เตือนภัยพฤติกรรมสุดพิเรนทร์: ภาวะสำลักสิ่งแปลกปลอมจากการแกล้งใส่ของลงในอาหาร อันตรายถึงชีวิตที่คาดไม่ถึง

เรื่องตลกที่ไม่น่าขำ: เมื่อการกลั่นแกล้งบนโต๊ะอาหารกลายเป็นหายนะ

เวลาที่เรานั่งกินข้าวกับเพื่อนฝูงหรือเพื่อนร่วมงาน เสียงหัวheadเราะและความสนุกสนานมักจะมาพร้อมกันเสมอ แต่บางครั้งความคึกคะนองหรือความนึกสนุกแบบผิดๆ เช่น การแอบหยอดเหรียญ เศษกระดาษ ลูกแก้ว หรือสิ่งแปลกปลอมชิ้นเล็กๆ ลงไปในจานอาหารของเพื่อน เพื่อรอจังหวะดูปฏิกิริยาตอนที่อีกฝ่ายกำลังตักเข้าปาก อาจจะดูเป็นเรื่องตลกในเสี้ยววินาทีนั้น แต่ในทางการแพทย์ เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องล้อเล่นเลยแม้แต่น้อย เพราะมันคือจุดเริ่มต้นของภาวะสำลักสิ่งแปลกปลอมจากการแกล้งใส่ของลงในอาหาร ที่อันตรายถึงขั้นเสียชีวิตได้ในเวลาไม่กี่นาที

เกิดอะไรขึ้นในร่างกาย เมื่อสิ่งแปลกปลอมพุ่งลงคอ?

ตามปกติแล้ว เวลาที่เราเคี้ยวและกลืนอาหาร ฝาปิดกล่องเสียงจะทำหน้าที่ปิดกั้นหลอดลมอย่างแม่นยำ เพื่อให้อาหารกลืนลงไปสู่หลอดอาหารได้อย่างปลอดภัย แต่ถ้าในคำหรืองมหานั้นมีสิ่งแปลกปลอมแข็งๆ ที่เราไม่ได้คาดคิดซ่อนอยู่ สมองและร่างกายจะตั้งรับไม่ทัน กลไกการป้องกันตัวจะถูกกระตุ้นอย่างฉับพลันด้วยอาการสำลัก

หากสิ่งแปลกปลอมนั้นมีขนาดเล็กและตกลงไปลึกถึงหลอดลม มันจะไปขัดขวางทางเดินหายใจทันที ทำให้เกิดอาการไออย่างรุนแรง หน้าดำหน้าแดง หายใจไม่ออก พูดไม่ได้ และในกรณีที่สิ่งแปลกปลอมมีขนาดใหญ่หรือมีมุมแหลมคม มันอาจจะไปเกี่ยวติดอยู่ที่กล่องเสียงหรือหลอดลมส่วนต้น ส่งผลให้ขาดออกซิเจนเฉียบพลัน สมองขาดเลือด และหัวใจหยุดเต้นได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่นาทีหากไม่ได้รับความช่วยเหลืออย่างทันท่วงที

สัญญาณเตือนภัยอันตรายที่ต้องสังเกตให้ดี

เวลาที่มีคนสำลักสิ่งแปลกปลอม อาการมักจะเกิดขึ้นทันทีแบบปะทุ คนไข้จะแสดงท่าทางที่สังเกตได้ง่ายและเป็นสัญชาตญาณสากล นั่นคือการเอามือกุมที่คอตัวเองเพื่อบอกว่าหายใจไม่ออก อาการสำคัญที่พบได้แก่

• สำลัก ไออย่างรุนแรงและต่อเนื่องเพื่อพยายามขับสิ่งแปลกปลอมออกมา
• หายใจมีเสียงหวีด หรือหายใจเข้าลำบาก
• พูดไม่อออก หรือเปล่งเสียงไม่ได้เนื่องจากอากาศไม่ผ่านเส้นเสียง
• ริมฝีปาก เล็บมือ และผิวหนังเริ่มเปลี่ยนเป็นสีเขียวคล้ำ จากภาวะขาดออกซิเจน
• หมดสติอย่างรวดเร็วหากปล่อยทิ้งไว้เกินสองนาที

วิธีช่วยเหลือเบื้องต้นช่วยชีวิตคนจมอยู่ในภาวะฉุกเฉิน

ถ้าหากเหตุการณ์ไม่คาดฝันเกิดขึ้นตรงหน้า สิ่งสำคัญที่สุดคือตั้งสติและประเมินสถานการณ์ หากผู้ป่วยยังไอได้และมีเสียง ให้สนับสนุนให้เขาไอออกมาเองแรงๆ ห้ามใช้นิ้วมือควานเข้าไปในปากเด็ดขาด เพราะอาจดันสิ่งแปลกปลอมให้ตกลงไปลึกกว่าเดิม

แต่ถ้าผู้ป่วยเริ่มพูดไม่ได้ หายใจไม่ออก และเขียวคล้ำ ต้องใช้วิธีไฮม์ลิชแมนูเวอร์ หรือการกระแทกบริเวณท้อง เพื่อสร้างแรงดันลมที่เหลืออยู่ในปอดให้ดันสิ่งแปลกปลอมหลุดออกมา ยืนด้านหลังผู้ป่วย ใช้แขนโอบรอบเอว กำมือวางไว้เหนือสะดือแต่ใต้ลิ้นปี่ จากนั้นออกแรงดึงกระแทกเข้าด้านในและขึ้นบนอย่างรวดเร็วจนกว่าสิ่งแปลกปลอมจะหลุด หรือรีบโทรแจ้งหน่วยแพทย์ฉุกเฉินทันที

หยุดพฤติกรรมเสี่ยงเพื่อความปลอดภัยของทุกคน

การแกล้งกันด้วยการใส่สิ่งแปลกปลอมลงในอาหาร ไม่ว่าจะเป็นเศษพลาสติก โลหะ หรือสิ่งของใดๆ ก็ตาม ไม่ใช่เรื่องสนุกสนานที่ควรมองข้าม ความคะนองเพียงชั่ววูบอาจพรากชีวิตคนใกล้ตัวไปตลอดกาล ดังนั้นเราจึงควรตระหนักถึงความปลอดภัยบนโต๊ะอาหาร เลิกพฤติกรรมเสี่ยงเหล่านี้เสีย และช่วยกันเตือนคนรอบข้าง เพื่อไม่ให้ความสนุกกลายเป็นโศกนาฏกรรมที่ไม่มีวันลืม