วิธีใช้อุปกรณ์พ่นยาขยายหลอดลมที่บ้านให้ได้ผลและปลอดภัย

ทำไมการพ่นยาที่บ้านถึงต้องระวังเรื่องวิธีการเป็นพิเศษ

หลายครั้งที่คนไข้โรคหอบหืดหรือโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังกลับมาหาหมอพร้อมคำถามว่า ทำไมใช้ยาพ่นแล้วอาการไม่ค่อยดีขึ้น ทั้งที่ใช้ยาตามสั่งมาตลอด ส่วนใหญ่มักพบว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวยา แต่อยู่ที่เทคนิคการใช้อุปกรณ์พ่นยาขยายหลอดลมที่ไม่ถูกต้อง ทำให้ยาไปไม่ถึงเป้าหมายคือหลอดลมที่กำลังตีบตัวอยู่

เตรียมตัวก่อนพ่นยา: ขั้นตอนสำคัญที่หลายคนมองข้าม

ก่อนจะเริ่มพ่นยา ทุกครั้งต้องตรวจสอบความพร้อมของอุปกรณ์และร่างกายเพื่อให้ยาทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ

• ตรวจสอบวันหมดอายุของยา และเช็คว่ามียาเหลืออยู่ในกระบอกหรือไม่
• เขย่าขวดยาเบาๆ ประมาณ 5-10 ครั้ง เพื่อให้ตัวยาผสมเข้ากันดี
• เปิดฝาครอบปากกระบอกพ่นยา และตรวจดูว่าไม่มีสิ่งแปลกปลอมตกค้างอยู่ด้านใน
• เตรียมตัวโดยการนั่งตัวตรงหรือยืนตัวตรง เพื่อให้ปอดขยายตัวได้เต็มที่และไม่ถูกกดทับ

เทคนิคพ่นยาขยายหลอดลมให้เข้าปอดได้ลึกที่สุด

ขั้นตอนการพ่นยาที่ถูกต้องถือเป็นหัวใจสำคัญของการรักษา ลองทำตามขั้นตอนเหล่านี้ทีละจังหวะอย่างใจเย็น

• หายใจออกให้สุด: ปล่อยลมหายใจออกจากปอดให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อเตรียมพื้นที่ให้ยาลงไปจับที่หลอดลม
• อมปากกระบอกให้สนิท: นำปากกระบอกพ่นยาจ่อที่ปาก อมให้ริมฝีปากปิดสนิทรอบปากกระบอก อย่าให้มีช่องว่างที่อากาศจะรั่วออกได้
• กดพ่นและสูดหายใจ: กดปุ่มพ่นยาหนึ่งครั้งพร้อมกับค่อยๆ สูดลมหายใจเข้าทางปากช้าๆ และลึกๆ เพื่อให้ละอองยาเดินทางผ่านลำคอลงสู่หลอดลม
• กลั้นหายใจนับ 1-10: เมื่อสูดเข้าจนสุด ให้เอาปากกระบอกออกจากปากแล้วกลั้นหายใจไว้ประมาณ 10 วินาที เพื่อให้ตัวยาตกตะกอนเกาะที่ผนังหลอดลม

การใช้กระบอกพ่นยาช่วยหายใจ (Spacer) สำหรับคนที่มีปัญหาเรื่องการหายใจ

หากการกดพ่นพร้อมกับสูดหายใจทำได้ยาก หรือรู้สึกว่ายาไปติดอยู่ที่คอมากกว่าลงปอด หมอแนะนำให้ใช้กระบอกพ่นยาช่วยหายใจหรือที่เรียกว่า Spacer เข้ามาช่วย

อุปกรณ์นี้จะช่วยชะลอความเร็วของละอองยา ทำให้คนไข้ไม่ต้องกังวลเรื่องจังหวะการกดพ่นและการสูดหายใจที่ต้องตรงกันเป๊ะ เพียงแค่พ่นยาเข้าไปในกระบอก แล้วค่อยๆ หายใจเข้า-ออกผ่านทางกระบอกช้าๆ ก็ช่วยให้ยาเข้าถึงปอดได้ดีขึ้นอย่างมาก

วิธีดูแลรักษาอุปกรณ์พ่นยาให้สะอาดปราศจากเชื้อโรค

ตัวอุปกรณ์เองอาจกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อราหรือฝุ่นละอองหากไม่ได้รับการทำความสะอาดที่เหมาะสม ควรล้างทำความสะอาดส่วนที่เป็นพลาสติกด้วยน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจานอ่อนๆ สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง แล้วตากให้แห้งสนิทก่อนนำมาประกอบใหม่ ห้ามใช้ผ้าเช็ดภายในกระบอกโดยตรงเพราะอาจเกิดไฟฟ้าสถิตทำให้ยาไปเกาะที่ผนังกระบอกแทนที่จะเข้าสู่ปอด

อาการแบบไหนที่บอกว่ายาพ่นเริ่มไม่ได้ผลและต้องรีบพบหมอ

หากใช้อุปกรณ์อย่างถูกวิธีแล้ว แต่ยังพบอาการเหล่านี้ อย่ารอช้าที่จะมาพบหมอเพื่อประเมินการรักษาใหม่

• อาการหอบเหนื่อยรุนแรงจนพูดได้เป็นคำๆ ไม่เป็นประโยค
• ต้องใช้ยาพ่นฉุกเฉินถี่ขึ้นมากกว่า 3 ครั้งต่อสัปดาห์
• อาการไอหรือแน่นหน้าอกรบกวนการนอนหลับในตอนกลางคืน
• มีอาการริมฝีปากหรือเล็บมือเขียวคล้ำ ซึ่งเป็นสัญญาณอันตรายของภาวะขาดออกซิเจน