เจ็บเข่าด้านหลังจนตึง? ระวังภาวะถุงน้ำใต้ข้อเข่าอักเสบ

อาการปวดตึงพับเข่า ที่คนไข้หลายคนมองข้าม

เวลาคนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการตึงๆ หรือรู้สึกเหมือนมีก้อนอะไรบางอย่างบวมอยู่ตรงพับเข่าด้านหลัง มักจะมีคำถามว่ามันคืออะไร อันตรายไหม หรือเป็นเนื้องอกหรือเปล่า จริงๆ แล้วก้อนที่ว่านี้มักจะเป็นภาวะที่เรียกกันว่า ภาวะถุงน้ำใต้ข้อเข่าอักเสบ หรือในชื่อทางการแพทย์ว่า Baker's Cyst ซึ่งเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยและมักจะมีสาเหตุแอบแฝงอยู่ภายในข้อเข่าครับ

ถุงน้ำใต้ข้อเข่าเกิดขึ้นได้อย่างไร

เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น ให้ลองนึกภาพว่าภายในข้อเข่าของเรามีน้ำหล่อเลี้ยงอยู่ตามปกติ แต่เมื่อใดก็ตามที่ข้อเข่าเกิดการบาดเจ็บ อักเสบ หรือมีความเสื่อมสภาพ น้ำหล่อเลี้ยงเหล่านี้จะถูกผลิตออกมามากเกินความจำเป็น เมื่อน้ำมีปริมาณมากและแรงดันในข้อเข่าสูงขึ้น น้ำส่วนเกินจะไหลย้อนไปสะสมอยู่ในถุงน้ำที่อยู่ด้านหลังข้อเข่า จนกลายเป็นก้อนนูนขึ้นมาให้เราคลำเจอ

สัญญาณเตือนที่บอกว่าคุณกำลังมีภาวะนี้

• รู้สึกเหมือนมีก้อนนูนชัดเจนบริเวณพับเข่าด้านหลัง โดยเฉพาะเวลาเหยียดขาตรง
• อาการปวดตึงรอบๆ เข่า โดยมักจะปวดมากขึ้นเวลาเดินหรือขึ้นลงบันได
• เข่าขยับได้ไม่เต็มที่เหมือนปกติ รู้สึกติดขัดเหมือนมีอะไรกั้นอยู่
• หากถุงน้ำมีขนาดใหญ่มาก อาจกดทับเส้นเลือดหรือเส้นประสาททำให้มีอาการบวมที่น่องหรือเท้าได้

ทำไมต้องหาสาเหตุที่แท้จริงก่อนรักษา

หัวใจสำคัญของการรักษาภาวะถุงน้ำใต้ข้อเข่าอักเสบ ไม่ใช่แค่การจัดการกับก้อนน้ำเพียงอย่างเดียว เพราะถ้าเราไม่แก้ที่ต้นเหตุ ถุงน้ำก็จะกลับมาบวมซ้ำได้อีก สาเหตุหลักที่พบบ่อยได้แก่

• ข้อเข่าเสื่อมตามวัย
• กระดูกอ่อนผิวข้อเข่าฉีกขาด
• การอักเสบเรื้อรังจากโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์

วิธีดูแลรักษาและบรรเทาอาการ

หากอาการไม่รุนแรง หมอมักแนะนำให้พักการใช้งานเข่าชั่วคราว หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องลงน้ำหนักหนักๆ หรือการนั่งยองๆ ร่วมกับการประคบเย็นในช่วงที่มีอาการอักเสบเฉียบพลัน เพื่อช่วยลดการบวม หากมีอาการปวดมากการทานยาในกลุ่มลดการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ตามคำสั่งแพทย์จะช่วยให้รู้สึกสบายขึ้น

เมื่อไหร่ที่ต้องตัดสินใจพบหมอ

ถ้าก้อนที่พับเข่ามีขนาดโตขึ้นอย่างรวดเร็ว ปวดมากจนขยับขาไม่ได้ หรือมีอาการบวมแดงร้อนร่วมกับมีไข้ ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อในข้อเข่า หรือกรณีที่ก้อนน้ำกดทับเส้นประสาทจนมีอาการเท้าตก หรือชาปลายเท้า อาการเหล่านี้ถือเป็นเรื่องเร่งด่วนที่ต้องรีบมาตรวจวินิจฉัยเพื่อวางแผนการรักษา ไม่ว่าจะเป็นการเจาะน้ำออก การฉีดยาลดการอักเสบ หรือการผ่าตัดแก้ไขความผิดปกติภายในข้อเข่าในกรณีที่จำเป็น