ลูกท้องเสียทีไร ก้นแดงแสบทุกที: ทำไมโรคนี้ถึงทำร้ายผิวลูกน้อย?

ลูกท้องเสียทีไร ทำไมก้นถึงแดงเป็นปื้นและแสบมากขนาดนี้?

เวลาที่ลูกน้อยท้องเสีย สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องกุมขวัญนอกจากเรื่องการเช็ดอึบ่อยๆ แล้ว ก็คือปัญหาผื่นผ้าอ้อมที่มักจะตามมาแทบจะทันที หลายคนสงสัยว่าทำไมเวลาท้องเสีย ผิวบริเวณก้นของลูกถึงพังง่ายและอักเสบรุนแรงกว่าปกติ ทั้งที่ก็ใส่ผ้าอ้อมและทำความสะอาดอย่างดีแล้ว

ในฐานะหมอที่ตรวจเด็กๆ มาเยอะ บอกได้เลยว่าเรื่องนี้มีคำอธิบายทางการแพทย์ที่ชัดเจน และการที่ลูกท้องเสียคือตัวเร่งชั้นดีที่ทำให้เกิดผื่นผ้าอ้อมได้เร็วและรุนแรงขึ้นกว่าเดิมหลายเท่าครับ

กลไกเบื้องหลัง: ทำไมอึเหลวถึงทำร้ายผิวบอบบางของลูกน้อย?

ปกติแล้วผิวหนังบริเวณก้นของเด็กทารกจะบอบบางอยู่แล้ว แต่เมื่อเกิดภาวะท้องเสีย ผิวส่วนนี้ต้องเผชิญกับปัจจัยทำลายล้างหลายอย่างพร้อมกัน ซึ่งประกอบด้วย:

• เอนไซม์ย่อยอาหารที่ปนมากับอุจจาระ: เวลาท้องเสีย ร่างกายจะขับอุจจาระออกมาบ่อยและเร็ว ซึ่งมักจะมีน้ำย่อยจากตับอ่อนและกรดในกระเพาะอาหารหลุดปะปนออกมาด้วย เอนไซม์เหล่านี้มีฤทธิ์กัดกร่อนผิวหนังชั้นนอกที่บอบบาง ทำให้ผิวเกิดการระคายเคืองและอักเสบอย่างรวดเร็ว
• ความเป็นกรดที่สูงขึ้น: อุจจาระของเด็กที่ท้องเสียมักมีความเป็นกรดสูงมาก ซึ่งความกรดนี้จะไปทำลายเกราะ ผลกระทบของโรคท้องเสียต่อการเกิดความชุ่มชื้นตามธรรมชาติของผิว ทำให้ผิวหนังสูญเสียความแข็งแรง เกิดเป็นแผลถลอกได้ง่าย
• ความอับชื้นจากการขับถ่ายบ่อย: เมื่อถ่ายบ่อยจนระบายไม่ทัน ผิวหนังต้องแช่อยู่ในความเปียกชื้นตลอดเวลา ทำให้ผิวเปื่อยยุ่ยและเชื้อโรคต่างๆ เช่น เชื้อราหรือแบคทีเรีย เข้ามาซ้ำเติมได้ง่ายขึ้น

สัญญาณเตือนที่บอกว่าผื่นผ้าอ้อมกำลังจะลุกลาม

คุณพ่อคุณแม่สามารถสังเกตความเปลี่ยนแปลงได้ตั้งแต่เนิ่นๆ หากลูกเริ่มมีอาการท้องเสีย:

• ผิวบริเวณก้นและขาหนีบเริ่มมีสีแดงจัดขึ้นอย่างรวดเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังท้องเสีย
• ลูกเริ่มงอแงเวลาโดนเช็ดทำความสะอาดก้น หรือเวลาเปลี่ยนผ้าอ้อม
• มีตุ่มแดงเล็กๆกระจายตัว หรือผิวหนังเริ่มมีลักษณะลอกและเป็นแผลซึมๆ

วิธีดูแลและปกป้องก้นลูกน้อยในช่วงที่กำลังท้องเสีย

เมื่อรู้ว่าการท้องเสียเป็นตัวการหลัก เราจึงต้องเน้นการตัดวงจรการระคายเคืองให้เร็วที่สุดด้วยวิธีเหล่านี้

ล้างทำความสะอาดแทนการใช้กระดาษเปียก

ช่วงที่ท้องเสีย ควรงดการใช้ทิชชูเปียกที่มีส่วนผสมของน้ำหอมหรือแอลกอฮอล์เด็ดขาด เพราะจะทำให้แสบและอักเสบมากขึ้น ให้ใช้การล้างด้วยน้ำสะอาดเบาๆ แล้วซับให้แห้งสนิทด้วยผ้านุ่มๆ แทนการถูแรงๆ

ทาครีมเคลือบผิวหนาๆ เพื่อเป็นเกราะป้องกัน

การทาบาล์มหรือครีมที่มีส่วนผสมของ Zinc Oxide หนาๆ ทุกครั้งหลังเปลี่ยนผ้าอ้อม จะทำหน้าที่เหมือนโล่ป้องกันไม่ให้อุจจาระและเอนไซม์สัมผัสกับผิวโดยตรง ช่วยลดความรุนแรงของผื่นผ้าอ้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ปล่อยให้ผิวได้หายใจบ้าง

ถ้าเป็นไปได้ ควรปล่อยให้ก้นลูกได้สัมผัสกับอากาศแห้งๆ โดยการถอดผ้าอ้อมออกช่วงสั้นๆ ระหว่างวัน จะช่วยลดความอับชื้นและทำให้แผลแห้งไวขึ้น

จุดไหนที่ควรพามาพบแพทย์ทันที?

แม้ผื่นผ้าอ้อมจากท้องเสียจะพบได้บ่อย แต่หากดูแลเบื้องต้นแล้วผ่านมาเกิน 2 วัน อาการไม่ดีขึ้น หรือมีไข้สูงร่วมด้วย ผิวหนังมีลักษณะพุพอง มีหนอง หรือลูกซึมลง ไม่ยอมดื่มนม ควรรีบพามาพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินอาการและรับการรักษาที่เหมาะสม เพราะอาจมีการติดเชื้อราหรือแบคทีเรียแทรกซ้อนที่ต้องใช้ยาเฉพาะทางในการรักษาครับ