ความเชื่อมโยงระหว่างโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์กับเอ็นข้อมืออักเสบ

ทำไมคนเป็นรูมาตอยด์ ถึงมักจะมีปัญหาปวดเอ็นข้อมือตามมา

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดข้อมือ ขยับนิ้วลำบาก หรือรู้สึกเหมือนเอ็นล็อก ซึ่งตอนแรกหลายคนอาจคิดว่าเป็นแค่ความเสื่อมจากการใช้งานหนักหรือออฟฟิศซินโดรม แต่เมื่อตรวจเช็กละเอียดขึ้น หมอมักจะพบว่าอาการเหล่านี้คือ ความเชื่อมโยงระหว่างโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์กับเอ็นข้อมืออักเสบ ที่ซ่อนตัวอยู่ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันทำลายตัวเองเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว

กลไกที่ทำให้ข้ออักเสบรูมาตอยด์ลามไปถึงเส้นเอ็น

โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ไม่ใช่แค่เรื่องของกระดูกข้อต่อ แต่คือภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันร่างกายทำงานผิดปกติจนไปโจมตีเยื่อหุ้มข้อ เมื่อเยื่อหุ้มนี้อักเสบเรื้อรัง มันจะปล่อยสารเคมีที่ไปทำลายเนื้อเยื่อรอบข้าง รวมถึงปลอกหุ้มเส้นเอ็นที่อยู่บริเวณข้อมือด้วย ผลที่ตามมาคือ

• ปลอกหุ้มเส้นเอ็นเกิดการบวมหนาตัวขึ้นจนเบียดกับเส้นเอ็นที่ร้อยผ่านไปมา
• การหล่อลื่นในปลอกเอ็นลดลง ทำให้เกิดแรงเสียดทานเวลาขยับมือ
• เมื่ออักเสบติดต่อกันนานๆ เส้นเอ็นอาจเปื่อยและขาดได้ง่ายกว่าคนปกติ

สัญญาณเตือนที่ต้องระวังก่อนเส้นเอ็นเสียหายหนัก

สังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่ โดยเฉพาะในตอนเช้าหลังตื่นนอน

• รู้สึกข้อมือฝืดตึง ขยับมือได้ไม่เต็มที่เหมือนติดขัดอะไรบางอย่าง
• มีอาการบวมนูนบริเวณหลังมือหรือข้อมือชัดเจน แม้จะไม่ได้ไปยกของหนักมาก็ตาม
• รู้สึกเจ็บแปล๊บหรือเสียวเวลาที่ต้องกำมือ หรือบิดข้อมือ
• ได้ยินเสียงกึกหรือรู้สึกสะดุดเวลาเหยียดนิ้วหรือขยับข้อมือ

วิธีดูแลและป้องกันไม่ให้ข้อมือพังไปมากกว่าเดิม

หัวใจสำคัญของการรักษาคือการควบคุมโรครูมาตอยด์ให้สงบ เพราะถ้าตัวโรคหลักยังกำเริบ อาการที่เส้นเอ็นก็ไม่มีทางหายขาด หมอมีข้อแนะนำดังนี้

การปรับพฤติกรรมการใช้มือในชีวิตประจำวัน

ลดการใช้งานข้อมือในท่าที่ต้องออกแรงบิดซ้ำๆ เช่น การบิดผ้า การใช้ไขควง หรือการใช้โทรศัพท์มือถือนานๆ ให้หันมาใช้อุปกรณ์ช่วยผ่อนแรงแทน และหากมีอาการปวดเฉียบพลัน การใช้เฝือกอ่อนประคองข้อมือชั่วคราวจะช่วยลดการทำงานของเส้นเอ็นได้ดีมาก

การรักษาจากต้นเหตุและการใช้ยาตามสั่ง

ยาที่ใช้ควบคุมโรครูมาตอยด์คือหัวใจหลักที่จะหยุดยั้งไม่ให้ภูมิคุ้มกันไปทำลายเส้นเอ็น ส่วนเรื่องการปวดอักเสบเฉพาะจุด หมออาจพิจารณาการใช้ยาลดการอักเสบ หรือในรายที่อักเสบรุนแรงจริงๆ อาจมีการฉีดยาเข้าปลอกหุ้มเอ็นเพื่อลดการบวมอย่างรวดเร็ว ทั้งนี้ต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์เท่านั้น ไม่ควรไปหาซื้อยาฉีดหรือยาสมุนไพรมาทานเองเด็ดขาด

เมื่อไหร่ที่ต้องเริ่มมองหาทางเลือกอื่นเช่นการผ่าตัด

ถ้าเรากินยาควบคุมอาการแล้ว แต่เส้นเอ็นยังบวมจนกดทับเส้นประสาท หรือตรวจพบว่าเส้นเอ็นเริ่มบางลงจนเสี่ยงต่อการขาด การผ่าตัดเพื่อเลาะเนื้อเยื่ออักเสบหรือขยายปลอกหุ้มเอ็นจะเป็นทางเลือกสุดท้ายที่ช่วยให้คนไข้กลับมาใช้มือในชีวิตประจำวันได้ปกติอีกครั้งครับ