เจาะลึกอาการเตือนและสัญญาณอันตรายของโรคอาร์เอสวี เมื่อไหร่ที่ลูกเริ่มอันตราย

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงกังวลใจไม่น้อยเวลาที่ได้ยินข่าวเรื่องไวรัสอาร์เอสวี หรือ RSV ในเด็กเล็ก ยิ่งช่วงนี้อากาศเปลี่ยน เดี๋ยวฝนตกแดดออก ลูกน้อยเริ่มมีอาการไอ มีน้ำูก หลายคนก็แอบระแวงว่าลูกจะเป็นแค่หวัดธรรมดาหรือกำลังโดนเจ้าไวรัสตัวนี้เล่นงานอยู่กันแน่

ในฐานะหมอเด็กที่ต้องตรวจน้องๆ เป็นประจำ อยากชวนคุณพ่อคุณมาทำความเข้าใจกับเจ้าโรคนี้ให้ลึกขึ้น เพื่อที่เราจะได้สังเกตอาการลูกได้อย่างแม่นยำ ไม่ตื่นตระหนกจนเกินไป แต่ก็ไม่ชะล่าใจจนพลาดช่วงเวลาสำคัญในการรักษาครับ

จุดเริ่มต้นของโรคอาร์เอสวีที่ต่างจากไข้หวัดทั่วไป

อาการเริ่มต้นของโรคอาร์เอสวีมักจะดูคล้ายกับไข้หวัดธรรมดามากๆ จนแทบแยกไม่ออก เริ่มจากมีไข้ต่ำๆ น้ำมูกใส ไอ จาม และเจ็บคอ แต่สิ่งที่หมอมักจะคอยเตือนคุณพ่อคุณแม่เสมอคือ เชื้อไวรัสตัวนี้มีความสามารถพิเศษในการเดินทางลงสู่ทางเดินหายใจส่วนล่างได้เร็วกว่าหวัดทั่วไป

หากเป็นเด็กโตหรือผู้ใหญ่ ร่างกายมักจะจัดการได้เอง อาการก็เหมือนเป็นหวัดทั่วไปแล้วหายได้ แต่ถ้าเกิดขึ้นในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 2 ขวบ หรือเด็กที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ หรือโรคหอบหืด เชื้อนี้อาจลามไปทำให้หลอดลมฝอยอักเสบ หรือปอดบวมได้ง่ายมาก

ช่วง 2-3 วันแรก อาการที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

ในช่วงสองถึงสามวันแรก อาการของลูกอาจจะยังดูปกติดี แค่มีน้ำมูกและไอเบาๆ แต่สิ่งที่หมออยากให้สังเกตคือ เสียงหายใจ และ แรงกระเพื่อมบริเวณซี่โครง ของลูก

ถ้าเริ่มสังเกตเห็นว่าลูกหายใจเร็วกว่าปกติ เวลาหายใจแล้วอกบุ๋ม ท้องกระต่อม หรือมีเสียงหายใจดังวี๊ดๆ นั่นแปลว่าทางเดินหายใจเริ่มตีบแคบลงจากเสมหะและอาการบวมอักเสบแล้วครับ ช่วงนี้แหละที่เป็นรอยต่อสำคัญว่าลูกจะอาการดีขึ้นหรือแย่ลง

สัญญาณอันตรายขั้นวิกฤต พามาหาหมอด่วนที่สุด

เมื่ออาการเริ่มลุกลามจนถึงขีดอันตราย ร่างกายของเด็กจะส่งสัญญาณเตือนที่ชัดเจนมากๆ ซึ่งคุณพ่อคุณแม่ต้องรีบพาน้องไปโรงพยาบาลทันที ไม่ควรรอดูอาการที่บ้านอีกต่อไปแล้ว

• หายใจเหนื่อยหอบรุนแรง: สังเกตจากจมูกบานเวลาหายใจ ซี่โครงยุบลงไปชัดเจนทุกครั้งที่หายใจเข้า หรือใช้กล้ามเนื้อท้องช่วยหายใจ
• ภาวะขาดน้ำ: ลูกซึมลง ไม่ยอมดูดนม ปัสสาวะน้อยลง หรือเวลา ร้องไห้ไม่มีน้ำตา
• ริมฝีปากและปลายนิ้วเปลี่ยนเป็นสีเขียว: นี่คือสัญญาณเตือนว่าร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ อันตรายถึงชีวิต
• มีอาการหยุดหายใจ: ในเด็กทารกบางคนอาจมีภาวะหยุดหายใจช่วงสั้นๆ ร่วมด้วย ซึ่งพบได้ในกลุ่มเสี่ยงอาร์เอสวี

การดูแลประคับประคองเมื่อลูกติดเชื้ออาร์เอสวี

ปัจจุบันโรคอาร์เอสวียังไม่มีonต้านไวรัสเฉพาะเจาะจง การรักษาจึงเป็นการรักษาตามอาการและประคับประคองเป็นหลัก เช่น การให้ยาลดไข้ ยาละลายเสมหะ และการพ่นยาขยายหลอดลมในรายที่มีอาการหลอดลมตีบ

หน้าที่หลักของคุณพ่อคุณแม่ที่บ้านคือการช่วยลูกดูดน้ำมูก ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อให้ทางเดินหายใจโล่งขึ้น ให้ลูกจิบน้ำบ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ และคอยวัดไข้อย่างสม่ำเสมอ หากคุณหมอให้กลับมาดูดอาการที่บ้าน ก็ต้องคอยสังเกตความเปลี่ยนแปลงอย่างใกล้ชิดตลอด 24 ชั่วโมง

วิธีป้องกันไม่ให้ลูกรักเผชิญหน้ากับไวรัสอาร์เอสวี

เนื่องจากโรคนี้ติดต่อกันง่ายมากผ่านสาร secretions เช่น น้ำลาย น้ำมูก หรือละอองจากการไอจาม และเชื้อยังสามารถเกาะตามพื้นผิวสิ่งของได้นาน การป้องกันจึงต้องเน้นเรื่องความสะอาดเป็นหลัก

หมอแนะนำให้ล้างมือให้สะอาดบ่อยๆ ทั้งของคนในบ้านและตัวเด็กเอง หลีกเลี่ยงการพาเด็กเล็กไปในสถานที่แออัดในช่วงที่มีการแพร่ระบาด และที่สำคัญคือ หากคนในบ้านมีอาการป่วยเป็นหวัด ควรสวมหน้ากากอนามัยและงดการคลุกคลีกับเด็กใกล้ชิด เพื่อตัดวงจรการแพร่ระบาดของเชื้อครับ