ปวดข้อบวมแดงแบบนี้ คือเกาต์ เกาต์เทียม หรือข้ออักเสบติดเชื้อกันแน่?

ตื่นมาปวดข้อบวมเป่ง ทนไม่ไหวจนเดินไม่ได้

หลายคนที่มาหาผมที่คลินิกด้วยอาการปวดข้อกะทันหัน มักจะมาพร้อมกับสีหน้าเจ็บปวดทรมาน ข้อเท้าหรือโคนนิ้วโป้งบวมเป่ง แดงร้อนจนแตะไม่ได้ แค่ผ้าห่มโดนก็แทบจะร้อง บางคนคิดว่าเป็นโรคเกาต์แน่นอนเพราะชอบกินเนื้อสัตว์หรือดื่มเบียร์ แต่พอตรวจจริงๆ แล้ว โรคที่หน้าตาคล้ายกันแบบนี้มีอยู่สามโรคหลักๆ ที่หมอต้องแยกให้ออกให้แม่นยำ เพราะวิธีรักษาต่างกันคนละเรื่องเลยครับ

โรคเกาต์ตัวจริง: เมื่อกรดในเลือดล้นเกิน

โรคเกาต์เกิดจากการที่ร่างกายมีกรดมิคยูริกสะสมสูงเกินไป จนตกตะกอนเป็นผลึกรูปเข็มไปแอบอยู่ตามข้อ การวินิจฉัยแยกโรคเกาต์ออกจากโรคอื่นๆ หมอจะดูจากลักษณะเด่นคือ มักเกิดที่ข้อโคนนิ้วโป้งเท้าเป็นจุดแรก ปวดรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็วภายใน 24 ชั่วโมง ผิวหนังบริเวณนั้นจะแดงจัดและมันวาว หากปล่อยไว้ไม่รักษา ผลึกยูริกเหล่านี้จะสะสมจนเป็นก้อนโทฟัสใต้ผิวหนังได้

โรคเกาต์เทียม: หน้าตาเหมือนกันแต่ไม่ใช่ตัวจริง

ฟังชื่อแล้วอาจจะงบว่ามันคืออะไร เกาต์เทียมไม่ได้เกิดจากกรดดยูริกสูง แต่เกิดจากการสะสมของผลึกแคลเซียมไพโรฟอสเฟตแทน มักจะเกิดกับข้อที่มีขนาดใหญ่ขึ้นมาหน่อย เช่น ข้อเข่า หรือข้อข้อมือ อาการปวดจะคล้ายเกาต์มากจนแยกด้วยตาเปล่าแทบไม่ได้ การจะฟันธงให้แน่ชัด หมอต้องอาศัยการเจาะน้ำในข้อไปส่องกล้องจุลทรรศน์เพื่อดูรูปร่างของผลึกที่อยู่ข้างใน ซึ่งเป็นวิธีที่แม่นยำที่สุด

โรคข้ออักเสบติดเชื้อ: อันตรายร้ายแรงที่ห้ามมองข้าม

ในบรรดาสามโรคนี้ โรคข้ออักเสบติดเชื้อหรือข้ออักเสบจากแบคทีเรีย ถือเป็นเรื่องเร่งด่วนที่สุดที่หมอต้องรีบวินิจฉัย เพราะถ้าเชื้อโรคเข้าไปกัดกินในข้อ อาจทำให้ข้อพังถาวรหรือติดเชื้อในกระแสเลือดได้ จุดสังเกตคือมักจะปวดรุนแรงมาก ข้อบวมแดงร้อนชัดเจน และมักมีไข้ร่วมด้วยต่างจากเกาต์ทั่วไปที่บางครั้งไม่มีไข้สูง หากสงสัยโรคนี้ หมอต้องรีบเจาะน้ำในข้อไปส่งตรวจเพาะเชื้อทันทีเพื่อหาตัวยาฆ่าเชื้อที่ตรงจุด

การตรวจวินิจฉัยที่ละเอียดเพื่อความปลอดภัยของข้อ

เพื่อให้มั่นใจว่าอาการปวดที่เป็นอยู่คือโรคอะไรกันแน่ กระบวนการตรวจของหมอจะประกอบไปด้วย:

• การซักประวัติและตรวจร่างกาย: ดูพฤติกรรมการกิน ประวัติโรคประจำตัว และลักษณะการอักเสบของข้อ
• การตรวจเลือด: เช็คระดับกรดดยูริกและดูค่าการอักเสบในร่างกาย
• การเจาะน้ำในข้อ: ขั้นตอนสำคัญที่สุดในการหาผลึกหรือเชื้อแบคทีเรีย
• การเอกซเรย์หรืออัลตร้าซาวด์: เพื่อดูความเสียหายของผิวข้อและร่องรอยของผลึกที่สะสม

ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อมีอาการปวดข้อฉับพลัน

หากคุณเริ่มมีอาการปวดข้อบวมแดงขึ้นมาอย่างรวดเร็ว สิ่งที่ควรทำเบื้องต้นคือการพักการใช้งานข้อนั้น หลีกเลี่ยงการนวดแรงๆ หรือประคบร้อนเพราะอาจทำให้การอักเสบแย่ลงไปอีก ที่สำคัญคือไม่ควรซื้อยาชุดแก้ปวดอักเสบกินเองติดต่อกันนานๆ รีบมาพบแพทย์เพื่อให้ตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริง จะได้รักษาได้อย่างตรงจุดและไม่ต้องทนเจ็บปวดทรมานซ้ำซากครับ