การเสริมสร้างความมั่นใจและเห็นคุณค่าในตนเอง: ค้นหาความสุขจากข้างในตัวเรา

ทำไมคนเราถึงรู้สึกไม่มั่นใจและมองข้ามคุณค่าของตัวเอง

ในห้องตรวจ หมอมักจะได้ยินคนไข้มาปรึกษาเรื่องความเครียด ความกังวล หรือความรู้สึกว่าตัวเองไม่เก่งพอ ทั้งที่ในสายตาของคนรอบข้างเขาเหล่านั้นเป็นคนที่มีความสามารถและน่าชื่นชม อาการเหล่านี้มักไม่ได้เกิดจากความเจ็บป่วยทางกาย แต่เกิดจากภาวะที่จิตใจลืมมองเห็นคุณค่าที่แท้จริงของตัวเอง ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้ก็อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพจิตในระยะยาวได้

กลไกทางจิตวิทยา: เมื่อความเชื่อมั่นสั่นคลอน

ความมั่นใจในตัวเองไม่ใช่เรื่องของการเกิดมามีพร้อมทุกอย่าง แต่เป็นทักษะที่เราสร้างขึ้นได้ สมองของเรามีส่วนที่เรียกว่าระบบความจำและความคิด ซึ่งคอยประมวลผลประสบการณ์ที่ผ่านมา หากเราเคยเจอเหตุการณ์ที่บั่นทอนความรู้สึก สมองจะบันทึกสิ่งเหล่านั้นไว้จนกลายเป็นเสียงในหัวที่คอยบอกเราว่าทำไม่ได้ หรือไม่ดีพอ ซึ่งจริงๆ แล้วมันคือกับดักทางความคิดที่ส่งผลต่อระดับสารเคมีในสมอง ทำให้เราตอบสนองต่อความเครียดได้ง่ายขึ้น

เริ่มจากการยอมรับความจริงในแบบที่เราเป็น

การเสริมสร้างความมั่นใจและเห็นคุณค่าในตนเอง ไม่ใช่การพยายามเปลี่ยนแปลงตัวเองให้เป็นคนอื่น แต่คือการทำความเข้าใจข้อจำกัดและโอบกอดความไม่สมบูรณ์แบบของตัวเอง หมออยากแนะนำให้ลองปรับมุมมองดังนี้

• หยุดเปรียบเทียบชีวิตตัวเองกับชีวิตคนอื่นในโลกโซเชียล เพราะสิ่งที่เราเห็นคือส่วนที่ดีที่สุดของเขา ไม่ใช่ชีวิตจริงทั้งหมด
• ฝึกพูดกับตัวเองด้วยถ้อยคำที่ใจดีเหมือนที่พูดกับเพื่อนสนิท
• เขียนบันทึกความสำเร็จเล็กๆ น้อยๆ ในแต่ละวัน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องงานหรือเรื่องการใช้ชีวิต

วิธีปรับใจให้กลับมารักตัวเองมากขึ้นในทุกๆ วัน

การสร้างความมั่นใจคือการฝึกฝนครับ เหมือนกับการออกกำลังกายกล้ามเนื้อ หากเราทำอย่างต่อเนื่อง จิตใจของเราจะแข็งแรงขึ้น หมอมีคำแนะนำง่ายๆ ที่สามารถเริ่มทำได้ทันที

ลองมองหาข้อดีในความผิดพลาด

แทนที่จะตำหนิตัวเองเมื่อทำผิดพลาด ให้ตั้งคำถามว่าความผิดพลาดนี้สอนอะไรเราบ้าง การมองหาบทเรียนจะช่วยลดความรู้สึกดิ่งลงและเปลี่ยนเป็นการเติบโตแทน

ให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพกาย

สุขภาพกายและใจเป็นเรื่องเดียวกัน การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอและการกินอาหารที่มีประโยชน์ มีผลโดยตรงต่อระดับอารมณ์ หากร่างกายสดชื่น สมองจะรับมือกับปัญหาได้ดีขึ้นและความมั่นใจจะตามมาเอง

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

หากความรู้สึกไม่มั่นใจเริ่มกลายเป็นความทุกข์เรื้อรัง จนส่งผลต่อการทำงาน การใช้ชีวิต หรือเริ่มมีอาการซึมเศร้า วิตกกังวลเกินขีดจำกัด การได้พูดคุยกับจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่คือการหาเครื่องมือช่วยให้เรากลับมามีความสุขและเห็นคุณค่าในตัวเองอีกครั้ง หมอเชื่อเสมอว่าทุกคนมีคุณค่าในตัวเองเพียงพอแล้ว เพียงแค่ต้องหาทางดึงศักยภาพนั้นออกมาให้เจอ