ความเสี่ยงจากภาวะคลอดก่อนกำหนดและน้ำหนักน้อย: เมื่อเจ้าตัวเล็กขอกลับบ้านก่อนกำหนด

ลูกน้อยออกมาก่อนกำหนด เกิดจากอะไรและน่ากังวลแค่ไหน

เวลาที่ตรวจพบว่าคุณแม่มีอาการเจ็บครรภ์ก่อนกำหนด หมอมักจะเห็นความกังวลฉายชัดเจนในแววตาเสมอ การที่ทารตัวน้อยตัดสินใจลืมตาดูโลกก่อนอายุครรภ์ครบ 37 สัปดาห์ ไม่ได้หมายความแค่ว่าเขาตัวเล็กกว่าเด็กทั่วไป แต่ระบบอวัยวะต่างๆ ข้างในยังทำงานได้ไม่เต็มที่ เหมือนบ้านที่สร้างยังไม่เสร็จดีแต่ต้องรีบเข้าอยู่ ความท้าทายจึงตกอยู่ที่ทีมแพทย์และคุณพ่อคุณแม่ในการประคับประคองให้เขาเติบโตได้อย่างปลอดภัย

ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเจอ เมื่อตัวเล็กน้ำหนักน้อยกว่าเกณฑ์

ทารกที่คลอดก่อนกำหนดส่วนใหญ่มักมาพร้อมกับน้ำหนักตัวที่น้อยกว่า 2,500 กรัม หรือบางคนอาจจะตัวจิ๋วแค่กิโลกรัมเดียว ร่างกายที่ยังสะสมไขมันใต้ผิวหนังได้ไม่เพียงพอ ทำให้พวกเขาควบคุมอุณหภูมิร่างกายได้ยาก หนาวสั่นได้ง่าย นอกจากนี้ ปอดที่ยังสร้างสารเคลือบถุงลมไม่สมบูรณ์ ก็ทำให้เกิดภาวะหายใจลำบากตามมา ซึ่งเป็นเรื่องที่หมอและพยาบาลในห้องไอซียูเด็กต้องดูแลอย่างใกล้ชิดในทุกๆ นาที

อวัยวะภายในที่ยังเติบโตไม่เต็มที่ส่งผลอย่างไรบ้าง

• สมองและระบบประสาท: มีความเสี่ยงเรื่องเลือดออกในสมองส่วนต้น และอาจมีผลต่อพัฒนาการในระยะยาว
• ระบบทางเดินอาหาร: ลำไส้ยังย่อยนมได้ไม่ดีนัก เสี่ยงต่อโรคทางเดินอาหารอักเสบในเด็กคลอดก่อนกำหนด
• ดวงตา: เส้นเลือดในจอประสาทตายังพัฒนาไม่สมบูรณ์ อาจเกิดภาวะจอประสาทตาเสื่อมในเด็กคลอดก่อนกำหนดที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ความเสี่ยงระยะยาวที่พ่อแม่ต้องเตรียมตัวรับมือ

ไม่ใช่แค่ช่วงแรกเกิดเท่านั้น ความเสี่ยงจากภาวะคลอดก่อนกำหนด ยังส่งผลต่อเนื่องไปถึงช่วงวัยเด็กและโตขึ้นด้วย เด็กกลุ่มนี้อาจมีภูมิต้านทานต่ำ เจ็บป่วยบ่อยโดยเฉพาะโรคทางเดินหายใจ มีปัญหาเรื่องพัฒนาการทางสมอง การเรียนรู้ หรือภาวะสายตาสั้นและยาวกว่าปกติ การพามาพบแพทย์ตามนัดเพื่อประเมินพัฒนาการอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งสำคัญมากที่ไม่ควรละเลย

การดูแลลูกน้อยหลังจากได้กลับมาเติบโตที่บ้าน

วันที่ได้อุ้มลูกกลับบ้านคือวันที่ครอบครัวรอคอย แต่การดูแลเด็กกลุ่มนี้ยังคงต้องละเอียดอ่อนเป็นพิเศษ บ้านต้องสะอาด ปราศจากควันบุหรี่หรือสารระคายเคือง การให้นมแม่คือยาวิเศษที่ดีที่สุดเพราะย่อยง่ายและมีภูมิคุ้มกันสูง หากคุณแม่สังเกตว่าลูกหายใจเร็วกษัย ตัวเขียว หรือซึมลง ไม่ยอมดูดนม นั่นคือสัญญาณเตือนที่ต้องรีบพากลับมาโรงพยาบาลทันที