ไหน โดยปกติแล้วมักจะหยุดภายใน 1-3 นาที
• ห้ามเอาอะไรใส่ปากลูกเด็ดขาด

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพาลูกไปพบหมอทันที

ไม่ใช่ทุกครั้งที่ลูกชักจากไข้จะเป็นอันตรายร้ายแรง แต่มีบางสถานการณ์ที่ต้องถือเป็นเรื่องเร่งด่วนและต้องรีบถึงมือหมอโดยเร็วที่สุด:

• อาการชักยาวนานเกิน 5 นาที
• หลังหยุดชักแล้ว ลูกยังไม่รู้สึกตัว หรือซึมลงอย่างผิดปกติ
• ชักซ้ำหลายครั้งภายใน 24 ชั่วโมง
• มีอาการคอแข็ง หรืออาเจียนรุนแรงร่วมด้วย
• มีปัญหาเรื่องการหายใจ หรือริมฝีปากเขียวคล้ำ

การดูแลต่อเนื่องหลังอาการชักสงบลง

เมื่อพาไปตรวจที่โรงพยาบาลแล้ว คุณหมอจะประเมินว่าการชักนั้นเกิดจากไข้ปกติ หรือมีการติดเชื้อในระบบประสาทร่วมด้วยหรือไม่ ถ้าเป็นภาวะชักจากไข้สูงธรรมดา คุณหมอจะแนะนำวิธีดูแลต่อที่บ้านคือการคุมไข้ให้ดีที่สุดด้วยการเช็ดตัวและการใช้ยาลดไข้ตามน้ำหนักตัวที่ถูกต้อง ที่สำคัญที่สุดคืออย่าให้ลูกขาดน้ำ และหมั่นสังเกตอาการใกล้ชิดในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรกที่ไข้ยังสูงอยู่ครับ