ตรวจเจอฮอร์โมนตั้งครรภ์พุ่งสูงปรี๊ด หมายความว่าอย่างไร และซ่อนโรคอะไรไว้บ้าง

หลายคนคงคุ้นเคยกันดีว่า ฮอร์โมนเอชซีจี หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า hCG คือฮอร์โมนตัวหลักที่ชุดตรวจครรภ์ใช้บอกข่าวดีว่าเรากำลังจะมีเจ้าตัวเล็ก แต่ในบางกรณี ผลตรวจเลือดกลับพบว่าระดับฮอร์โมนตัวนี้สูงโดดผิดปกติ มากกว่าช่วงอายุครรภ์ที่เป็นจริง หรือบางคนไม่ได้ตั้งครรภ์เลยด้วยซ้ำแต่ฮอร์โมนกลับสูงปรี๊ด ซึ่งเมื่อหมอเจอเคลักษณะนี้ ก็มักจะต้องชวนคนไข้มาตรวจเช็กหาสสาเหตุเชิงลึกกันต่อ เพราะมันอาจกำลังบอกเล่าเรื่องราวความผิดปกติบางอย่างในร่างกายที่ต้องรีบดูแล

ฮอร์โมนเอชซีจีคืออะไร และทำไมบางครั้งถึงพุ่งสูงเกินเบอร์

ตามธรรมชาติแล้ว ฮอร์โมน hCG ถูกสร้างขึ้นมาจากรกหลังจากไข่ที่ปฏิสนธิแล้วฝังตัวที่ผนังมดลูก หน้าที่หลักคือช่วยประคับประคองการตั้งครรภ์ในช่วงแรก แต่ถ้าปริมาณฮอร์โมนนี้มันขึ้นสูงเร็วกว่าปกติ หรือสูงค้างเติ่งในระดับที่สูงมากๆ ทั้งที่ตรวจอัลตราซาวนด์ดูแล้วไม่พบเด็กในมดลูก หรือเจอความผิดปกติบางอย่าง แพทย์ก็จะไม่นิ่งนอนใจ เพราะภาวะฮอร์โมนเอชซีจีสูงผิดปกติและโรคที่เกี่ยวข้อง มักมีความเชื่อมโยงกับภาวะแทรกซ้อนทางนรีเวชที่ต้องอาศัยการวินิจฉัยอย่างแม่นยำ

ท้องลมหรือครรภ์ไข่ปลาอุก ต้นเหตุยอดฮิตที่ทำให้ฮอร์โมนพุ่งสูง

สาเหตุแรกๆ ที่หมอนึกถึงเมื่อเจอฮอร์โมนตัวนี้สูงผิดปกติคือเรื่องของการตั้งครรภ์ที่ผิดปกติ เช่น ครรภ์ไข่ปลาอุก (Hydatidiform Mole) ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของการปฏิสนธิ ทำให้เนื้อเยื่อรกเจริญเติบโตกลายเป็นถุงน้ำหน้าตาคล้ายพวงองุ่น แทนที่จะพัฒนาเป็นตัวอ่อน ในกรณีนี้ รกจะผลิตฮอร์โมน hCG ออกมาในปริมาณที่มหาศาล ทำให้คนไข้มีอาการแพ้ท้องรุนแรงกว่าปกติ เลือดออกทางช่องคลอด หรือมดลูกโตเร็วกว่าอายุครรภ์จริง ซึ่งโรคนี้จำเป็นต้องได้รับการขูดมดลูกและติดตามระดับฮอร์โมนอย่างใกล้ชิด

เนื้องอกรกและมะเร็งเนื้อเยื่อรก ภัยเงียบที่ต้องเฝ้าระวัง

นอกจากครรภ์ไข่ปลาอุกแล้ว อีกหนึ่งโรคที่มีความเกี่ยวข้องโดยตรงและต้องระมัดระวังเป็นพิเศษคือ เนื้องอกรกหรือมะเร็งเนื้อเยื่อรก (Gestational Trophoblastic Neoplasia) ซึ่งอาจพัฒนาต่อยอดมาจากครรภ์ไข่ปลาอุกที่รักษาไม่หมด หรือเกิดขึ้นหลังการแท้งบุตรหรือการตั้งครรภ์ปกติก็ได้ เซลล์รกเหล่านี้สามารถเติบโตลุกลามและสร้างฮอร์โมน hCG ออกมาสูงมาก แม้ว่าโรคนี้ฟังดูน่ากลัว แต่ถ้าตรวจพบเร็ว โอกาสรักษาหายด้วยยาเคมีบำบัดมีสูงมากทีเดียว

ความผิดปกติของอวัยวะอื่นที่แอบผลิตฮอร์โมนเลียนแบบ

ในกรณีที่ไม่ได้ตั้งครรภ์เลย แต่ผลตรวจเลือดกลับพบฮอร์โมนเอชซีจีสูงขึ้นมาได้ นั่นแปลว่าอาจมีเนื้องอกบางชนิดในร่างกายที่สามารถหลั่งฮอร์โมนตัวนี้ออกมาได้เอง เช่น เนื้องอกของเซลล์สืบพันธุ์ หรือมะเร็งบางชนิดที่ต่อมไร้ท่อและอวัยวะภายใน ซึ่งพบได้ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย แม้จะพบน้อยแต่แพทย์ก็ต้องส่งตรวจภาพวินิจฉัยเพิ่มเติม เช่น เอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ เพื่อความปลอดภัยและหาต้นตอที่แท้จริงให้เจอ

เมื่อไหร่ที่ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจเช็กความผิดปกตินี้

หากคุณตรวจพบการตั้งครรภ์แล้วมีอาการผิดปกติร่วมด้วย เช่น เลือดออกทางช่องคลอดกะปริบกะปรอย ปวดท้องน้อยรุนแรง แพ้ท้องหนักจนทานอะไรไม่ได้เลย หรือในคนที่ไม่ได้ตั้งครรภ์แต่ผลตรวจเลือดพบความผิดปกติของฮอร์โมน สิ่งสำคัญคือการรีบเข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจอัลตราซาวนด์และประเมินซ้ำ อย่าปล่อยทิ้งไว้ เพราะการรู้เร็วและรักษาอย่างตรงจุด จะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรงและช่วยให้สุขภาพกลับมาสู่ภาวะปกติได้เร็วที่สุด