เมื่อการติดเชื้อไม่ใช่แค่เรื่องป่วยชั่วคราว: เจาะลึกความสัมพันธ์กับภาวะมีบุตรยากและการเป็นหมันอันเป็นผลข้างเคียง

ทำไมการติดเชื้อถึงกลายเป็นเรื่องใหญ่สำหรับคนอยากมีลูก

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาเรื่องมีบุตรยาก โดยที่มองข้ามประวัติการเจ็บป่วยในอดีตไป หมออยากจะบอกว่า บางครั้งการติดเชื้อที่เราเคยคิดว่าเป็นแค่เรื่องไข้หวัดหรืออาการอักเสบทั่วไป อาจทิ้งร่องรอยไว้ในระบบสืบพันธุ์จนกลายเป็น ภาวะมีบุตรยากและการเป็นหมันอัน เป็นผลข้างเคียงตามมาโดยที่เราไม่ทันตั้งตัว โดยเฉพาะเชื้อที่แอบแฝงอยู่ในร่างกายหรือผ่านทางเพศสัมพันธ์ ซึ่งสามารถสร้างความเสียหายให้กับท่อรังไข่ในผู้หญิง หรืออัณฑะในผู้ชายได้อย่างเงียบเชียบ

เชื้อโรคตัวร้ายที่ส่งผลกระทบต่อระบบสืบพันธุ์

เรามักจะได้ยินเรื่องโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์กันบ่อยๆ แต่หลายคนอาจยังไม่ทราบว่าเชื้อเหล่านี้มีฤทธิ์ทำลายล้างสูงเพียงใดเมื่อเกิดการติดเชื้อซ้ำซากหรือรักษาไม่ถูกวิธี

• เชื้อหนองในแท้และหนองในเทียม: นี่คือตัวการหลักที่ทำให้เกิดการอักเสบในอุ้งเชิงกราน ซึ่งหากปล่อยไว้จนเกิดพังผืด ท่อรังไข่อาจตีบตันจนตัวอ่อนไม่สามารถเดินทางไปฝังตัวได้
• เชื้อไวรัสคางทูมในวัยผู้ใหญ่: สำหรับคุณผู้ชาย หากติดเชื้อคางทูมหลังจากเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์ เชื้อนี้อาจลามไปที่อัณฑะ ทำให้เกิดการอักเสบอย่างรุนแรงและส่งผลต่อการสร้างอสุจิในระยะยาว
• เชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดการอักเสบในอุ้งเชิงกราน: แม้ไม่ได้มาจากโรคทางเพศสัมพันธ์โดยตรง แต่การติดเชื้อแบคทีเรียทั่วไปในช่องคลอดที่ลุกลามขึ้นไปด้านบน ก็สามารถทำให้เกิดภาวะอักเสบเรื้อรังที่ทำลายเยื่อบุท่อรังไข่ได้เช่นกัน

กลไกการทำลายความหวังของคุณพ่อคุณแม่มือใหม่

ร่างกายเรามีกลไกป้องกันตัวที่ยอดเยี่ยม แต่บางครั้งในความพยายามซ่อมแซมส่วนที่ติดเชื้อ ร่างกายกลับสร้างพังผืดขึ้นมาแทนที่เนื้อเยื่อปกติ ลองจินตนาการว่าท่อรังไข่ที่ควรจะพริ้วไหวเพื่อรับไข่ กลับถูกพังผืดดึงรั้งจนบิดเบี้ยว หรือในผู้ชาย เนื้อเยื่อในอัณฑะที่ทำหน้าที่ผลิตอสุจิถูกทำลายจากการอักเสบจนไม่สามารถผลิตอสุจิที่แข็งแรงได้ ผลลัพธ์ที่ตามมาคือโอกาสในการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติที่ลดน้อยลงไปอย่างมาก

สัญญาณเตือนที่ห้ามมองข้ามหากไม่อยากเสี่ยงเป็นหมัน

การตรวจสุขภาพก่อนวางแผนมีบุตรเป็นเรื่องสำคัญมาก โดยเฉพาะหากคุณเคยมีประวัติเหล่านี้:

• เคยมีอาการปวดท้องน้อยเรื้อรัง หรือตกขาวผิดปกติในอดีต
• เคยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
• สำหรับคุณผู้ชาย เคยมีอาการปวดบวมอัณฑะอย่างรุนแรงในช่วงที่ป่วยเป็นคางทูม
• มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันและเปลี่ยนคู่นอนบ่อย

การป้องกันและการดูแลตัวเองก่อนจะสายเกินไป

หากถามว่าเราจะทำอย่างไรได้บ้าง หมอแนะนำว่าการป้องกันคือวิธีที่ดีที่สุด เริ่มจากการตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ทุกครั้งที่มีความเสี่ยง หรือหากมีอาการผิดปกติเพียงเล็กน้อย อย่าซื้อยามาทานเองจนกว่าจะทราบแน่ชัดว่าติดเชื้อชนิดใด เพราะการรักษาที่ไม่ตรงจุดจะยิ่งเปิดโอกาสให้เชื้อฝังตัวแน่นขึ้นและสร้างความเสียหายต่อระบบสืบพันธุ์ได้มากกว่าเดิม การรักษาเชื้อให้หายขาดตั้งแต่เนิ่นๆ คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยรักษาโอกาสในการมีลูกของคุณไว้