ตรวจเจอฮอร์โมนตั้งครรภ์พุ่งสูงปรี๊ด หมายความว่าอย่างไร อันตรายไหม มาคุยกัน

หลายคนคงคุ้นเคยกันดีว่า ฮอร์โมนเอชซีจี หรือที่เรียกสั้นๆ ว่าฮอร์โมนตั้งครรภ์ เป็นตัวการสำคัญที่ทำให้ที่ตรวจครรภ์ขึ้นขีด 2 ขีด แต่ในมุมมองของหมอ เวลาที่เราเจอผลเลือดที่มีระดับฮอร์โมนตัวนี้สูงกว่าเกณฑ์ปกติมากๆ แบบผิดหูผิดตา มันไม่ได้แปลว่ากำลังท้องแฝดสามเสมอไปหรอกนะครับ บางครั้งตัวเลขที่สูงเกินจริงนี้กำลังส่งสัญญาณเตือนบางอย่างจากร่างกายที่ต้องรีบตรวจหาสสาเหตุกันให้ละเอียด

ฮอร์โมนตั้งครรภ์ตัวนี้ทำงานอย่างไร และทำไมถึงพุ่งสูงเกินเบอร์

ปกติแล้ว ร่างกายจะสร้างฮอร์โมนตัวนี้ขึ้นมาจากรกในช่วงที่มีการตั้งครรภ์ เพื่อช่วยพยุงการตั้งครรภ์ในช่วงแรกให้ดำเนินไปได้ด้วยดี โดยค่าฮอร์โมนจะค่อยๆ เพิ่มขึ้นและไปแตะจุดสูงสุดในช่วงไตรมาสแรก จากนั้นก็จะค่อยๆ ลดลงแล้วทรงตัว

แต่ถ้าวันหนึ่งผลตรวจเลือดออกมาแล้วพบว่าตัวเลขมันสูงโดดขึ้นไปแบบผิดปกติ ทั้งที่บางคนอาจจะยังไม่ได้ตั้งครรภ์ด้วยซ้ำ หรืออยู่ในช่วงตั้งครรภ์แต่ตัวเลขกลับสูงเกินกว่าอายุครรภ์จริงไปไกลมากๆ แบบนี้เราจะเริ่มมองหาความผิดปกติอื่นๆ ที่อาจเกิดขึ้นในร่างกายทันที

โรคและความผิดปกติอะไรบ้างที่ทำให้ตัวเลขนี้สูงปรี๊ด

เวลาที่หมอเจอเคสที่มีภาวะฮอร์โมนเอชซีจีสูงผิดปกติ โรคแรกๆ ที่เรามักจะนึกถึงและต้องเช็กให้ชัวร์ มีอยู่ไม่กี่กลุ่มหลักๆ ดังนี้ครับ

ท้องลม หรือครรภ์ไข่ปลาอุก

นี่คือสาเหตุคลาสสิกอันดับต้นๆ เกิดจากความผิดปกติของการปฏิสนธิ ทำให้ไม่มีตัวอ่อนเติบโต แต่กลับมีการเจริญเติบโตของเนื้อรกที่ผิดปกติกลายเป็นถุงน้ำหน้าตาคล้ายพวงองุ่น ซึ่งเจ้าเนื้อรกพวกนี้แหละครับที่เป็นโรงงานผลิตฮอร์โมนเอชซีจีชั้นดี ทำให้ตรวจเจอฮอร์โมนสูงลิ่วแต่ข้างในไม่มีเด็ก

มะเร็งเนื้อเยื่อรก

แม้จะพบได้ไม่บ่อยนัก แต่ความผิดปกติจากครรภ์ไข่ปลาอุกบางชนิด หากดูแลรักษาไม่หมดหรือมีความรุนแรง ก็สามารถพัฒนาไปเป็นเนื้องอกหรือมะเร็งในกลุ่มนี้ได้ ซึ่งจุดเด่นที่สำคัญมากๆ คือตัวเลขฮอร์โมนเอชซีจีจะสูงขึ้นอย่างรวดเร็วและผิดปกติอย่างเห็นได้ชัด

เนื้องอกบางประเภทที่ไม่ได้เกิดจากการตั้งครรภ์

ในผู้หญิงบางคน หรือแม้แต่ในผู้ชายเอง ก็สามารถตรวจพบฮอร์โมนตัวนี้สูงได้จากเนื้องอกบางชนิด เช่น เนื้องอกของเซลล์สืบพันธุ์ที่รังไข่หรืออัณฑะ เนื่องจากเซลล์เหล่านี้มีความสามารถพิเศษในการผลิตฮอร์โมนชนิดนี้ออกมาได้แม้จะไม่ได้ตั้งครรภ์ก็ตาม

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าร่างกายกำลังมีปัญหา

คนไข้หลายคนมักจะมาหาหมอด้วยอาการที่ชวนให้สงสัย เช่น เลือดออกทางช่องคลอดกะปริบกะปรอย อาการแพ้ท้องที่รุนแรงกว่าคนท้องทั่วไปแบบหนังคนละม้วน มดลูกโตเร็วกว่าอายุครรภ์จริง หรือคลำเจอความผิดปกติในช่องท้อง

ถ้าใครที่มีอาการเหล่านี้ร่วมกับการตรวจพบฮอร์โมนในร่างกายสูงผิดปกติ หมอแนะนำว่าอย่านิ่งนอนใจเด็ดขาดครับ ควรได้รับการอัลตร้าซาวด์อย่างละเอียดและการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติมจากสูตินรีแพทย์ทันที

วิธีตรวจเช็กและการดูแลรักษาเมื่อเจอภาวะนี้

เมื่อเราสงสัยว่ามีภาวะนี้เกิดขึ้น สิ่งที่แพทย์ต้องทำคือการตรวจอัลตร้าซาวด์เพื่อดูความผิดปกติในโพรงมดลูก ตรวจเลือดติดตามระดับฮอร์โมนซ้ำเป็นระยะเพื่อดูแนวโน้มว่ามันลดลงหรือเพิ่มขึ้น และอาจต้องมีการเอกซเรย์เพิ่มเติมในบางกรณีเพื่อเช็กว่าความผิดปกติมันกระจายไปที่อื่นหรือยัง

การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุที่แท้จริงครับ ถ้าเป็นครรภ์ไข่ปลาอุกแพทย์ก็จะต้องทำการขูดมดลูกเพื่อเอาเนื้อเยื่อที่ผิดปกติออก และนัดติดตามผลเลือดอย่างใกล้ชิดจนกว่าค่าฮอร์โมนจะกลับมาเป็นศูนย์ เพื่อความปลอดภัยและป้องกันไม่ให้โรคกลับมาซ้ำรอย