เจาะลึกความเชื่อมโยงระหว่างโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์กับเอ็นข้อมืออักเสบ

ทำไมคนไข้รูมาตอยด์ถึงมักปวดข้อมือตามมา

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดข้อมือเรื้อรัง ขยับมือลำบาก หรือรู้สึกเหมือนเอ็นตึงรั้งไปหมด จนมาตรวจพบภายหลังว่าเป็นโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ ความจริงแล้วสองภาวะนี้มีความสัมพันธ์กันอย่างแนบแน่นเหมือนเงาตามตัว หมอมักจะอธิบายคนไข้เสมอว่า รูมาตอยด์ไม่ใช่แค่เรื่องของข้อกระดูก แต่มันคือปัญหาของระบบภูมิคุ้มกันที่ดันหันมาทำร้ายเนื้อเยื่อตัวเอง ซึ่งปลอกหุ้มเส้นเอ็นรอบๆ ข้อมือก็คือเป้าหมายหลักที่ถูกโจมตีได้ง่ายที่สุด

กลไกที่ทำให้เอ็นข้อมืออักเสบจากรูมาตอยด์

ถ้าจะให้พูดภาษาชาวบ้านคือ โรครูมาตอยด์ทำให้ร่างกายเกิดการอักเสบเรื้อรัง ซึ่งการอักเสบนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่ที่รอยต่อของกระดูกข้อต่อเท่านั้น แต่มันลามไปถึงเยื่อบุที่หุ้มเส้นเอ็นที่ทำหน้าที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของนิ้วมือและข้อมือด้วย เมื่อเยื่อบุพวกนี้อักเสบและบวมขึ้น มันก็จะไปกดเบียดเส้นเอ็น ทำให้เกิดอาการฝืด ตึง หรือปวดรุนแรงเวลาที่เราพยายามกำมือหรือหักข้อมือ ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้นานเข้า เส้นเอ็นเหล่านี้อาจอ่อนแอลงจนถึงขั้นเกิดอาการเส้นเอ็นขาดได้

สังเกตอาการเตือนเมื่อเอ็นข้อมือมีปัญหา

คนไข้หลายคนมักสับสนระหว่างอาการปวดจากการใช้งานหนักกับอาการปวดจากตัวโรค หมออยากให้สังเกตสัญญาณเหล่านี้เอาไว้บ้าง:

• อาการฝืดตึงของข้อมือและมือในช่วงเช้า หลังจากตื่นนอนเป็นเวลาเกินครึ่งชั่วโมง
• มีอาการบวมที่ข้อมือหรือบริเวณหลังมืออย่างเห็นได้ชัด
• รู้สึกเจ็บแปลบหรือเหมือนมีอะไรมาขัดขวางเวลาเคลื่อนไหวนิ้วมือ
• แรงบีบมือลดลงอย่างชัดเจน หยิบจับของชิ้นเล็กๆ ได้ไม่ถนัดเหมือนเดิม

วิธีดูแลและรักษาเพื่อถนอมข้อมือให้ใช้งานได้นานๆ

การรักษาความเชื่อมโยงระหว่างโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์กับเอ็นข้อมืออักเสบ จะต้องเน้นการควบคุมตัวโรคหลักควบคู่ไปกับการดูแลอาการที่ข้อมือเป็นสำคัญ:

• คุมโรคด้วยยา: การได้รับยาปรับภูมิคุ้มกันหรือยาต้านการอักเสบที่ตรงจุด จะช่วยลดความรุนแรงของการอักเสบที่ปลายเหตุได้ดีที่สุด
• ใช้ที่พยุงข้อมือ: ในช่วงที่มีอาการอักเสบเฉียบพลัน การใส่อุปกรณ์พยุงข้อมือจะช่วยลดภาระของเส้นเอ็น ให้เส้นเอ็นได้พักและลดการเสียดสี
• กายภาพบำบัดอย่างถูกวิธี: การยืดเหยียดข้อมือเบาๆ ตามคำแนะนำของนักกายภาพบำบัดจะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดพังผืดรั้งจนข้อมือยึดติด
• ปรับเปลี่ยนการใช้งาน: หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องใช้แรงบิดหรือการออกแรงกดที่ข้อมือมากเกินไปในชีวิตประจำวัน

เมื่อไหร่ที่การรักษาด้วยยาอาจไม่เพียงพอ

หากคนไข้เริ่มพบว่านิ้วมือมีลักษณะผิดรูป หรือเริ่มมีความรู้สึกเหมือนนิ้วล็อคบ่อยๆ จนรบกวนชีวิตประจำวัน การปรึกษาศัลยแพทย์กระดูกและข้อเพื่อพิจารณาการฉีดสารลดอักเสบเฉพาะจุด หรือในกรณีที่เส้นเอ็นเสียหายหนักจนเสี่ยงต่อการขาด การผ่าตัดนำพังผืดที่อักเสบออกเพื่อลดแรงกดทับก็เป็นทางเลือกที่หมอจะพิจารณา เพื่อให้คนไข้ยังคงสามารถใช้มือทำงานต่างๆ ได้ตามปกติเหมือนเดิม