เจาะลึกสาเหตุอาการปวดท้องเฉียบพลันจากการติดเชื้อพยาธิที่หลายคนมองข้าม

ทำไมจู่ๆ ถึงปวดท้องรุนแรง ทั้งที่ก่อนหน้านี้ไม่ได้กินอะไรผิดสำแดง

หลายคนมักเข้าใจว่าอาการปวดท้องเฉียบพลันจากการติดเชื้อพยาธิจะต้องเกิดจากการกินอาหารสุกๆ ดิบๆ เพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริง พยาธิบางชนิดสามารถชอนไชหรือสร้างปัญหาในระบบทางเดินอาหารจนทำให้เกิดอาการปวดรุนแรงแบบกะทันหันได้ บางรายอาจรู้สึกปวดบิดเป็นพักๆ หรือบางรายอาจปวดต่อเนื่องจนถึงขั้นคลื่นไส้อาเจียน ซึ่งอาการเหล่านี้มักถูกมองข้ามและทึกทักว่าเป็นเพียงอาหารเป็นพิษทั่วไป

พยาธิทำอะไรกับลำไส้เรา ถึงได้ปวดท้องรุนแรงขนาดนี้

กลไกการเกิดอาการปวดท้องจากการติดเชื้อพยาธิมีอยู่หลายรูปแบบที่น่าสนใจและควรทราบไว้ครับ:

• การอุดตันในลำไส้: หากปริมาณพยาธิมีจำนวนมาก เช่น พยาธิไส้เดือน พวกมันจะขดตัวรวมกันเป็นก้อนจนกลายเป็นสิ่งกีดขวางทางเดินอาหาร ทำให้เกิดอาการปวดบิดอย่างรุนแรงและขับถ่ายไม่ออก
• การระคายเคืองผนังลำไส้: พยาธิบางชนิดมีอวัยวะในการยึดเกาะหรือการชอนไช ซึ่งทำให้เกิดแผลหรือการอักเสบบริเวณเยื่อบุลำไส้ ส่งผลให้ร่างกายตอบสนองด้วยอาการปวดเกร็ง
• การอักเสบของอวัยวะข้างเคียง: ในบางกรณีพยาธิอาจชอนไชไปถึงท่อน้ำดีหรือตับอ่อน ทำให้เกิดการอักเสบเฉียบพลัน ซึ่งอาการปวดจะรุนแรงกว่าปวดท้องปกติหลายเท่า

สัญญาณเตือนที่บอกว่าไม่ใช่แค่ปวดท้องธรรมดา

หากคุณมีอาการปวดท้องที่ไม่ได้มาแค่ความรู้สึกจุกเสียด แต่มักมาพร้อมกับลักษณะดังต่อไปนี้ ควรเริ่มสงสัยเรื่องการติดเชื้อพยาธิได้เลยครับ

• มีไข้ร่วมด้วยในบางรายโดยไม่ทราบสาเหตุชัดเจน
• ถ่ายอุจจาระผิดปกติ อาจมีมูกเลือดหรือเห็นตัวพยาธิปนออกมา
• รู้สึกคันบริเวณทวารหนักโดยเฉพาะในเวลากลางคืน
• อาการปวดท้องไม่บรรเทาลงแม้จะได้รับประทานยาแก้ปวดหรือยาขับลมทั่วไปแล้ว

เมื่อไหร่ที่อาการปวดท้องถึงขั้นต้องรีบไปพบแพทย์

อย่ารอจนอาการทรุดหนัก หากพบอาการเหล่านี้ ให้ถือว่าเป็นกรณีฉุกเฉินทางการแพทย์:

• ปวดท้องรุนแรงจนไม่สามารถยืนตัวตรงได้ หรือกดเจ็บที่หน้าท้องอย่างชัดเจน
• อาเจียนรุนแรง ทานอาหารหรือน้ำไม่ได้เลย
• มีอาการหน้ามืด ใจสั่น หรือความดันโลหิตต่ำ ซึ่งอาจเกิดจากการเสียน้ำหรือภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด
• ถ่ายเป็นเลือดสดหรือมีสีดำคล้ายยางมะตอยจำนวนมาก

วิธีตรวจหาตัวการและวิธีรักษา

เมื่อไปพบแพทย์ ขั้นตอนสำคัญคือการซักประวัติพฤติกรรมการกินอาหารและการขับถ่าย แพทย์จะทำการตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิ หรือบางกรณีอาจต้องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ช่องท้องเพื่อดูว่ามีการอุดตันเกิดขึ้นหรือไม่ การรักษาหลักคือการให้ยาถ่ายพยาธิเฉพาะทาง ซึ่งต้องกินตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด เพราะหากใช้ยาไม่ถูกประเภทหรือปริมาณไม่เหมาะสม อาจทำให้พยาธิเคลื่อนตัวไปอุดตันส่วนอื่นของลำไส้ได้