คู่มือคุณแม่ยุคใหม่: การเลือกใช้นมแม่และการปรับอาหารเพื่อลูกน้อย

เวลาที่คุณแม่ป้ายแดงอุ้มเจ้าตัวเล็กไว้ในอ้อมอก คำถามแรกๆ ที่มักจะวนเวียนอยู่ในหัวเสมอคือ ลูกจะได้กินอิ่มไหม นมเราจะพอหรือเปล่า หรือถ้าต้องพึ่งพานมแม่จากแหล่งอื่น หรือที่หลายคนเรียกติดปากว่าการใช้มนุษย์นมแม่ จะต้องปลอดภัยและถูกต้องอย่างไร รวมถึงเรื่องอาหารการกินของตัวเองว่าอะไรควรทาน อะไรควรหลีกเลี่ยง วันนี้หมอขอมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายเหมือนนั่งคุยกันที่ห้องตรวจครับ

ทำความเข้าใจเรื่องการเลือกใช้นมแม่บริจาคให้ปลอดภัยที่สุด

ในกรณีที่คุณแม่มีน้ำนมไม่พอ หรือมีความจำเป็นต้องเสริมนมแม่จากผู้อื่น สิ่งสำคัญที่สุดคือเรื่องความปลอดภัยและสุขอนามัย เพราะน้ำนมแม่เปรียบเสมือนเลือดเนื้อเชื้อไขที่สามารถถ่ายทอดเชื้อโรคบางชนิดได้ การที่เราจะเลือกใช้นนมแม่จากใครสักคน จึงมีขั้นตอนที่ต้องใส่ใจเป็นพิเศษ

การคัดกรองคุณแม่ผู้บริจาค

หากไม่ได้มาจากธนาคารนมแม่ที่มีมาตรฐาน เราต้องมั่นใจว่าคุณแม่ผู้บริจาคมีสุขภาพแข็งแรง ผ่านการตรวจเลือดคัดกรองโรคติดต่อสำคัญ เช่น HIV ไวรัสตับอักเสบ B และ C รวมถึงซิฟิลิส เช่นเดียวกับการบริจาคโลหิต เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจส่งผลต่อทารก

วิธีจัดการน้ำนมแม่บริจาคเบื้องต้น

เมื่อได้น้ำนมมาแล้ว การเก็บรักษาและการฆ่าเชื้อเป็นหัวใจสำคัญ การพาสเจอร์ไรส์ด้วยความร้อนที่เหมาะสมจะช่วยทำลายเชื้อโรคอันไม่พึงประสงค์ โดยยังคงคุณค่าทางสารอาหารและภูมิคุ้มกันเอาไว้ให้ได้มากที่สุด หลีกเลี่ยงการใช้ความร้อนสูงเกินไปเพราะจะไปทำลายโปรตีนที่มีประโยชน์ในนมแม่

คุณแม่ให้นมบุตรควรปรับอาหารอย่างไรให้ลูกได้รับสารอาหารเต็มที่

มาถึงเรื่องใกล้ตัวอย่างอาหารการกินของคุณแม่กันบ้าง หลายคนมีความเชื่อว่าต้องกินโน่นงดนี่จนเครียด ซึ่งความเครียดนี่แหละตัวการทำให้น้ำนมลดลง ความจริงแล้วหลักการกินของคุณแม่ให้นมไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่คิดครับ

สารอาหารหลักที่ร่างกายคุณแม่ต้องการเพิ่มขึ้น

ช่วงให้นม ร่างกายต้องการพลังงานเพิ่มขึ้นประมาณ 400 ถึง 500 กิโลแคลอรีต่อวัน เน้นการทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ โปรตีนคุณภาพดีจากเนื้อปลา ไข่ ไก่ นม และธัญพืช รวมถึงผักผลไม้สดที่หลากหลาย เพื่อให้วิตามินและแร่ธาตุส่งผ่านไปยังน้ำนมได้อย่างสมบูรณ์

ดื่มน้ำให้เพียงพอกับกลไกการสร้างน้ำนม

น้ำคือวัตถุดิบหลักในการผลิตน้ำนม ทุกครั้งที่ลูกเข้าเต้า คุณแม่มักจะรู้สึกคอแห้งกระหายน้ำ นั่นคือสัญญาณว่าร่างกายดึงน้ำไปใช้ คุณแม่จึงควรจิบน้ำอุ่นหรือน้ำอุณหภูมิห้องตลอดทั้งวัน ให้ได้ประมาณ 2 ถึง 3 ลิตร

อาหารอะไรบ้างที่ควรระวังหรือเลี่ยงช่วงให้นม

แม้จะบอกว่ากินได้ทุกอย่าง แต่ก็มีอาหารบางประเภทที่อาจผ่านทางน้ำนมแล้วทำให้ลูกน้อยเกิดอาการงอแง ท้องอืด หรือแพ้ได้ ซึ่งคุณแม่ควรสังเกตอาการของลูกหลังทานสิ่งเหล่านี้

เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์

กาแฟ ชา น้ำอัดลม หรือเครื่องดื่มชูกำลัง คาเฟอีนสามารถซึมผ่านน้ำนมได้ ทำให้ลูกนอนไม่หลับ กระสับกระส่าย ส่วนแอลกอฮอล์นั้นห้ามเด็ดขาดเพราะมีผลต่อการพัฒนาการทางสมองของทารก

อาหารรสจัดและอาหารที่มักก่ออาการแพ้

อาหารเผ็ดจัด อาหารหมักดอง หรืออาหารทะเลบางชนิด รวมถึงนมวัวและผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง หากคุณแม่ทานแล้วพบว่าลูกมีผื่นขึ้น ถ่ายเหลว หรือร้องกวนผิดปกติ ควรลองงดอาหารกลุ่มนั้นชั่วคราวเพื่อดูว่าอาการของลูกดีขึ้นหรือไม่