ภาวะถุงน้ำใต้ข้อเข่าอักเสบ: เมื่อมีก้อนบวมหลังเข่า อย่าเพิ่งตกใจมาเช็กอาการกัน

ก้อนนูนหลังเข่าคืออะไรกันแน่

หลายคนมักมาปรึกษาหมอด้วยความกังวลว่า อยู่ๆ ก็คลำเจอก้อนนูนบริเวณหลังข้อเข่า บางคนรู้สึกตึงๆ บางคนก็ปวดเวลาพับเข่า ก้อนที่ว่านี้ทางการแพทย์เรียกกันว่า ภาวะถุงน้ำใต้ข้อเข่าอักเสบ หรือที่รู้จักกันในชื่อ เบเกอร์ซีสต์ (Baker's Cyst) ซึ่งไม่ได้เป็นอันตรายร้ายแรงอย่างที่หลายคนกลัว แต่มันคือสัญญาณบอกว่าภายในข้อเข่าของเราอาจกำลังมีปัญหาบางอย่างอยู่

ถุงน้ำใต้ข้อเข่าเกิดขึ้นได้อย่างไร

ตามธรรมชาติแล้ว บริเวณหลังข้อเข่าจะมีถุงน้ำเล็กๆ ที่ทำหน้าที่ผลิตน้ำหล่อเลี้ยงเพื่อช่วยให้ข้อเข่าเคลื่อนไหวได้คล่องตัว แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่ข้อเข่าเกิดการอักเสบ ไม่ว่าจะเป็นจากการบาดเจ็บ หมอนรองกระดูกฉีกขาด หรือโรคข้อเสื่อม ร่างกายจะผลิตน้ำในข้อเข่าออกมามากเกินปกติ น้ำส่วนเกินเหล่านี้จะไหลไปรวมกันที่ถุงน้ำหลังเข่าจนทำให้ถุงบวมพองออกมาเป็นก้อนให้เราคลำเจอนั่นเอง

อาการแบบไหนที่บ่งบอกว่าน่าจะเป็นถุงน้ำหลังเข่า

อาการส่วนใหญ่ที่คนไข้มักเล่าให้หมอฟังคือรู้สึกเหมือนมีก้อนแน่นๆ อยู่หลังเข่า โดยเฉพาะเวลาที่เหยียดขาตรงหรือพับเข่าสุดๆ จะรู้สึกตึงหรือปวดชัดเจนขึ้น บางคนอาจมีอาการปวดร้าวลงไปที่น่องร่วมด้วย และในวันที่ใช้งานข้อเข่าหนักๆ ก้อนนี้ก็จะบวมโตขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ถ้าปล่อยทิ้งไว้จะเป็นอันตรายไหม

โดยทั่วไปก้อนนี้ไม่ได้อันตรายถึงชีวิต แต่ถ้าปล่อยไว้นานโดยไม่หาสาเหตุที่แท้จริง ก้อนอาจขยายใหญ่ขึ้นจนไปกดทับเส้นประสาทหรือหลอดเลือดบริเวณหลังเข่า ซึ่งจะทำให้เกิดอาการชาหรือเท้าบวมได้ นอกจากนี้ หากถุงน้ำแตกออกจะทำให้เกิดการอักเสบเฉียบพลันรอบๆ บริเวณน่อง ซึ่งจะทำให้ปวด บวม และแดงมากจนเดินลำบาก

วิธีรักษาจากมุมมองคุณหมอ

การรักษาที่ตรงจุดที่สุดไม่ใช่แค่การเจาะน้ำออก แต่คือการจัดการที่ต้นเหตุของปัญหา หมอมักจะเริ่มจากการให้พักการใช้งานเข่าชั่วคราว การประคบเย็นเพื่อลดบวม และการใช้ยาเพื่อลดอาการอักเสบ หากก้อนใหญ่มากจนรบกวนชีวิตประจำวัน การฉีดยาลดอักเสบหรือการรักษาโรคข้อเข่าที่เป็นสาเหตุหลัก เช่น การกายภาพบำบัดเพื่อสร้างกล้ามเนื้อรอบเข่าให้แข็งแรง จะช่วยลดโอกาสที่ถุงน้ำจะกลับมาเป็นซ้ำได้ดีที่สุด

เมื่อไหร่ที่ต้องมาพบหมอเพื่อตรวจอย่างละเอียด

หากคลำเจอก้อนที่หลังเข่าแล้วมีอาการดังต่อไปนี้ ควรเข้ามาให้หมอตรวจดูเพื่อความมั่นใจครับ

• ก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้นอย่างรวดเร็ว
• มีอาการปวดรุนแรงจนเดินลงน้ำหนักไม่ได้
• ขาข้างที่มีก้อนบวมและเปลี่ยนสีไปจากเดิม
• มีอาการไข้ร่วมด้วย เพราะต้องแยกให้ออกว่าไม่ใช่การติดเชื้อในข้อเข่า